ย้อนกลับไปเมื่อกว่า 70 ปีที่แล้ว “กรีนสปอต” เป็นบริษัทที่ก่อตั้งขึ้นมาเพื่อผลิตและจัดจำหน่ายน้ำส้มในชื่อแบรนด์เดียวกัน

แต่วันนี้รายได้หลักของบริษัทกลับไม่ใช่น้ำส้มอีกต่อไป เพราะกลายเป็น “ไวตามิ้ลค์” น้ำนมถั่วเหลืองบรรจุขวดที่หลายคนรู้จักดี

บริษัท กรีนสปอต จำกัด ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2496 โรงงานแห่งแรกตั้งอยู่ที่ถนนหลานหลวง โดยสินค้าตัวแรกก็คือน้ำส้มไม่อัดก๊าซ 

เจ้าของคือ ชิน โสภณพนิช นักธุรกิจผู้ก่อตั้งธนาคารกรุงเทพ ร่วมทุนกับ K.C. Leong นักธุรกิจชาวฮ่องกง เป็นการได้รับสิทธิ์ในการผลิตและทำตลาดในไทย 

ความจริงแล้ว แบรนด์ “กรีนสปอต” มีต้นกำเนิดจากสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 2477

วางตำแหน่งแบรนด์เป็นน้ำรสส้มแท้ๆ เริ่มดังในตลาดเอเชียตะวันออกมาก่อน ก่อนจะเข้ามาไทย

ยุคนั้นเน้นขายผ่านร้านค้าทั่วไป หรือโชห่วยแบบดั้งเดิม เป็นแบบบรรจุอยู่ในขวดแก้วที่ต้องคืนขวด

ช่วงแรกคนไทยนิยมมาก เพราะเป็นครั้งแรกๆ ที่มีเครื่องดื่มแบบนี้ให้รู้จัก

ต่อมาในปี 2501 บริษัทเริ่มผลิต “ไวตามิ้ลค์” เป็นหนึ่งในแบรนด์น้ำนมถั่วเหลืองบรรจุขวดยุคแรกๆ ของไทย

ด้วยความเป็นน้ำนมถั่วเหลือง ซึ่งคนไทยรู้จักดีอยู่แล้วจากน้ำเต้าหู้ แต่มาในรูปแบบบรรจุขวดพร้อมดื่ม และขายในราคาถูก

บวกกับการอาศัยเครือข่ายกระจายสินค้าที่แข็งแรง ทำให้แบรนด์ไวตามิ้ลค์เป็นสินค้าขายดีติดลมบนได้อย่างรวดเร็ว

ขณะที่น้ำส้มกรีนสปอตค่อยๆ มีความสำคัญน้อยลงต่อตัวบริษัท

จริงๆ กรีนสปอตหายไปจากตลาดสหรัฐฯ ตั้งแต่ช่วงปี 2500-2510 แล้ว

แต่ในไทยยังขายได้อยู่ เพราะอาศัยว่าเป็นแบรนด์ที่แข็งแรงและผู้บริโภครู้จักกันดี

จนกระทั่งช่วงประมาณปี 2540-2550 ก็มีหลายปัจจัยเข้ารุมล้อม

เช่นการแข่งขันในกลุ่มน้ำส้มไม่อัดก๊าซ ที่เริ่มมีคู่แข่งใหม่อย่างสแปลชและทรอปิคาน่า

คู่แข่งเหล่านี้ปรับตัวเข้ากับโมเดิร์นเทรดและร้านสะดวกซื้อเป็นหลัก ทำให้เข้าถึงผู้บริโภคได้ง่ายกว่า

ขณะที่กรีนสปอตยังเน้นขายอยู่ที่ร้านโชห่วยดั้งเดิม จึงเริ่มเป็นฝ่ายตามหลังผู้เล่นหน้าใหม่

อีกหนึ่งปัญหาสำคัญคือ “งบทำการตลาด” ของน้ำส้มกรีนสปอตที่มีจำกัดมาก เพียงปีละไม่ถึง 10 ล้านบาท เทียบไม่ได้เลยกับงบการตลาดของคู่แข่ง หรือแม้แต่งบของไวตามิ้ลค์เอง

เพราะบริษัทกรีนสปอตก็เลือกทุ่มงบการตลาดเพื่อโปรโมทผลิตภัณฑ์กลุ่มนมถั่วเหลืองที่ขายดีกว่าเป็นหลัก

น้ำส้มกรีนสปอตเองก็เคยพยายามปรับตัวอยู่หลายครั้ง 

เคยมีรสเลมอนฮันนีเปิดตัวในปี 2546 แต่ไม่กี่ปีก็ต้องเลิกทำตลาดไป และเคยปรับจากขวดแก้ว เป็นขวดวันเวย์ (ขวดพลาสติกใช้ครั้งเดียว) แต่ก็ยังสู้แบรนด์อื่นไม่ได้อยู่ดี

ตั้งแต่ปี 2549 เป็นต้นมา สัดส่วนรายได้ของบริษัทมาจากกลุ่มน้ำนมถั่วเหลืองมากกว่า 90%

และในที่สุด น้ำส้มกรีนสปอต ที่เป็นสินค้าแจ้งเกิดของบริษัท ก็ค่อยๆ หายไปจากตลาด

ขณะที่หน้าเพจการตลาดของน้ำส้มกรีนสปอตก็ไม่มีการเคลื่อนไหวมาตั้งแต่ปี 2560 หรือเกือบ 10 ปีแล้ว

ปัจจุบัน รายได้หลักเกือบทั้งหมดของบริษัทมาจาก “ไวตามิ้ลค์” และ “วีซอย”

ผู้บริหารคนปัจจุบันคือ โชติ โสภณพนิช ลูกชายของชิน ผู้ก่อตั้งบริษัท

สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ถนนศรีนครินทร์ ซึ่งย้ายมาตั้งฐานตั้งแต่ปี 2516

ปี 2568 บริษัทมีรายได้ 6,029 ล้านบาท กำไรสุทธิ 345 ล้านบาท

เรื่องราวของกรีนสปอตจึงสะท้อนให้เห็นว่า การทำธุรกิจไม่จำเป็นต้องยึดติดอยู่กับสินค้าที่เป็นจุดเริ่มต้นของบริษัท

เมื่อเห็นว่า “ไวตามิ้ลค์” คือสินค้าที่ตลาดต้องการมากกว่า บริษัทก็เลือกปรับธุรกิจตามความต้องการของตลาด

บริษัท กรีนสปอต จึงยังคงอยู่มาได้กว่า 70 ปี โดยไม่ต้องพึ่งพาน้ำส้มที่เป็นสินค้าตัวแรกอีกต่อไปแล้ว