Trends / หลังญี่ปุ่นเผชิญปัญหาขาดแคลนข้าวและข้าวราคาแพงมากสุดในรอบหลายปี จากหลายสาเหตุ สถานการณ์เรื่องข้าวในญี่ปุ่นก็ได้รับความสนใจ ท่ามกลางข้อมูลเพิ่มเติมและข่าวที่ออกมาอย่างต่อเนื่อง
แต่โชคร้ายที่สถานการณ์ยังไม่ทุเลา จนปริมาณนำเข้าข้าวเพิ่มขึ้น ท่ามกลางทัศนคติของชาวญี่ปุ่นที่เปลี่ยน ขอแค่ให้ได้ข้าวราคาถูก โดยแทบไม่สนใจว่าข้าวที่ซื้อไปนั้นจะปลูกในประเทศหรือนำเข้ามา
ปีงบประมาณนี้ที่สิ้นสุดเมื่อมีนาคมที่ผ่านมา ญี่ปุ่นนำเข้าข้าวจากต่างประเทศแบบปลอดภาษีเพิ่มขึ้นมากสุดในรอบ 7 ปีจนชนเพดาน จำกัดการนำเข้าแบบปลอดภาษี 100,000 ตันต่อปี ตามมาตรการปกป้องข้าวในประเทศที่ใช้มานาน ไปเรียบร้อยแล้ว
ส่วนข้าวต่างประเทศที่ต้องเจอภาษีนำเข้าก็เพิ่มขึ้นถึง 4 เท่าจากเมื่อ 11 เดือนก่อน
ด้าน Kanematsu หนึ่งในบริษัทนำเข้าข้าวของญี่ปุ่นเผยว่า ด้วยความต้องการข้าวจากทั้งของประชาชนทั่วไป ร้านอาหารและห้างสรรพสินค้า ทำให้ปีนี้ปริมาณนำเข้าข้าวของบริษัทสูงถึง 10,000 ตันเป็นครั้งแรก
ท่ามกลางรายงานว่าราคาขายข้าวถุงหนัก 5 กิโลกรัมในญี่ปุ่น ขึ้นไปอยู่ที่ถุงละ 4,214 เยน (ราว 986 บาท) แล้ว โดยเป็นการเพิ่มขึ้นต่อเนื่องมาเป็นสัปดาห์ที่ 14 แล้ว และแพงขึ้น 2 เท่าจากช่วงเวลานี้ของปี 2024
นี่ยังทำให้ชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่ที่เดินทางไปเกาหลีใต้หรือแวะพักเพื่อต่อเครื่องบิน ไม่ลืมที่จะซื้อข้าวที่ราคาถูกกว่ามากกลับไปด้วย แม้ต้องเหนื่อยยก และเสียเวลาทำเอกสารที่สนามบินก็ตาม
ข้อมูลที่สะท้อนว่า การนำเข้าข้าวจากต่างประเทศของญี่ปุ่นคงจะเพิ่มขึ้นอีก ยังไม่หมดแค่นั้น โดย Aeon ซูเปอร์มาร์เก็ตใหญ่ของญี่ปุ่นที่มีสาขามากมาย เผยว่าเมื่อราว 20 เมษายนที่ผ่านมา ได้นำข้าวนำเข้าจากสหรัฐฯ ไปวางขายคละกับข้าวปลูกในญี่ปุ่น เพื่อดูว่าจะขายดีหรือไม่
ด้าน Seiyu เครือซูเปอร์มาร์เก็ตอีกแห่ง ก็นำข้าวนำเข้าจากไต้หวันมาขายตั้งแต่เมื่อปี 2024 โดยปรากฏว่าขายดีมาก ส่วนเครือร้านอาหาร Colowide และเครือร้านฟาสต์ฟู้ด Matsuya ก็เริ่มนำข้าวนำเข้าจากสหรัฐฯ มาทำเมนูข้าวแบบ 100% แล้ว
ขณะที่เจ้าของร้านอาหารแห่งหนึ่งในโตเกียวเผยว่า ซื้อข้าวนำเข้าจากสหรัฐฯ มาทำเมนูให้ลูกค้าแล้วพักใหญ่ โดยแม้แพงขึ้นกว่าปี 2024 สองเท่าแต่ก็จะทำแบบนี้ต่อไป จนกว่าข้าวปลูกในญี่ปุ่นราคาจะถูกลง ส่วนกรณีที่สถานการณ์ไม่ดีขึ้นก็อาจขยับไปซื้อข้าวนำเข้าจากประเทศอื่น ๆ เพิ่มด้วย
จากข้อมูลทั้งหมดที่กล่าวมา จึงเป็นการสะท้อนว่า วิกฤตข้าวขาดแคลนจนราคาแพงขึ้นในญี่ปุ่น จากภาวะโลกร้อน เก็บเกี่ยวได้น้อยเพราะชาวนาส่วนใหญ่เป็นผู้สูงวัย ค่าครองชีพแพง และข้าวปริมาณมากต้องถูกนำไปเป็นเมนูขายนักท่องเที่ยวที่ก็มากจนเกิดปัญหานักท่องเที่ยวมากเกินไป จะยังคงดำเนินต่อไป
และหากรัฐบาลไม่นำข้าวในคลังออกมาประมูลขายอีก และผ่อนปรนมาตรการจำกัดปริมาณนำเข้าข้าวแบบปลอดภาษีลงบ้าง ชาวญี่ปุ่นอาจต้องซื้อข้าวด้วยราคาแพงขึ้นเรื่อย ๆ กันต่อไป
ส่วนในทางตรงกันข้าม หากรัฐบาลใช้แนวทางผ่อนปรนและเปิดโอกาสข้าวต่างประเทศ แน่นอนว่าข้าวจากต่างประเทศจะไหลเข้าญี่ปุ่นในปริมาณมากขึ้น โดยประเทศที่จะได้ประโยชน์มากสุดคือสหรัฐฯ เพราะเมื่อปีงบประมาณที่แล้ว สหรัฐฯ คืออันดับ 1 ของต้นทางข้าวนำเข้าของปลอดภาษีของญี่ปุ่น คิดเป็น 60% จากทั้งหมด
ขณะที่ ออสเตรเลีย ไทย และไต้หวัน ก็จะได้ประโยชน์รอง ๆ ลงมา เพราะครองสัดส่วนการนำเข้าถัดจากสหรัฐฯ นั่นเอง
อย่างไรก็ตาม ยังต้องติดตามต่อไปว่า สหรัฐฯ จะส่งออกข้าวไปญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นอีกมากน้อยแค่ไหน เพราะแม้เป็นต้นทางนำเข้าอันดับ 1 แบบเกินครึ่ง และข้าวสหรัฐฯ ก็ใช้กันตามร้านอาหารในญี่ปุ่นมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ข้าวสหรัฐฯ ก็ปลูกในแคลิฟอร์เนีย รัฐฐานเสียงของพรรคเดโมเครต ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้าน ไม่ใช่ของพรรครีพับลิกัน ที่เป็นพรรครัฐบาลชุดปัจจุบัน/japantoday
–