มีบางเรื่องจุดความสนใจ หวนคำนึงการเดินทางครั้งหนึ่ง

เมื่อ 3 ปีที่แล้ว ช่วงเวลาเดียวกันนี้ การเดินทางอันตื่นเต้นด้วยโฟร์วีล ช่วงปลายฝนต้นหนาว ไต่ ปีน ลัดเลาะไปตามเส้นทางเล็ก ๆ บางช่วงเฉอะแฉะด้วยฝนเพิ่งกระหน่ำเมื่อคืน ผ่านทางคดเคี้ยว ท่ามกลางเทือกเขาสูง การตามหาเรื่องราวที่แตกต่างจึงเร้าใจขึ้น

เทือกเขาสลับซับซ้อน มีหลายดอย หลายชีวิต และผู้คนชนเผ่า มีเรื่องเล่าและตำนานหลายตอน ก่อนจะมาเป็นอุทยานแห่งชาติดอยภูคา ชื่อมาจากดอยที่สูงที่สุด มีต้นชมพูภูคา พืชพันธุ์หายากพบที่นี่เท่านั้น  ออกในหน้าหนาว บานครั้งแล้วครั้งเล่า มานานกว่าตำนานชีวิตหลายเรื่อง จากชนเผ่าอันโดดเดี่ยว สู่ช่วงเวลาหนึ่งกับกระบวนการคอมมิวนิสต์ จนมาถึงยุคสมัยเป็นแหล่งแวะเวียน ชื่นชมของผู้แรมทาง และ “คอกาแฟ”

แผนการดั้นด้นครั้งนั้นมาจากแรงจูงใจ เชื่อว่า โฉมหน้าและบุคลิก “กาแฟน่าน” เริ่มต้นขึ้นที่นี่

ที่ยังต่อเนื่องไม่จางหายไปตามกระแส กาแฟน่าน ด้วยถูกกล่าวขานมากขึ้น ว่ากันระยะใกล้ ๆ ถูกจัดเป็นสุดยอดกาแฟไทยในงาน “Thailand Coffee Fest” ติดต่อกันมา 2 ปี จนกระทั่งมีข่าวว่า จะขึ้นเสิร์ฟผู้นำ APEC ที่มาประชุมในกรุงเทพฯ

จุดหมายปลายทางครั้งนั้นคือหมู่บ้านเล็ก ๆ-บ้านมณีพฤกษ์ (ภาพ 1) อยู่ในอำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน บนพื้นที่ภูเขาสูง 1,400-1,600 เมตรจากระดับน้ำทะเล ชุมชนชนเผ่ามีวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของตนเอง มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติยอดนิยมแห่งหนึ่ง–ผาผึ้งที่สูงลิบ เพื่อชมทะเลหมอก หรือเมื่อเปิดฟ้า เทือกเขาสลับซับซ้อนกับท้องฟ้าอันกว้างใหญ่ไกลสุดตา จะมองเห็นแผ่นดินอ้ายน้อง มีสิ่งก่อสร้างใหม่ ๆ ผุดขึ้น เป็นจุดเล็ก ๆ ซ่อนอยู่

จำได้ดีว่า วันนั้นฟ้าฝนไม่เป็นใจ ไม่สามารถไปถึงผาผึ้ง ทว่า ค่อนข้างแน่ใจว่าได้มาถึง “กาแฟมณีพฤกษ์-กาแฟน่าน”   

เรื่องราวกาแฟมณีพฤกษ์เพิ่งเกิดขึ้นราว ๆ ทศวรรษเดียว เกี่ยวข้องกับผู้คนหลายคน หลายส่วน คนละไม้คนละมือ แต่มีอย่างน้อยสองคนควรพาดพิง

เขาทั้งสองเกิดที่นี่ ตั้งแต่บ้านยังชื่อจงไฝ่ คนหนึ่งเป็นฝรั่งมิชชันนารีอยู่มาตั้งแต่รุ่นพ่อ อีกคนหนึ่งเป็นลูกหลานชนเผ่า ย่อมถือเป็น “ตัวแทน” คนพื้นถิ่น มีบทบาทที่แตกต่าง ช่วงเวลาสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน คนหนึ่งบุกเบิกเชื่อมโยงแหล่งผลิตเกษตรกรรมใหม่กับวงจรการค้าให้เป็นจริง อีกคนหนึ่งผลักดันชุมชนให้มีส่วนร่วม สะสมบทเรียนในวงจรและห่วงโซ่ต่าง ๆ ให้กว้างขึ้น จนแน่ใจว่าชุมชนอยู่อย่างมั่นคงด้วยวิถีกาแฟ พร้อม ๆ กับการดูแลธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ทั้งสองมีบทบาทอย่างที่ควรเป็นไป สร้าง “กาแฟมณีพฤกษ์” โดดเด่นอย่างรวดเร็ว คนหนึ่งสร้างแบรนด์เชื่อมโยงกับตำนานพื้นถิ่น “Coffee De Hmong” เป็นทั้งคาเฟ่และแบรนด์ (ภาพ 2)  อีกคนตั้งใจให้แตกต่างให้กว้างขึ้น จาก “มณีพฤกษ์” กาแฟน่าน ไปยังกาแฟไทยภาคเหนือ ในนาม “Gem Forest Coffee” เริ่มต้นขึ้นที่นี่ เป็นที่ที่แลกเปลี่ยน ศึกษาหาความรู้ และชิมกาแฟ (ภาพ 3-4)

2
3
4

จุดเปลี่ยนเกี่ยวข้องกับฝรั่งอเมริกันมิชชันนารีคนนั้น ด้วยเขาจากที่นี่ไปพักหนึ่งช่วงวัยศึกษาเล่าเรียน เมื่อกลับมามณีพฤกษ์อีกครั้งได้พกประสบการณ์ที่แตกต่างมาด้วย ช่วงชีวิตในสหรัฐอเมริกาเขามีโอกาสทำงานในโรงคั่วกาแฟ ในจังหวะก้าวสำคัญ กระบวนการกาแฟที่นั่นกำลังเดินทางสู่ยุคใหม่-คลื่นลูกที่ 3 (Third wave of coffee) เขากลับมาเมืองไทยในจังหวะขบวนการกาแฟภาคเหนือ เริ่มขยับปรับตัวอย่างคึกคัก

เขาได้บุกเบิกสิ่งสำคัญ แสวงหาพันธุ์กาแฟให้หลากหลายมากขึ้น  มากกว่า Arabica (ภาพ 5-6) ให้ต้นธารกาแฟพิเศษ (Specialty coffee) เป็นจริงเป็นจัง ท่ามกลางกระบวนการเรียนรู้และทดลอง หนึ่งในนั้น คือ Gesha (ภาพ 7-9) หนึ่งในสายพันธุ์ที่ดีที่สุดได้มาจากปานามา มากว่าทศวรรษแล้ว มาปลูกที่มณีพฤกษ์ที่แรกในประเทศไทย ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ ขยายพื้นที่ปลูกกว้างขึ้นที่นี่กว้างขึ้น ก่อนจะไปยังภูดอยอื่นในภาคเหนือ การไปเยือนครั้งนั้น ผมได้โอกาสลิ้มลอง Gesha เป็นครั้งแรกด้วย (ภาพ 10)

5
6
7
8
9
10

ปีนี้เป็นปีกาแฟน่านจริง ๆ ล่าสุด (ตุลาคม 2565) Gesha ของ Gem Forest Coffee ถูกประทับตรา คว้าอันดับ 1 (Best of Thailand 2022) โดยองค์กรเกี่ยวข้องกับกาแฟพิเศษระดับโลก (Cup of Excellence) มาเปิดฉากนำร่องจัดอันดับกาแฟไทย (ภาพ 11)

11

เร็ว ๆ นี้ เห็นทีจะไปเยือนมณีพฤกษ์อีกครั้ง

.

อ่าน เวลากาแฟ

.

วิรัตน์ แสงทองคำ คอลัมนิสต์ ธุรกิจอิสระ ด้วยวัตรปฏิบัติ 4 ทศวรรษกับผลงานนับพันชิ้น งานบางส่วนปรากฏใน https://viratts.wordpress.com/และ https://www.facebook.com/วิรัตน์-แสงทองคำ เบื้องหลังฉาก “เวลากาแฟ” ดำเนินไปเป็นกิจวัตร ด้วยเรื่องราวและความคิดที่แตกต่าง เพิ่งจะเปิดสู่วงกว้างครั้งแรก @Marketeer online

– 

 

 



อัพเดตข่าวสารการตลาดทุกวันได้ที่ Website: Marketeeronline.co
Facebook: www.facebook.com/marketeeronline

ติดตาม Marketeer Online ทาง Line@ : @marketeer

เพิ่มเพื่อน