“กลุ่มตามรอยตำนานร้านดัง” เป็นกลุ่มบนโซเชียลมีเดียที่รวมของคนชอบตามล่าหาร้านอาหารเก่าแก่ ร้านดัง และร้านที่มีเรื่องราวซ่อนอยู่

ปัจจุบันกลุ่มนี้มีสมาชิกมากถึงเกือบ 7 แสนคน

แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าจำนวนสมาชิก คือ เป็นกลุ่มที่คึกคักมาก มีสมาชิกเข้ามาโพสต์และแสดงความคิดเห็นกันตลอดเวลา ด้วยข้อมูลเกี่ยวกับร้านอาหารทั่วประเทศ

บางเรื่องละเอียดถึงขั้นรู้ว่าร้านนี้ใช้สูตรแบบไหน รสชาติของแต่ละร้านต่างกันตรงไหน เจ้าของร้านเป็นใคร มาจากไหน ไปจนถึงมีข่าวอัปเดตเกี่ยวกับตัวเจ้าของร้านเอง

คำถามที่น่าสนใจคือ กลุ่มโซเชียลมีเดียกลายมาเป็นคลังข้อมูลชั้นดีขนาดนี้ได้อย่างไร

“กลุ่มตามรอยตำนานร้านดัง” เป็นกลุ่มโซเชียลเปิดสาธารณะให้คนเข้าร่วมได้ เปิดตั้งแต่ปี 2561 มีสมาชิกอยู่ประมาณ 690,200 คน

คำอธิบายของกลุ่มระบุว่า ผู้ก่อตั้งกลุ่มใช้ชื่อ “อาตงชวนชิม” เป็นคนหนึ่งที่ชอบแนะนำร้านอาหารดังในตำนาน

จุดที่น่าสนใจคือ เป็นกลุ่มที่มีความเหนียวแน่นสูงมาก มีสมาชิกทั่วไปเข้ามาโพสต์ และเคลื่อนไหวกันอยู่ตลอด

เมื่อคนที่สนใจร้านเก่า ร้านดัง ร้านในตำนาน มารวมตัวกันในที่เดียว สมาชิกแต่ละคนจึงนำความรู้ของตัวเองเข้ามาเติมให้กัน

บางคนที่รู้จักร้านมานาน สามารถอธิบายได้ละเอียดยิบ เช่น ร้านนี้เปิดมากี่ปีแล้ว เคยย้ายที่มาแล้วกี่ครั้ง หรือเปลี่ยนมือเจ้าของไปแล้วกี่รอบ

บางครั้งมีคนเปิดกระทู้ถาม เช่น ข้าวมันไก่ร้านไหนอร่อยที่สุด หรือขอร้านเด็ดในย่านใดย่านหนึ่ง ก็จะมีสมาชิกกันเข้ามาตอบเป็นจำนวนมาก

สิ่งนี้ทำให้กลุ่มกลายเป็นแหล่งรวมที่มี “ลูกค้าคุณภาพ” เข้ามาตอบกันทั้งวัน แลกเปลี่ยนประวัติร้าน เรื่องราวของคนทำ และอัปเดตข่าวสารกันเอง

จากกลุ่มคนหาของกิน จึงกลายเป็นชุมชนที่รู้เรื่องร้านจริง และผูกพันกับร้านจริง

ในอีกมุมหนึ่ง กลุ่มนี้ยังทำหน้าที่เป็น “คู่มือนำทาง”

มีคนจำนวนไม่น้อยที่เห็นรีวิวจากในกลุ่ม แล้วไปตามรอยร้านระดับตำนาน เห็นได้ชัดเจนจากการที่มีนักรีวิวบนแพลตฟอร์มอื่นมักจะให้เครดิตว่า “รู้จักร้านนี้ก็เพราะกลุ่มตามรอยตำนานร้านดัง”

ไม่เพียงเท่านั้น กลุ่มนี้ยังกลายเป็นต้นทาง และเป็นแหล่งข่าวเรื่องร้านเล็กๆ ที่เป็นตำนาน ก่อนจะแพร่หลายไปถึงคนทั่วไป

ตัวอย่างที่เห็นชัด คือ ข่าวการจากไปของ “ยายเล็ก ผัดไทยสูตรสยาม” ร้านดังอยู่หน้าวัดจุฬามณี จ.อ่างทอง ที่เป็นตำนาน

เริ่มต้นมาจากมีสมาชิกในกลุ่มนี้โพสต์ก่อน มีคนเข้ามาแสดงความอาลัยกันเป็นจำนวนมาก

ก่อนที่สื่อใหญ่จะนำไปรายงานต่อ พร้อมข้อมูลว่า ปัจจุบันมีทายาทรุ่นที่ 2 รับช่วงทำต่อ โดยยังใช้สูตรดั้งเดิม

ล่าสุดมีอีกกรณี คือ “เจ๊เปิ้ล วงเวียน 22” ตำนานร้านก๋วยเตี๋ยวลูกชิ้นปลาที่มีเพจดังรีวิวกันมาแล้วมากมาย

ประเด็นคือ เจ๊เปิ้ลอาจต้องปิดกิจการช่วงสิ้นปีนี้

เหตุผลเบื้องหลังคือ เริ่มเหนื่อย เพราะทำเองทุกขั้นตอน อีกทั้งเจอเรื่องค่าเช่าที่ปรับตัวสูงขึ้น และที่สำคัญที่สุดคือ ไม่มีลูกหลานมารับช่วงต่อ แม้จะยังไม่ระบุวันปิดร้านที่แน่ชัดก็ตาม

ข่าวนี้ก็เริ่มต้นจากโพสต์ของคนในกลุ่มนี้เช่นกัน ก่อนที่สื่อหลายสำนักจะหยิบไปทำข่าวต่อ

เรื่องราวเหล่านี้เป็นตัวบ่งบอกชั้นดีว่า กลุ่มนี้กลายเป็นพื้นที่ที่คนรู้สึกผูกพัน และสามารถสืบค้นหาข้อมูลเชิงลึกต่างๆ ของร้านได้อย่างแท้จริง

นอกจากนี้ ในโลกโซเชียลยังมีกลุ่มความสนใจเฉพาะทางในลักษณะเดียวกันอีกหลายกลุ่มที่มีสมาชิกระดับหลักแสนคน

เช่น “ชมรมคนรักข้าวมันไก่” มีสมาชิก 310,900 คน และ “ชมรมคนรักข้าวหมูแดงหมูกรอบ” มีสมาชิก 190,300 คน

สะท้อนว่าคนไทยจำนวนไม่น้อย พร้อมรวมตัวกันเพื่อร้านตำนาน ไม่ว่าจะหาพิกัดต่างๆ ไปจนถึงส่องต่อเรื่องราวและข้อมูลต่างๆ ให้กัน

กรณีของ “กลุ่มตามรอยตำนานร้านดัง” เป็นตัวอย่างของ Community Marketing ตามนิยามที่นักการตลาดพูดถึงกันมากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

เป็นการตลาดที่ทรงพลัง โดยอาศัย “ความสนใจร่วม” หรือ “ประสบการณ์ร่วม” ของกลุ่มคนเข้ามารวมกัน

ยิ่งบางกลุ่มไม่ได้อิงกับแบรนด์ใดแบรนด์หนึ่งเลยด้วยซ้ำ ยิ่งตอกย้ำว่า “ความสนใจร่วม” มีความทรงพลังขนาดไหน