Shrinkflation & Skimpflation ไม่ต้องจ่ายเพิ่มแต่ได้น้อยลง เรื่องปวดใจในยุคเศรษฐกิจฝืด

เพราะทุกประเทศต่างก็เป็นหนึ่งในฟันเฟืองขับเคลื่อน หรือชิปในแผงวงจรของเศรษฐกิจโลกไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง เมื่อประเทศใหญ่ระดับมหามหาอำนาจทางเศรษฐกิจ หรือประเทศเล็กแต่มีนัยสำคัญเกิดปัญหา ผลกระทบที่ตามมาย่อมกระเทือนไปยังทุกประเทศ

และที่สุดย่อมส่งผลถึงประชากรในแต่ละประเทศด้วย เช่น ปัญหาเงินเฟ้อทั่วโลกในปัจจุบันที่ส่งผลให้กำลังซื้อของผู้บริโภคลดลงโดยไม่รู้ตัว และซ่อนภายใต้แคมเปญหรือลูกเล่นทางการตลาดเพื่อฝ่าเศรษฐกิจฝืด

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดศัพท์ทางเศรษฐกิจใหม่ขึ้นมา 2 คำ โดยคำแรกคือ การลดจำนวนสินค้าและบริการลงแต่ยังตรึงราคาไว้ช่วงเงินเฟ้อ หรือ Shrinkflation เพื่อลดต้นทุน และยังดันสินค้าสู่ตลาดได้โดยที่ผู้บริโภคไม่รู้สึกว่าจ่ายแพงขึ้น

แม้ Shrinkflation ทำให้ผู้บริโภคหลงเบาใจว่า ไม่ต้องจ่ายเงินซื้อสินค้าและบริการเพิ่มช่วงที่เศรษฐกิจประสบปัญหา แต่ตามที่ได้กล่าวไปแล้วว่าแท้จริงเป็นการชี้ว่ากำลังซื้อลดลง

และผู้ผลิตสินค้าหรือบริษัทผู้ให้บริการ หาทางแบ่งเบาผลกระทบที่ตนได้รับจากสถานการณ์เศรษฐกิจ และฝ่ายที่ต้องร่วมเจ็บด้วยกันคือ ให้ผู้บริโภคนั่นเอง

การลดขนาดเป็นกลยุทธ์ทางการตลาดที่ใช้กันมานานแล้ว เพราะผู้บริโภคจะสังเกตตัวเลขราคาที่แพงขึ้นได้ง่ายกว่าปริมาณที่ลดลง

และเมื่อสถานการณ์เศรษฐกิจดีขึ้นแผนการตลาดที่บริษัทส่วนใหญ่ใช้กัน ไม่ใช่การเพิ่มจำนวนหรือปริมาณสินค้าให้มากเท่าเดิมและตรึงราคาไว้ แต่เป็นการฉวยโอกาสเพิ่มทั้งจำนวนสินค้าและราคา พร้อมคำกระตุ้นให้ซื้ออย่างแพ็กใหญ่ ไซซ์ใหญ่

สองเท่า หรือคุ้มเกินคุ้ม ซึ่งแน่นอนว่าผู้บริโภคต้องจ่ายแพงขึ้น และผู้ผลิตก็ทำกำไรได้มากขึ้น

ส่วนคำที่ 2 คือ การลดคุณภาพหรือเปลี่ยนส่วนผสมต่าง ๆ ของสินค้า รวมไปถึงปรับเปลี่ยนรูปแบบการบริการจากผลกระทบของเงินเฟ้อ ที่เรียกกันว่า Skimpflation

Skimpflation กับ Shrinkflation เหมือนกันตรงที่ต่างก็อยู่ใต้ป้ายตรึงราคาและผู้บริโภคหรือลูกค้ายังจ่ายเท่าเดิม แต่เมื่อเป็นเรื่องส่วนผสม สูตร และนำบริการใหม่มาเป็นฉากหน้าจึงสังเกตได้ยากกว่า จนกล่าวได้ว่าเราแทบไม่รู้ตัวเลยว่าเจอ Skimpflation เข้าแล้ว

เช่น ขณะที่เราหลงดีใจว่า อาหารสำเร็จรูปต่าง ๆ ยังราคาเท่าเดิมท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจ แต่หากตั้งใจดูข้างกล่องข้างซองก็กระจ่างว่า ผู้ผลิตได้เปลี่ยนหรือปรับสูตรไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง เพื่อลดต้นทุนไปเรียบร้อยแล้ว

Skimpflation ยังหมายรวมถึงการลดจำนวนพนักงานให้เหลือไว้เฉพาะที่จำเป็น และนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้แทน เช่น การใช้หุ่นยนต์ในโกดังเก็บสินค้าของ Amazon และช่องชำระเงินด้วยตัวเองตาม Supermarket ที่กำลังมีเพิ่มขึ้นในวงการค้าปลีกไทย

ทว่า Skimpflation ก็ไม่ได้เป็นที่รับได้ไปเสียทั้งหมด เพราะผู้ใช้บริการจับได้และแสดงความไม่พอใจจนที่สุดก็นำกลับมาใช้ตามเดิมเพื่อรักษาลูกค้าเอาไว้

เช่น Disney ที่ตัดบริการรถรับ-ส่งบริเวณประตูทางเข้า-ออก Disney Land แต่ราคาตั๋วยังเท่าเดิม หลังโควิดรอบแรกซาไปเมื่อปี 2021 เพื่อลดต้นทุนและชดเชยความเสียหายช่วงที่ปิดไป ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้นักท่องเที่ยว

เพราะต้องเดินเข้าออกเองยาวเกือบ 2 กิโลเมตร จนที่สุดก็ต้องนำกลับมาให้บริการตามเดิม

จากสถานการณ์ปัจจุบันที่เศรษฐกิจโลกเผชิญความท้าทายรอบด้าน ทั้งความขัดแย้งในยุโรประหว่างรัสเซียกับยูเครนที่ยืดเยื้อ และความขัดแย้งในตะวันออกกลางระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮามาส ที่อาจขยายวง