ประเทศจีนมาอีกหนึ่งกระแสถัดจากการแขวนภาพเดรโก มัลฟอย ช่วงตรุษจีน  สิ่งที่ชาวเน็ตมักเรียกกันแบบติดตลกว่า “ความลื่นล้มทางวัฒนธรรม” ก็เกิดขึ้นอีกในประเทศจีน  เมื่อคริส เจนเนอร์ (Kris Jenner) กลายเป็นมีมใหม่ที่แพร่กระจายทั่วโซเชียลมีเดียจีนอยู่ในขณะนี้

กระแสที่ดูชวนงงนี้เริ่มมาจากผู้ใช้งาน Gen Z หลายแสนคนบน Xiaohongshu (RedNote) และ Weibo นำภาพของเธอไปใช้เป็นสัญลักษณ์ของการเรียกเงินเรียกทอง รวมถึงใช้เป็นภาพวอลเปเปอร์เสริมดวง ส่งเสริมความสำเร็จในอาชีพการงาน และการเรียน

แฮชแท็ก #krisjenner มียอดเข้าชมประมาณ 52.9 ล้านครั้ง และมีโพสต์มากกว่า 99,000 โพสต์บนแพลตฟอร์ม Xiaohongshu ชาวจีนยกย่องเธอในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการทุนนิยม และการเป็นตัวแม่แห่งการจัดการ

ก่อนหน้า คริส เจนเนอร์ จะมาแรง ก็มีปรากฏการณ์ก่อนหน้านี้ อย่าง “ปลาคาร์พนำโชค” ของหยาง เฉาเยว่ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยใช้กันอย่างแพร่หลายในหมู่นักเรียนที่เชื่อว่าจะช่วยให้สอบผ่าน และตรุษจีนที่ผ่านมา เดรโก มัลฟอย จากแฮรี่พอตเตอร์ ก็กลายเป็นมาสคอตติดประตูทุกบ้าน

ทำไมถึงต้องเป็น คริส เจนเนอร์

คนรุ่นใหม่จีนมองว่าเธอเป็นสุดยอดนักธุรกิจหญิงที่ขยัน และสร้างแบรนด์ได้เก่งกาจ สะท้อนจากการปั้นอาณาจักรคาร์ดาเชียน อันสร้างความสำเร็จทางการเงินให้ครอบครัวได้อย่างมหาศาล อีกทั้งสร้างชื่อเสียงให้สมาชิกในครอบครัวนำไปต่อยอดหาที่ยืนในวงการบันเทิงได้ทุกคน

ชาวจีนแห่เปลี่ยนรูปโปรไฟล์ใน Xiaohongshu เป็นรูปของ คริส เจนเนอร์ รวมถึงตั้งเป็นภาพวอลเปเปอร์โทรศัพท์ คล้ายกับการใช้ภาพพื้นหลังเทพเจ้าแห่งความร่ำรวย ตัดต่อภาพที่เธอรายล้อมไปด้วยเงินสดและเพชรพลอย ทั้งยังสร้างภาพตัดต่อของเธอในชุดทำงานทางการตามบทบาทที่ใฝ่ฝัน เช่น ทนายความ หมอ หรือวิศวกร มีฉากเป็นสถานที่ท้องถิ่น เริ่มตั้งแต่การกินถังหูลู่ในปักกิ่ง ขี่มอเตอร์ไซค์ในฉงชิ่ง ผู้คนต่างนำภาพของเธอไปใส่แคปชั่น อาทิ รักษาเงินในบัญชีในระดับเก้าหลักไว้ หรือขอให้ได้รับข้อเสนอดี ๆ ซึ่งตัวเจนเนอร์เองก็ยังออกมาพูดถึงกระแสนี้ในโซเชียลมีเดีย ยิ่งทำให้ทวีคูณความนิยมมากขึ้นไปอีก

ความคลาดเคลื่อนของวัฒนธรรม

ปรากฏการณ์นี้เป็นการผสมผสานวัฒนธรรมวงการบันเทิงตะวันตกเข้ากับพิธีกรรมความเชื่อแบบดั้งเดิมของจีน สิ่งสำคัญคือยิ่งเมื่อมีเรื่องเล่าถูกแชร์ต่อจากผู้ใช้อินเตอร์เน็ตก็ช่วยขยายกระแสไวรัลของมีมนี้ อย่างที่ผู้ใช้ Xiaohongshu รายหนึ่งชื่อ @keep rich ได้พูดติดตลกว่าถูกลอตเตอรี่ทันทีหลังจากเปลี่ยนรูปโปรไฟล์เป็นรูปของคริส เจนเนอร์

ขณะที่ @weather clear อ้างว่าได้รับซองแดงมูลค่ากว่า 1,000 หยวน (4,700 บาท) ในเย็นวันเดียวกันกับที่เธอไปแลกเงิน การเล่าเรื่องราวความสำเร็จแบบนี้ซ้ำๆ นี่เองที่ทำให้ความเชื่อนี้ยังคงอยู่ เป็นทั้งกระแสที่ทั้งตลกและมีความหมายเชิงสัญลักษณ์

ดึงดูดความเก่งจากคนเก่ง

คริส เจนเนอร์ เป็นที่รู้จักดีในฐานะผู้อยู่เบื้องหลังอาณาจักรคาร์ดาเชียน-เจนเนอร์ เธอสร้างรายการเรียลลิตี้ทีวีให้กลายเป็นเครื่องจักรทำเงิน จนทำให้เธอกลายเป็นหนึ่งในผู้ทรงอิทธิพลที่ร่ำรวยที่สุดในวงการบันเทิง

คริสทำให้ครอบครัวของตนเป็นที่รู้จักด้วยการเปิดตัวรายการ “Keeping Up With the Kardashians” ในปี 2007 รายการนี้ออกอากาศยาวนานถึง 20 ซีซั่นก่อนจะจบลงในปี 2021 จากนั้นครอบครัวนี้ก็กลับสู่จอแก้วอีกครั้งในปีถัดมา ด้วยรายการ “The Kardashians” ซึ่งปัจจุบันกำลังออกอากาศซีซั่นที่หกแล้ว

นอกจากนี้ คริสยังดูแลอาชีพการงานของลูกเธอทั้ง Kourtney Kardashian(@kourtneykardash) Follower 215 ล้าน, Kim Kardashian (@kimkardashian) Follower 353 ล้าน, Khloé Kardashian (@khloekardashian) Follower 299 ล้าน, Kendall Jenner (@kendalljenner) Follower 284 ล้าน และ Kylie Jenner (@kyliejenner) Follower 391 ล้าน

คริสคือผู้จัดการข้อตกลงต่าง ๆ ในด้านโทรทัศน์ แฟชั่น และธุรกิจ และเธอจะได้รับค่าคอมมิชชั่น 10% จากรายได้ของลูก ๆ คริสจึงเป็นตัวแทนของทุนนิยมสุดขั้ว ที่มีความมีระเบียบวินัยสูง เชี่ยวชาญด้านการใช้สื่อ และสร้างรายได้ระดับมหาศาล

สิ่งนี้ยังแสดงให้เห็นถึงการพยายามผสมความเสียดสี ความทะเยอทะยาน และการแสดงออกของ Gen Z ในยามที่สถานการณ์โลกไม่แน่นอน ผู้คนต่างแสดงออกว่าขบขันกับเทรนด์ไร้สาระนี้ แต่ก็ยังเข้าร่วมสนุกสนานมากมาย

นี่ไม่ใช่มีมที่เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว แต่เป็นตัวอย่างของการฟื้นตัวของความคิดเชิงปรัชญาในกลุ่ม Gen Z จีน ผู้บริโภครุ่นใหม่กำลังผสมผสานความเชื่อโชคลางแบบดั้งเดิมเข้ากับวัฒนธรรมดิจิทัลมากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งเป็นกลไกการรับมือในเศรษฐกิจที่เติบโตช้าลง อันเส้นทางสู่ความสำเร็จแบบเดิมๆ ดูไม่แน่นอน

ความสำเร็จของกระแสนี้ในจีนไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเล่าเรื่องเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวกับการยอมรับที่ปล่อยให้สื่อสังคมออนไลน์นำไปเล่น ปรับเปลี่ยนกันอย่างอิสระ ปล่อยให้คนตีความได้ทุกมิติ ซึ่งมักจะช่วยให้กระแสมีพลัง สร้างการมีส่วนร่วม แทรกซึมเข้าไปในความสนใจของผู้บริโภคได้อย่างแนบเนียน

ปรากฏการณ์ที่ Kris Jenner กลายเป็น “เทพีเรียกทรัพย์” ของ Gen Z จีน ไม่ได้เป็นเพียงมีมขำขันชั่วคราว แต่สะท้อนพฤติกรรมผู้บริโภครุ่นใหม่ที่กำลังสร้างความหมายใหม่ให้กับความสำเร็จ ผ่านการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมป๊อปตะวันตกและความเชื่อดั้งเดิมแบบจีนอย่างแยบยล

ในโลกที่เส้นทางสู่ความสำเร็จไม่ชัดเจนเหมือนเดิม ความเชื่อเชิงสัญลักษณ์เหล่านี้จึงกลายเป็นทั้งเครื่องยึดเหนี่ยวทางใจและภาษาร่วมทางดิจิทัล ที่ผู้คนใช้สื่อสารความหวัง ความทะเยอทะยาน และความไม่แน่นอนของชีวิต

สุดท้ายแล้ว ไม่ว่าผู้คนจะเชื่อจริงหรือเพียงเล่นสนุก กระแสนี้ก็พิสูจน์ให้เห็นว่า ในยุคโซเชียลมีเดีย ความหมายของโชคลาภ ความสำเร็จ และแม้แต่วัฒนธรรมเอง ล้วนสามารถถูกสร้าง ตีความ และเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่จำเป็นต้องมีขอบเขตอีกต่อไป

อ้างอิง : PageSix, IndiaTV, BBC, businessinsider, hidden.ny