ในยุคที่การสตรีมมิ่งทำให้การดูหนังกลายเป็นเรื่องส่วนตัวมากขึ้นเรื่อย ๆ การที่โรงภาพยนตร์ยังคงมีบทบาทอยู่ได้ ไม่ใช่แค่เพราะจอใหญ่หรือระบบเสียงที่ดีกว่า แต่เพราะมันคือประสบการณ์ร่วมที่ไม่มีอะไรแทนที่ได้
และในปีนี้ รายชื่อ “100 โรงภาพยนตร์ที่ยอดเยี่ยมที่สุดในโลก” จาก Time Out ได้ตอกย้ำสิ่งนั้นอีกครั้ง
ท่ามกลางโรงหนังระดับตำนานจากทั่วโลก ตั้งแต่โรงภาพยนตร์ไม้ซุงยุคเศรษฐกิจตกต่ำในแคนาดา ไปจนถึงโรงหนังกลางแจ้งใต้แสงดาวในกรีซ มีชื่อหนึ่งจากกรุงเทพฯ ที่ถูกพูดถึงในลิสต์นี้ด้วย นั่นคือ House Samyan
ภาพประกอบ1
โรงหนังไทยที่ไม่ได้แข่งขันด้วยขนาด แต่ชนะด้วยจิตวิญญาณ
House Samyan อาจไม่ใช่โรงภาพยนตร์ที่มีจำนวนจอมากที่สุด ไม่ได้มี IMAX หรือเทคโนโลยีล้ำสมัยที่สุด แต่สิ่งที่ทำให้ที่นี่ติดอันดับโลก คือบทบาทของมันในฐานะ “ศูนย์กลางของคนรักหนัง” ที่ตั้งอยู่บนชั้น 5 ของ Samyan Mitrtown เป็นโรงหนังขนาด 3 จอที่มีดีไซน์คล้ายบ้านแห่งนี้ กลายเป็นพื้นที่ที่รวบรวมผู้ชมที่ไม่ได้แค่มาดูหนัง แต่รักหนังอย่างแท้จริง
ที่นี่ไม่ได้ฉายแค่ภาพยนตร์กระแสหลัก แต่ยังคัดสรรหนังอิสระ หนังเทศกาล และหนังคลาสสิกจากทั่วโลก ตั้งแต่ One Flew Over the Cuckoo’s Nest ไปจนถึงผลงานจากไต้หวันและญี่ปุ่นยุค Y2K
ในเมืองที่ตัวเลือกความบันเทิงมีมากมาย House Samyan เลือกจะยืนหยัดในสิ่งที่ตัวเองเป็น และนั่นคือเหตุผลที่มันโดดเด่น
เมื่อโรงหนังกลายเป็น Community ไม่ใช่แค่สถานที่
ลิสต์จาก Time Out นี้สะท้อนไม่ใช่แค่ความสวยงามของโรงภาพยนตร์ แต่คือความหมายต่อผู้คน ซึ่งมีจุดร่วมของโรงหนังที่ติดอันดับจากทั่วโลก
อย่างเช่น โรงภาพยนตร์ไม้ซุงในรัฐแมนิโทบา ที่สร้างขึ้นเพื่อสร้างงานในยุคเศรษฐกิจตกต่ำ, โรงหนังกลางแจ้งอย่าง Shankweiler’s Drive-In Theatre ที่ยังคงรักษาเสน่ห์ยุค 1930 หรือโรงหนังเล็กที่สุดในโลกอย่าง Cinema dei Piccoli ที่มีพื้นที่เพียง 7 ตารางเมตร
ภาพประกอบ2
ทุกแห่งล้วนมีสิ่งหนึ่งที่เหมือนกันคือ พวกมันไม่ได้เป็นแค่ที่ฉายหนัง แต่เป็นพื้นที่ทางวัฒนธรรมให้คนรักภาพยนตร์มาร่วมเสพบรรยากาศ
House Samyan ก็เช่นเดียวกัน มันคือพื้นที่ของคนดูหนังสายอินดี้ พื้นที่ของบทสนทนา พื้นที่ของการค้นพบหนังดี ๆ สักเรื่อง
ถอดบทเรียนการอยู่รอดของโรงหนังในวันที่โลกเปลี่ยนไป
โรงภาพยนตร์ทั่วโลกต้องเผชิญกับความท้าทายมาโดยตลอด ตั้งแต่การมาของทีวี วิกฤตอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไปจนถึงโรคระบาด และการเติบโตของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง
แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ ผู้ชมไม่เคยหายไป ผู้ชมรุ่นใหม่โดยเฉพาะกลุ่มที่เติบโตมากับแพลตฟอร์มอย่าง Letterboxd กลับหันมาให้คุณค่ากับประสบการณ์ในโรงมากขึ้น ขณะเดียวกัน ผู้กำกับระดับโลกอย่าง Christopher Nolan, Ryan Coogler และ Chloé Zhao ก็ยังพยายามเชิญชวนผลักดันให้คนออกจากบ้านไปดูหนังในโรง เพราะจะได้รับประสบการณ์ที่ผู้ถ่ายทำคิดมาอย่างดีแล้วว่าภาพยนตร์ถูกสร้างมาเพื่อจอใหญ่และการรับชมกับผู้ชมจำนวนมาก
เสน่ห์ของโรงหนัง ไม่ได้อยู่ที่เทคโนโลยี แต่อยู่ที่ความรู้สึก
หากมองลึกลงไป ลิสต์นี้ไม่ได้จัดอันดับจากความหรูหรา แต่จัดอันดับจากประสบการณ์ บางแห่งมีเพียง 12 ที่นั่ง บางแห่งอยู่กลางป่า บางแห่งเต็มไปด้วยประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 100 ปี แต่ทุกแห่งทำให้คนมีความรู้สึกร่วมได้เหมือนกันคือ การได้หลุดเข้าไปอยู่ในอีกโลกหนึ่ง พร้อมกับคนแปลกหน้าที่รู้สึกเหมือน ๆ กัน
สถานการณ์ธุรกิจโรงภาพยนตร์
สำหรับธุรกิจโรงภาพยนตร์ในไทยยังคงฟื้นตัวต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงโควิด-19 ภาพยนตร์ไทยก็ได้รับความนิยมสูงจนทำรายได้แซงหนังต่างประเทศในบางช่วง ทำให้ธุรกิจโรงภาพยนตร์คึกคัก โดยมีเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ เป็นผู้นำในตลาดซึ่งมีรายได้รวมกว่า 7,000-8,000 ล้านบาทต่อปี
ด้านธุรกิจโรงภาพยนตร์ทั่วโลกกำลังฟื้นตัว โดยมีอเมริกาเหนือและเอเชียแปซิฟิกเป็นผู้นำ คาดว่ารายได้ของตลาดจะสูงถึง 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2031 แม้ว่าฮอลลีวูดจะยังคงเป็นผู้เล่นหลัก แต่ประเทศอินเดียเป็นผู้นำในด้านปริมาณการผลิต และจีนเป็นตลาดบ็อกซ์ออฟฟิศที่ใหญ่เป็นอันดับสอง อุตสาหกรรมกำลังเปลี่ยนไปสู่ภาพยนตร์หรูหรา ภาพยนตร์ IMAX และประสบการณ์การรับชมที่สมจริงเพื่อดึงดูดผู้ชม
โดยที่อเมริกาเหนือเป็นผู้นำด้วยส่วนแบ่งการตลาดโลกกว่า 33% ซึ่งส่วนใหญ่มาจากบริษัทจัดนิทรรศการชั้นนำและภาพยนตร์ทุนสร้างสูง เมื่อดูที่ปริมาณการผลิตเทียบกับรายได้ อุตสาหกรรมภาพยนตร์ของอินเดียเป็นอุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในโลกเมื่อพิจารณาจากปริมาณการผลิต โดยผลิตภาพยนตร์มากกว่า 1,800 เรื่องต่อปี ในขณะที่ฮอลลีวูดครองส่วนแบ่งรายได้หลัก
มากกว่าอันดับ แต่คือการยืนยันตัวตนของวงการหนังไทย
การที่ House Samyan ติดอันดับโรงภาพยนตร์ที่ดีที่สุดในโลก ไม่ใช่แค่ความสำเร็จของสถานที่แห่งหนึ่ง แต่มันคือสัญญาณว่าวัฒนธรรมการดูหนังในประเทศไทยยังคงมีชีวิตชีวา และยังมีพื้นที่สำหรับหนังนอกกระแส ผู้กำกับหน้าใหม่ และผู้ชมที่ต้องการอะไรลึกกว่าความบันเทิงฉาบฉวย
ในโลกที่ทุกอย่างดูเร็วขึ้น สั้นลง และฉาบฉวยขึ้น การมีสถานที่แบบนี้อยู่ คือสิ่งที่ควรค่าแก่การรักษา
ในท้ายที่สุดโรงภาพยนตร์ไม่เคยเป็นแค่สถานที่ดูหนัง แต่มันคือพื้นที่ของความฝัน พื้นที่ของการหลบหนี และพื้นที่ของการเชื่อมโยงผู้คนเข้าด้วยกัน
และการที่ House Samyan ได้ยืนอยู่เคียงข้างโรงหนังระดับโลกในลิสต์นี้ คือเครื่องพิสูจน์ว่า บางครั้งความตั้งใจเล็ก ๆ ก็สามารถไปไกลได้ระดับโลก
อ้างอิง : Timeout