ช่วงนี้คำว่า “เมตาเวิร์ส” ถูกใช้ในทุกวงการ ทั้งด้านบันเทิง การท่องเที่ยว อสังหาฯ ไอที กีฬา และการตลาด  …แต่ถ้าถามความหมายที่แท้จริงของคำนี้  จะพบว่ามีหลากคำตอบและหลายนิยามอย่างมาก

ทีมงาน Marketeer Online จึงอาสาไปค้นคว้าสำรวจ ว่าผู้เชี่ยวชาญและสื่อวงการต่าง ๆ ทั่วโลกได้กำหนดนิยามคำ “Metaverse” ไว้ว่าอย่างไรกันบ้าง?  … นอกจากที่ราชบัณฑิตยสถานของไทยเราแปลเป็น “จักรวาลนฤมิต” ไว้แล้ว

บทความนี้จึงเป็นการรวบรวมลักษณะของสิ่งที่มีขึ้นจริงแล้วในปัจจุบันบ้าง  บวกกับมุมมองอนาคตของผู้เชี่ยวชาญหลายรายบ้าง  แล้วประมวล “นิยาม Metaverse” มาได้ 10 ข้อต่อไปนี้

นิยามที่ 1 รองรับการเข้าไปพูดคุยและมีกิจกรรมออนไลน์ได้หลากหลาย โดยผู้คนจำนวนมาก ๆ ได้พร้อมกัน

นิยามนี้บรรดาเกมออนไลน์ทำได้เป็นปกติ แต่ถ้าเป็นเมตาเวิร์สต้องไม่ใช่แค่เกม  คือต้องรองรับกิจกรรมหลากหลายได้ในแพลตฟอร์มเดียว

ตัวอย่างเช่น อาจจะรองรับการฟังเพลงร่วมกัน โดยมีเวทีเสมือนซึ่งมีตัวอวาทาร์ยืนทำท่าเล่นกีตาร์ ร้องเพลง และเต้นเสมือนในโลกจริง

ในขณะเดียวกันก็รองรับการเปิดบูธสินค้า (virtual booth) ซึ่งมีตัวมาสคอตกระโดดโลดเต้นต้อนรับ และชวนผู้มาเยี่ยมชมให้ร่วมชิงรางวัลร่วมกับผู้เยี่ยมชมคนอื่น ๆ เป็นต้น

และในขณะเดียวกันก็ใช้เล่นเกมได้ โดยรองรับการที่คนนับร้อย พัน หรือมากกว่านั้น จะเล่นพร้อมกันในฉากเดียวกัน

ซึ่งเกมยุคใหม่ ๆ ที่เรียกกันว่าเป็น Metaverse ยุคนี้ หลายเกมก็เป็นโลกเสมือนที่ต้องซื้อ “ที่ดินเสมือน” ในเกมก่อน ตัวอย่างเช่น The Sandbox ซึ่งให้ออกแบบสร้างวัตถุต่าง ๆ ได้อย่างค่อนข้างอิสระ แล้วสามารถครอบครองหรือขายต่อได้ด้วย

 

นิยามที่ 2 รองรับการเข้าจากอุปกรณ์หลากหลายชนิดได้

เราคงจะเคยเห็นแว่น VR (Virtual Reality) ที่ใส่แล้วเหมือนเข้าไปในอีกแห่งหนึ่ง เช่น ถ้าเข้าไปสู่โลก VR กลางทุ่งหญ้า เมื่อเงยหน้าจะเห็นท้องฟ้า ก้มหน้าจะเห็นต้นหญ้า มองไปข้างหน้าจะเห็นภูเขาอยู่ไกล ๆ เป็นต้น

หรือใส่เล่นเกม ซึ่งมีทั้งนั่งรถไฟเหาะ, ฟันดาบ, ฯลฯ ซึ่งเกมหลังนี้ต้องกำอุปกรณ์เพิ่ม เพื่อใช้ฟันแทนดาบ และชี้เลือกเมนูสั่งการต่าง ๆ เพราะเมื่อใส่แว่น VR แล้วมองไม่เห็นเมาส์หรือคีย์บอร์ดจริงเลย

และเราก็คงจะเคยเล่น AR (Augmented Reality) เช่น เมื่อเปิดเกม Pokemon Go ในมือถือ แล้วยกขึ้นมาส่องศาลพระภูมิตรงหน้า แล้วเห็นเวทีประลองพร้อมสัตว์ประหลาดซ้อนอยู่กับสถานที่จริงตรงหน้า

บางคนและบางสื่อบอกว่าโลกเมตาเวิร์สคือ 2 สิ่งนี้ … เช่น บริษัท Meta เจ้าของโลกเมตาเวิร์สที่ชื่อ “Facebook Horizons” ที่ต้องใส่แว่น VR ยี่ห้อ Oculus ของเฟซบุ๊กเอง เพื่อเข้าไปพบปะกับคนอื่น ๆ ในนั้น ผ่านร่างอวทาร์ของตัวเองที่เลือกหน้าตา ทรงผม เพศ และเสื้อผ้าได้

แต่ก็มีหลายคนบอกว่าไม่ต้องมี VR, AR ก็เป็นเมตาเวิร์สได้  …เพราะโลกต้องเข้าถึงได้ง่าย ๆ จากอุปกรณ์หลากหลาย นั่นคือไม่จำเป็นต้องมีแว่น VR และไม่ต้องยกมือถือเปิดโหมด AR ก็สามารถเข้าสู่เมตาเวิร์สได้

 

นิยามที่ 3 สมาชิกต้องเลือกตกแต่งหรือออกแบบสิ่งต่าง ๆ ในนั้นได้

ตัวอย่างเช่น แพลตฟอร์มที่ชื่อ The Sandbox ซึ่งเปิดกว้างให้ออกแบบและ “วาด” สิ่ง 3 มิติต่าง ๆ ขึ้นมาได้ตามใจ โดยผู้เล่นเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในสิ่งนั้น โดยสามารถขายต่อได้ด้วย

บางแพลตฟอร์มเรียกสิ่งที่สร้างขึ้นโดยผู้เล่นนั้นว่าเป็น NFT หรือ Non Fungible Token  คือเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลที่ไม่สามารถถูกเลียนแบบทำซ้ำได้

 

นิยามที่ 4 ทุกแพลตฟอร์มจากทุกบริษัทต้องเชื่อมโยงหากันได้

นิยามนี้มองว่าโลกเมตาเวิร์สทุกแพลตฟอร์ม ทุกแห่ง ต้องเชื่อมโยงหากันได้หมด …ถ้าเทียบกับปัจจุบัน ก็คือการที่ผู้เล่นแพลตฟอร์ม The Sandbox ต้องสามารถเดินข้ามไปโผล่ที่แพลตฟอร์ม  Decentraland ได้ง่าย ๆ

… ซึ่งนิยามนี้เป็นการมองในอนาคต เพราะยังไม่มีแพลตฟอร์มไหนในปัจจุบันทำได้จริง

 

นิยามที่ 5 กระจายการเก็บข้อมูลและประมวลผลไว้หลาย ๆ แห่ง  ไม่รวมข้อมูลทั้งหมดไว้ที่ใดที่เดียว

นิยามนี้มองว่าโลกเมตาเวิร์สนั้นต้องไม่มีเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่เป็นบริษัทเดียว องค์กรเดียว หรือคนกลุ่มเดียว  โดยแต่ละคนจะมีสิทธิ์ควบคุมได้แค่ในส่วนที่ตัวเองสร้างขึ้น

นอกจากนั้น แพลตฟอร์มหนึ่ง ๆ ก็ควรจะมี “เจ้าของร่วม” หลาย ๆ คนคล้าย ๆ บริษัทมหาชน เผื่อว่าบริษัทผู้สร้างเมตาเวิร์สแห่งนั้นเจ๊งไป  ระบบต่าง ๆ จะได้อยู่ต่อไปได้

ซึ่งปัจจุบันก็มีบางแพลตฟอร์มพยายามทำตามนิยามนี้อยู่ เช่น บริษัทเกม Gala ที่เปิดให้คนทั่วไปสามารถลงทุนตัั้งเครื่องเซิร์ฟเวอร์ เรียกว่า “Gala Nodes” ช่วยเก็บข้อมูลและประมวลผลแบบ “กระจายศูนย์” หรือ “Decentralize” แลกกับผลตอบแทนเป็นงวด ๆ คล้ายการขุดบิตคอยน์

 

นิยามที่ 6 มีมาตรฐานกลางทางเทคโนโลยี ที่ทุก ๆ แห่งใช้เหมือนกัน

คือมีรูปแบบทางเทคโนโลยีหลาย ๆ อย่างที่ทุกแพลตฟอร์ม ทุกบริษัทใช้ตรงกัน เช่น ถ้าเปรียบเทียบกับโลกของเครื่องไฟฟ้า ก้คือมาตรฐานรูปแบบปลั๊กไฟ  หรือถ้าเทียบกับโลกมือถือ ก็คือรูปแบบหัวชาร์จ USB เป็นต้น

ประโยชน์จากการมีมาตรฐานนี้ก็เพื่อให้สื่อสารกันได้ตามข้ออื่นที่กล่าวไปแล้ว  และเพื่อให้พัฒนาเร็ว  เพราะนักวิจัยและนักคิดค้นต่าง ๆ จะมีแรงจูงใจในการสร้างสิ่งใหม่ ๆ เพราะสร้างแล้วใช้ได้ในวงกว้างกับทุกแพลตฟอร์ม

 

นิยามที่ 7 คำว่า Metaverse เปรียบได้กับคำว่า Internet

นิยามนี้มองว่าเมตาเวิร์สจะเป็นชื่อเรียก “วิธีเชื่อมต่อ” สิ่งต่าง ๆ ในโลกเสมือนทุกรูปแบบเข้าด้วยกัน  เหมือนคำว่า Internet ที่ใช้เรียกกว้าง ๆ ไม่ระบุเจาะจงเว็บไหนหรือแอปใดนั่นเอง

ฉะนั้นถ้ายึดตามนี้ สิ่งที่อยู่บน Metaverse นั้นไม่ใช่ Metaverse  เปรียบเหมือนการที่เราไม่เรียกเว็บไซต์ว่าอินเทอร์เน็ต  ไม่เรียกแอปว่าอินเทอร์เน็ต  และไม่เรียกคอมพิวเตอร์ (ที่ต่อเน็ตอยู่) ว่าอินเทอร์เน็ตนั่นเอง

รู้จัก 4 ตัวอย่าง Metaverse ในปัจจุบัน

หลังจากสำรวจ 7 นิยามของเมตาเวิร์สไปแล้ว  ต่อไปเรามารู้จัก 4 ตัวอย่างเมตาเวิร์สบางแห่งที่มีอยู่จริงแล้วในปัจจุบันกัน  ซึ่งแน่นอนว่ายังไม่มีแห่งไหนที่ทำได้ครบ 7 นิยามที่ว่าไป  โดยแต่ละแห่งก็เข้าข่ายบางข้อที่กล่าวไปแล้วเท่านั้น

 

Decentraland

คือแพลตฟอร์มที่ให้ผู้ใช้เข้าไปอยู่ในโลกเสมือนจริง มีระบบการถือครองที่ดิน (LAND) ที่จำกัดไว้แค่ 9 หมื่นหน่วย โดยใช้เทคโนโลยี Smart Contract บนระบบ Ethereum Blockchain ในการแสดงความเป็นเจ้าของในที่ดิน

เจ้าของที่ดินสามารถสร้างบ้าน, สร้างร้าน, โชว์รูม, ฯลฯ แล้วเก็บค่าเข้ามาฟังเพลง, ดูการแสดง, ดูงานศิลปะ, ฯลฯ …นอกจากนั้น ยังมีระบบเลือกสร้างตัวละครที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว, และการซื้อขายอุปกรณ์ต่าง ๆ ภายในเกม

และทุกการซื้อขายแลกเปลี่ยนบน Decentraland นี้ ต้องใช้เหรียญคริปโทที่ชื่อ  MANA (มานา) ซึ่งออกโดยบริษัทผู้สร้างแพลตฟอร์มนี้เอง และมีเทรดกันบนอยู่หลาย ๆ แพลตฟอร์ม …จึงมีคนมากมายที่ไม่เคยเล่น Decentraland เลย แต่มีเหรียญ MANA เพื่อเก็งกำไรด้วย

 

Meta Horizon Worlds

สร้างโดยบริษัท Meta เจ้าของ Facebook  โดยเป็นโลกเสมือนจริงที่ผู้เล่นต้องใส่แว่น VR ยี่ห้อ Oculus (ซึ่งมีคอมพิวเตอร์และหูฟังในตัว) ของเฟซบุ๊กในการเข้าใช้

จากนั้นผู้เล่นก็จะสามารถสร้างร่างและหน้าอวาทาร์ให้คล้ายตัวเองที่สุด แล้วไปทำกิจกรรมได้หลากหลาย เช่น แชตกับคนอื่น ๆ แบบเห็นหน้าท่าทาง (ของตัวอวาทาร์), เล่นเกม, ดูคอนเสิร์ตเสมือน, ดูหนัง (ในโรงหนังเสมือน), ฯลฯ

 

Roblox

เกมออนไลน์รูปแบบใหม่ เปิดกว้างให้ผู้เล่นสามารถสร้างเกมย่อย ๆ เองได้ จึงมีเกมเล็ก ๆ อยู่มากมายไปหมดในนั้น  โดยที่เกือบทั้งหมดสร้างโดยคอเกมทั่วไปที่ไม่จำเป็นต้องเขียนโปรแกรมเก่งก็สร้างเกมได้ง่าย ๆ

นอกจากนั้น ยังสามารถจัดกิจกรรมอื่น ๆ เช่น “คอนเสิร์ตในเกม” ได้  จึงมีศิลปินวงต่าง ๆไปเปิดตัวเพลงใหม่เป็นประจำ โดยที่ทั้งตัวศิลปินและผู้ชมต่างก็เป็นตัวอวาทาร์ในเกมทั้งสิ้น

           

The Sandbox

The Sandbox เป็นโลกเสมือนกึ่งเกมคริปโทหรือที่เรียกกันว่าเกม “Play-to-Earn” ผู้เล่นสามารถเข้าไปสร้างสิ่งต่าง ๆ ได้ และมีระบบถือครองที่ดินโดยประมวลผลบนระบบ  Ethereum Blockchain และเหรียญคริปโทชื่อ SAND เป็นสกุลเงินที่ใช้ซื้อขายในนั้น

และยังมีซอฟต์แวร์เครื่องมือ VoxEdit ไว้สร้างไอเทมต่าง ๆ ในเกม เช่น เสื้อผ้า บ้าน อาวุธ ของใช้ สัตว์เลี้ยง ฯลฯ  โดยไอเทมที่สร้างขึ้นมาจะอยู่ในกล่องสามมิติ เรียกว่า “Voxel” ประกอบกันเป็นสิ่งต่าง ๆ ซึ่งสามารถนำไปซื้อขายได้ใน Marketplace ข้างใน

 

สุดท้ายแล้ว เราจึงได้ข้อสรุปว่าปัจจุบัน “เมตาเวิร์ส” ยังอยู่แค่ในสถานะ “ตั้งไข่” หรือ “ขึ้นรูป” โดยยังเป็นแค่ “concept” กว้าง ๆ ที่ยังไม่มีความหมายชัดเจน

หลาย ๆ บริษัทต่างก็สร้างแพลตฟอร์มต่าง ๆ กันไป …แล้วเรียกสิ่งที่ตัวเองสร้างขึ้นนั้นว่าเมตาเวิร์สกันทั้งนั้น

จึงน่าติดตามว่าแพลตฟอร์มของใครจะได้รับความนิยมที่สุด? …บริษัทไหนจะมีอำนาจที่สุดในการกำหนดมาตรฐาน?  จะเป็นบริษัทใหญ่ชื่อเดิม ๆ หรือบริษัทใหม่ม้ามืดที่ก้าวขึ้นมาครองโลกใหม่นี้?

และที่น่าสนใจที่สุด คือถ้าโลกเมตาเวิร์สเกิดขึ้นจริง  ชีวิตความเป็นอยู่ของพวกเราทุกคนจะเปลี่ยนไปอย่างไร? …จะมากเท่าตอนที่โลกอินเทอร์เน็ตเกิดขึ้นเมื่อยุค 1990’s จนถึงปัจจุบันหรือไม่? …ต้องดูกันต่อไปอย่างไม่คลาดสายตา

           

ข้อมูลและภาพประกอบจาก…

  medium.com/meta-verses/the-seven-rules-of-the-metaverse-7d4e06fa864c

 artlabs.ai/blog/metaverse-101-what-it-is-why-you-should-care

 bizbash.com/meetings-trade-shows/meetings/article/22056343/how-can-the-metaverse-improve-meetings

 beaconvc.fund/2022/01/10/metaverse

 fastnforward.blog/what-is-metaverse-its-future-and-technology-required-to-get-the-job

 medium.com/sandbox-game/voxedit-beta-release-e3da2a09eb93

 medium.com/@AltairVR/5-reasons-why-you-should-buy-a-gala-games-node-2da67c383384

 theverge.com/22701104/metaverse-explained-fortnite-roblox-facebook-horizon

  disruptive.asia/the-metaverse-next-internet

  zipmex.com/th/learn/what-is-decentraland

  thegamelocus.com/roblox-game-still-accused-of-exploiting-child-labor

  youtube.com/watch?v=qPVumlluz_4

 –

 



อัพเดตข่าวสารการตลาดทุกวันได้ที่ Website: Marketeeronline.co
Facebook: www.facebook.com/marketeeronline

ติดตาม Marketeer Online ทาง Line@ : @marketeer

เพิ่มเพื่อน