บทบาทใหม่ของ “รางวัลเจ้าฟ้าไอที” สู่การยกย่องคนไอทีกับ “รางวัลรัตนราชสุดาสารสนเทศ”

จากปี 2535 คือจุดเริ่มต้น มูลนิธิวิจัยเทคโนโลยีสารสนเทศ 12 ปีต่อมาคือจุดเริ่มต้นของโครงการ “รางวัลเจ้าฟ้าไอที รัตนราชสุดาสารสนเทศ”

สู่การเปลี่ยนแปลงใหม่ก่อนเข้าสู่ปีที่ 30 ในอีก 2 ปีข้างหน้า

เป็น “รางวัลรัตนราชสุดาสารสนเทศ” เพื่อเชิดชูบุคคลที่แสดงถึงความเป็นเลิศด้านการคิดค้น พัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ

ผลักดันให้เกิด “นักคิด” “นักพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ” เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการสร้างคุณประโยชน์ต่อสังคมให้มากขึ้น

ทวีศักดิ์ กออนันตกูล ประธานกรรมการมูลนิธิรางวัลรัตนราชสุดาสารสนเทศ เล่าให้ฟังถึงที่มาที่ไปว่าเดิมที่เราเป็นมูลนิธิฯ ที่สนับสนุนให้ทุนวิจัย จากนั้นก็เริ่มเปลี่ยนแปลงเป็นการประกวดโครงการในระดับบุคคลทั่วไป และนักเรียน นิสิต นักศึกษา เพื่อหาผู้ที่มีโครงการดี ๆ มีประโยชน์แก่สังคม

แต่หากมองย้อนไปพบว่า มีทั้งภาครัฐ เอกชนต่าง ๆ มีโครงการประกวดไปในแนวทางเดียวกันเกิดขึ้นมากมาย การให้รางวัลแบบเดิมอย่างไรก็จะมีการเทียบเท่า

ทางมูลนิธิฯ จึงเห็นว่า เราควรมอบรางวัลให้กับคนที่ทำงานให้กับสังคมที่ใช้ไอที ใช้อินโนเวชั่นที่นำไปใช้จริงในสังคม การศึกษา เศรษฐกิจของประเทศ และมีผลกระทบเชิงบวกกับคนไทยในวงกว้างปีละ 1 รางวัล

“เป็นการยกระดับรางวัลขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง เนื่องจากว่าคนที่คิดค้น คนที่ทำแล้วได้ทุนต่าง ๆ มีเยอะ รางวัลนี้เลยเป็นเหมือนรางวัลทอปสุด เป็นรางวัลเกียรติยศ

โดยจะต้องเป็นผู้ที่ทำเรื่องทำสิ่งเหล่านี้มาพอสมควร และมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ ประชาชนรู้โดยทั่วไป โดยไม่จำกัดกลุ่มสาขาหรือแขนง ที่สำคัญคือต้องสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนหรือ SDGs ด้วย”

ประธานมูลนิธิฯ ยังระบุถึงหลักเกณฑ์ของผู้ที่จะได้รับรางวัล เข้าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือ ไม่ใช่ให้ตัวเองมาสมัคร แต่จะต้องมาจากการเสนอชื่อจากองค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา สมาคม หรือบริษัทใน SET50 มาให้มูลนิธิฯ พิจารณา

จากนั้นจะคัดเลือกและหาข้อมูลประกอบ มูลนิธิฯ พร้อมผู้ทรงคุณวุฒิในสาขานั้น ๆ ก็จะคัดเลือกผู้ที่เหมาะสมที่สุด

“คนที่ไม่ได้รางวัลในปีนี้ก็ยังส่งรายชื่อเข้ามาในปีต่อ ๆ ไปได้อีก เราอยากได้คนซึ่งสังคมยอมรับแล้วว่าทำประโยชน์ให้กับประเทศชาติที่สอดคล้องกับการพัฒนาอย่างยั่งยืนอย่างมาก

แต่ไม่ได้ปิดกั้นบุคคลที่ทำเรื่องธุรกิจ เศรษฐกิจ เพราะบางครั้งเปิดธุรกิจให้บริการกับคนทั่วไป แล้วคนทั่วไปมีรายได้ดีขึ้น พึ่งตัวเองได้มากขึ้น ยกตัวอย่างอาลีบาบา ทำให้เกษตรกรตัวเล็ก ๆ ขายของได้อย่างปลอดภัย ยกระดับสังคมด้วยการใช้การค้าเป็นตัวนำ”