Trends / ดูหนัง ดูละคร แล้วย้อนดูตัว เป็นคำสอนเตือนสติให้นำข้อคิดจากหนังและละครหรือคอนเทนต์ต่าง ๆ มาปรับใช้กับชีวิต ทว่าในทางกลับกัน สิ่งที่อยู่ในคอนเทนต์ก็อาจสะท้อนโลกความเป็นจริงได้เช่นกัน
อย่างเทรนด์ในวงการซีรีส์จากซีกโลกตะวันตกช่วงไม่ปีมานี้ และพอต้นปี 2025 ก็ปรากฏชัดขึ้นไปอีก โดยสตรีมมิ่งใหญ่แทบทุกค่ายพากันส่งซีรีส์แนวสายลับหรือจารชนออกมา
เช่น Netflix ที่มีออกมาถึง 4 เรื่อง ได้แก่ The Diplomat ซีซั่น 2, Black Doves, Night Agent ซีซั่น 2 (ที่ตอนแรกมาถ่ายทำในไทย) และ The Recruit ซีซั่น 2 (ที่ถ่ายทำในเกาหลีใต้เกือบทั้งซีซั่น)
ขณะที่ Apple + ก็มี Slow Horses ซีซั่น 2 ส่วน Amazon Prime Video ก็มี The Day of the Jackal และ Paramount + ก็มี The Agency จนอาจกล่าวได้ว่า นี่คือยุคทองของซีรีส์สายลับ
แน่นอนว่านี่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ และมีมาที่ไปน่าสนใจ โดยสื่ออังกฤษอย่าง The Guardian และ BBC ว่า ด้วยความที่มีเนื้อหาน่าติดตามผ่านการสืบสวนปมหรือเงื่อนงำในเรื่อง
ท่ามกลางสถานการณ์แหลมคม การหักหลัง ย้ายข้างสลับขั้ว และสนุกกับการร่วมลุ้นและทายว่าใครเป็นตัวร้าย ซีรีส์สายลับจึงมีการทำออกมาตลอดตั้งแต่ยุคโทรทัศน์และต่อเนื่องมาถึงยุคสตรีมมิ่งในปัจจุบัน
ทว่าปัจจุบันมีการสร้างออกมามากขึ้น ถึงขนาดกลายเป็นคอนเทนต์ที่ทุกค่ายต้องมีไปแล้ว โดยสื่ออังกฤษวิเคราะห์อิงทัศนะนักวิชาการสื่อว่า เป็นการสะท้อนว่า ผู้คนยุคนี้ต่างอยากรู้เบื้องหลังสถานการณ์น่าสงสัยต่าง ๆ แผนร้าย และการสมคบคิด รวมไปถึงความไม่วางใจต่อรัฐบาลที่สูงขึ้น
ศูนย์สำรวจทางสังคมของสหราชอาณาจักรได้สำรวจเมื่อปี 2024 ว่าประชาชนไว้ใจรัฐบาลมากน้อยแค่ไหน ปรากฏว่า มี 45% ของกลุ่มตัวอย่างที่ไม่ไว้ใจ ขณะที่ผลสำรวจในสหรัฐฯ ก็มีกลุ่มตัวอย่างที่ไม่ไว้ใจรัฐบาล โดยแม้ไม่มากเหมือนในสหราชอาณาจักร แต่การที่กลุ่มตัวอย่างวัยผู้ใหญ่ 8% ที่ไม่ไว้ใจรัฐบาลอย่างมาก ถือว่ามีนัยสำคัญ
อีกสาเหตุที่ทำให้มีการทำซีรีส์สายลับออกมามากคือ ปัจจุบันโลกเต็มไปด้วยสถานการณ์ความขัดแย้งที่ซับซ้อน แบ่งข้างเลือกขั้ว การใช้อำนาจขยายอิทธิพลรูปแบบต่าง ๆ จนแทบไม่ต่างจากช่วงสงครามเย็น นอกจากนี้ ยังมีข่าวการถูกมิจฉาชีพหลอกลวงในรูปแบบต่าง ๆ ปรากฏตามสื่ออีกด้วย
รายงานสื่ออังกฤษยังระบุด้วยว่า ซีรีส์สายลับยุคนี้แตกต่างจากยุคก่อน โดยมักจะเน้นไปที่การหักหลังกันเองของคนในการลุแก่อำนาจของชาติมหาอำนาจ การเน้นผลประโยชน์องค์กรหรือของกลุ่มตนมากกว่าประโยชน์ประเทศชาติ
หรือมีการให้กลุ่ม LGBTQ ขึ้นมาเป็นตัวเด่น และมักบอกคนดูว่า คนในวงการสายลับก็มีความเป็นคน ในดีมีร้ายและในร้ายมีดี
เช่นใน Black Doves ซึ่งตัวเอกเป็นสายลับแม่ลูกสอง ขึ้นตรงกับองค์กรลับที่ขายข่าวให้รัฐบาลประเทศไหนก็ตามที่เงินถึง และมีคู่หูเป็นนักฆ่าเกย์
สถานการณ์น่าสงสัยและความซับซ้อนของโลกยุคปัจจุบันยังทำให้ผู้คนกระหายอยากรู้ความจริง ผ่านสื่อในรูปแบบต่าง ๆ ไล่ตั้งแต่ข่าว โพสต์ในโลกออนไลน์ และซีรีส์ที่เป็นเทรนด์ในวงการสตรีมมิ่ง รวมไปถึงวงการหนังสือด้วย
มีรายงานว่า นิยายสายลับในสหราชอาณาจักรเมื่อปี 2024 ทำเงินได้ 9.7 ล้านปอนด์ (ราว 406 ล้านบาท) เพิ่มจากปี 2023 ถึง 45% ซึ่งถ้าปี 2025 ยังมีซีรีส์สายลับออกมาอีก ก็ย่อมทำให้นิยายสายลับ โดยเฉพาะที่เป็นต้นฉบับของซีรีส์ เพิ่มขึ้นตามไปด้วย/theguardian, bbc
–