เวลากาแฟ/วิรัตน์ แสงทองคำ

เป็นห้วงเวลาและวิถีชีวิตที่สะท้อน “ตัวตน” และความปัจเจกมากยิ่งขึ้น ๆ

เรื่องราวต่อจากนี้เป็นเช่นนั้น ประสบการณ์ของคนคนหนึ่ง หวังว่ามีมิติและคุณค่าซ่อนอยู่บ้าง พอที่จะ “แลกเปลี่ยน” กับผู้คนที่สนใจ

ช่วงชีวิตติด lockdown อยู่กับที่ ได้ตัดขาดสายสัมพันธ์ในโลกที่เป็นจริงอย่างที่เคยเป็น ท่ามกลางโลกเสมือนเปิดกว้าง หลายสิ่งหลายอย่างจึงไม่เหมือนเดิม

ณ บ้านชานเมือง เคยเป็นที่แวะเวียนผู้มาเยือน ดูจากภายนอกเหมือนจะเงียบไปถนัด

ทว่าในนั้นยังพอมีความเคลื่อนไหว เมื่ออยู่บ้านนานขึ้น เวลาวาระสำรวจอย่างถี่ถ้วนจึงค่อย ๆ มาถึง จากข้างในบ้านสู่บริเวณรอบนอกพอมีพื้นที่ที่เรียกว่า “สวน” อยู่บ้าง  จากฉาบฉวยสู่เข้าถึงและใส่ใจ สิ่งง่าย ๆ ควรทำ เก็บกวาดใบไม้ในลานเชื่อมต่อมาจากห้องทำงาน (ภาพ 12) ไปเจอพืชพันธุ์อยู่ในที่แคบ ๆ หลังบ้าน เหมือนตั้งใจแต่แรกให้หลบสายตา กลับพบว่ามีดอกผลน่าทึ่ง ชวนให้ใส่ใจเป็นพิเศษยามนี้ (ภาพ 34)  ดูไปดูมา โดยรวม ๆ สวนอันเขียวครึ้มร่มรื่นยามหน้าฝน ควรจะเติมแต่งบางสิ่งที่แตกต่างให้เข้ากัน และดูตื่นตายิ่งขึ้น (ภาพ 57)

ภาพ 1
ภาพ 2
ภาพ 3
ภาพ 4
ภาพ 5
ภาพ 6
ภาพ 7

ว่าด้วยแนวปฏิบัติปัจเจกข้างต้น พอจะอ้างเป็น “ชิ้นส่วน” ย่อย  ๆ ในภาพกว้าง ว่าเฉพาะในเมืองใหญ่และหัวเมือง เป็นความสัมพันธ์ใหม่ ระหว่างผู้คนกับพื้นที่ (space) และเวลา (time) ระหว่างที่พำนักพักพิงกับที่ทำงาน  

ความสัมพันธ์อย่างที่เคยเป็นมา มีช่องว่างกว้างอย่างไม่สมดุล และมีต้นทุนสูง จากสมการที่ว่า “เวลาระหว่างทาง” ถูกใช้มากจนเกินไป  ขณะ “เวลาที่ทำงาน” กำหนดไว้ค่อนข้างตายตัว บทสรุปจึงเป็นว่า “เวลาอยู่บ้าน” ถูกบั่นให้สั้นลง ๆ ช่วง “เวลาระหว่างทาง” ดูจะยิ่งถ่างมากขึ้น ด้วยแรงกระตุ้นอันเข้มข้น เข้ากับสังคมผู้บริโภคที่อยู่นอกบ้าน เป็นไปอย่างเกินเลย

ว่าไปแล้ว ผู้คนวงกว้าง เพิ่งมี “บ้าน” ตามแบบฉบับที่เป็นอยู่ เมื่อไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา เมื่อเมืองโตขึ้น “บ้านจัดสรร” ดีไซน์คล้าย ๆ กันเข้าแถวกัน แทรกตัวอย่างดาษดื่น  “บ้าน” ของผู้คนวัยทำงานส่วนใหญ่ทิ้งว่างตอนกลางวัน ใช้เป็นที่พักพิงช่วงสั้น ๆ ยามค่ำคืนและวันหยุด

จากนี้ไปจะมีความหมายมากขึ้น มีภาวะหลอมรวม ย่น “เวลาระหว่างทาง” และมีมิติเชิงประสบการณ์ตกผลึกอย่างที่ว่าไว้

ว่าไว้ที่ว่า จึงวกมายังบ้านสวนชานเมืองอีกครั้ง พยายามค้นหาเบื้องหลัง แรงบันดาลใจ พลังขับดันภายในให้ทำบางสิ่ง เชื่อว่าซ่อนอยู่ใน “บ้าน” นั่นแหละ ภายในห้องสี่เหลี่ยม จะมีบางสิ่งเชื่อมโยง เปิดประตูสู่โลกกว้างกว่าที่คิด จากกองหนังสือฝุ่นจับเกี่ยวกับ “สวน” หลายเล่มบนชั้นวางที่ผ่านเลย หนึ่งในนั้นเตะตา-Thai Garden Style by Luca Invernizzi Tettoni (Author, Photographer), William Warren (Author) (ภาพ 8)

ภาพ 8

 

อันที่จริงแล้ว หนังสือเล่มนี้ไม่สามารถให้คำตอบถึงบุคลิกเฉพาะตัวสวนไทยอย่างที่คาดหวัง บทสรุปเป็นไปทำนองเดียวกันกับ Monty Don ผู้มีชื่อเสียงชาวอังกฤษ ในฐานะนักเขียนและผู้ดำเนินรายการทีวีเรื่องสวน เคยผลิตงานชิ้นหนึ่ง-Montys Around the World in 80 Gardens ซีรีส์

อย่างไรเสีย หนังสือ Thai Garden Style ได้มีบางตอนให้คำตอบที่น่าพอใจ ไล่เรียงประวัติศาสตร์สวนกับอิทธิพลต่างชาติตั้งแต่สมัยอยุธยาถึงรัตนโกสินทร์ มีมิติร่วมสมัยให้เข้าถึง และมองย้อนกลับไป สวนไทยผสมผสานพืชพันธุ์ยังประโยชน์แก่ชีวิตประจำวันอยู่เสมอ

อีกเสี้ยวหนึ่งในนั้น “เวลากาแฟ”  ก็หมุนตามเข็มนาฬิกาที่ว่าไปด้วย ขณะได้จังหวะเวลาขบคิดใหม่ และทำใหม่ ให้เข้ากับวิถีที่เปลี่ยนแปลงเช่นกัน

ด้วยปรากฏการณ์เป็นทางเลือกใหม่ ทะลุทะลวงผ่านห่วงโซ่ยืดยาว จาก “คอกาแฟ” ถึง เกษตรกรต้นธาร ท่ามกลางความพยายามขยาย “เวลากาแฟ” ไปให้ไกลเท่าที่เป็นได้  จาก คั่ว บด ทำ จนถึง ลิ้มลอง อย่างที่เคยนำเสนอไว้ (โปรดอ่านตอน “ตัวละคร” เล็ก ๆ แห่งวิถีใหม่) เมื่อต้นปีที่แล้ว (ภาพ 9)

ภาพ 9

เส้นทางเดินไปข้างหน้า มักผ่านหมุดหมายอ้างอิงเสมอ โดยเฉพาะบางขั้นตอนหัวเลี้ยวหัวต่อ หลายครั้งสั่งซื้อกาแฟคั่วบดโดยผู้เคี่ยวกรำ (ภาพ 10) นำมาเปรียบเทียบกับการคั่วมือด้วยตนเองที่บ้าน บางครั้งสั่งกาแฟพิเศษ เดลิเวอรี่จากคาเฟ่ใกล้บ้าน (ภาพ 11) ไม่เพียงเปลี่ยนบรรยากาศ หากเป็นบทเรียนจากรสชาติ สู่วิธีทำ

ภาพ 10
ภาพ 11

แล้วไม่ลืม หาโอกาสเปิดกว้างทางจินตนาการ เท่าที่เป็นไปได้ในโลกสื่อสังคม ชมสารคดีที่ตรึงใจ เช่น  The Way Back to Yarasquin [2013] คงความคลาสสิกสะท้อนภาพเคลื่อนไหวในช่วงต้น ๆ คลื่นกาแฟโลกลูกที่สาม ดูไปไกลกว่าเราพอสมควร

เรื่องราวการเดินทางไกลของสตรีคนหนึ่งผู้มีบทบาทเชิงสร้างสรรค์ เปลี่ยนชีวิตชุมชนภูเขาสูงห่างไกลใน Honduras ผ่านกระบวนการเชื่อมโยงอย่างสมเหตุสมผล ระหว่างผู้ปลูกกาแฟตัวเล็ก ๆ กับโลกบริโภคกาแฟยุคใหม่


อ่าน “เวลากาแฟ” ทุกเรื่อง


วิรัตน์ แสงทองคำ คอลัมนิสต์ ธุรกิจอิสระ ด้วยวัตรปฏิบัติ 4 ทศวรรษกับผลงานนับพันชิ้น งานบางส่วนปรากฏใน https://viratts.wordpress.com/และ https://www.facebook.com/วิรัตน์-แสงทองคำ เบื้องหลังฉาก “เวลากาแฟ” ดำเนินไปเป็นกิจวัตร ด้วยเรื่องราวและความคิดที่แตกต่าง เพิ่งจะเปิดสู่วงกว้างครั้งแรก @Marketeer online

 

 



อัพเดตข่าวสารการตลาดทุกวันได้ที่ Website: Marketeeronline.co
Facebook: www.facebook.com/marketeeronline

ติดตาม Marketeer Online ทาง Line@ : @marketeer

เพิ่มเพื่อน