อาหารญี่ปุ่นเป็นสิ่งที่เรียกได้ว่าเป็นอีกหนึ่งเสน่ห์ของประเทศญี่ปุ่นเลยทีเดียว เพราะไม่ว่าใครที่มาเที่ยวที่ญี่ปุ่นก็ต้องอยากลิ้มลองอาหารรสชาติต้นตำรับกันทั้งนั้น นอกจากนี้ อาหารญี่ปุ่นยังติดอันดับอยู่ในหลาย ๆ การจัดอันดับทั่วโลกอีกด้วย

ยิ่งไปกว่านั้น อาหารญี่ปุ่นยังเป็นหนึ่งในวัฒนธรรมอาหารที่ยอดเยี่ยมของโลกอีกด้วย เนื่องจากอาหารญี่ปุ่นส่วนใหญ่จะใช้วัตถุดิบภายในประเทศ จึงทำให้อาหารญี่ปุ่นส่วนใหญ่ที่ผู้คนชอบรับประทานมีต้นกำเนิดมาจากประเทศญี่ปุ่นอย่างแท้จริง

แต่รู้หรือไม่ว่ามีอาหารบางเมนูที่ถือเป็นของขึ้นชื่อของประเทศญี่ปุ่นที่ไม่ได้มีต้นกำเนิดมาจากญี่ปุ่น แต่มีที่มาจากต่างประเทศ อย่าง 5 อาหารญี่ปุ่นนี้ที่ถือว่าเป็นหนึ่งในอาหารที่มีชื่อเสียงและเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่ได้มาจากญี่ปุ่น นั่นก็คือ

 

ซูชิแซลมอน

ภาพ Sushi Salmon

ซูชิ ราชาแห่งอาหารญี่ปุ่น เป็นอาหารแสนอร่อยที่สามารถพบเจอได้เกือบทั่วทุกมุมโลก แต่รู้หรือไม่ว่าซูชิแซลมอนที่หลายคนชื่นชอบไม่ได้มีต้นกำเนิดมาจากญี่ปุ่น แต่มาจากนอร์เวย์

โดยในช่วงทศวรรษ 1980 นอร์เวย์มีปลาแซลมอนจำนวนมาก เนื่องจากพวกเขาทดลองเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ จนค้นพบวิธีเลี้ยงปลาแซลมอนแบบฟาร์มในคอกกลางทะเล ปลาแซลมอนจึงไม่มีปรสิต และสามารถเลี้ยงได้โดยมีปริมาณไขมันสูงกว่า ด้วยเงินอุดหนุนจากรัฐบาลและเทคนิคที่ได้รับการปรับปรุง พวกเขาประสบความสำเร็จในการเลี้ยงปลาแซลมอน

แต่ด้วยเหตุที่ประเทศนอร์เวย์มีประชากรน้อยและมีตลาดจำกัด พวกเขาจึงมองหาประเทศอื่นเพื่อส่งออกปลาแซลมอนแทน ประกอบกับในขณะนั้น คณะผู้แทนนอร์เวย์ได้เดินทางไปญี่ปุ่น เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองประเทศ

โดยหนึ่งในนั้นคือ Thor Listau สมาชิกของคณะกรรมการประมงของนอร์เวย์ เขาสังเกตเห็นว่าปลาแซลมอนของประเทศญี่ปุ่นคุณภาพต่ำ ถ้าจะกินต้องนำไปทอดและตากให้แห้งก่อน ดังนั้น ปลาแซลมอนที่เลี้ยงในนอร์เวย์จึงเหมาะกับตลาดซูชิของญี่ปุ่น

แม้ในตอนแรก ญี่ปุ่นปฏิเสธจะนำไปทำซูชิ เนื่องจากในขณะนั้นพวกเขามักรับประทานแต่ปลาแซลมอนที่ปรุงสุกอยู่เสมอ เพราะเคยประสบปัญหาปรสิตปลาแซลมอนในท้องถิ่น แต่นอร์เวย์กลับไม่ยอมแพ้ แล้วเสนอขายปลาแซลมอนนอร์เวย์เนื้อเกรดซูชิให้กับบริษัท Nishi Rei บริษัทอาหารแช่แข็งขนาดใหญ่ที่ซื้อไปทำเป็นซูชิแซลมอนแล้วขายในร้านขายของชำ ซึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในกลุ่มซูเปอร์มาร์เก็ต ก่อนจะแพร่หลายในกลุ่มซูชิแบบสายพาน ส่งผลให้ซูชิแซลมอนถือกำเนิดขึ้น

 

เทมปุระ

ภาพ tempura

เมื่อนึกถึงอาหารญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียงที่สุด หลายคนคงนึกถึงเทมปุระแน่นอน แต่ที่มาจริง ๆ ของเทมปุระนั้นมาจากกลุ่มชาวต่างชาติชาวโปรตุเกสผู้สำรวจโลก

ในสมัยมุโรมาชิ ศตวรรษที่ 16 มิชชันนารีคาทอลิกชาวโปรตุเกสที่เดินทางไปญี่ปุ่นได้นำวิธีการปรุงอาหารสไตล์ตะวันตกที่มักจะเคลือบอาหารด้วยแป้งแล้วทอดมาเผยแพร่ในญี่ปุ่น เทมปุระในญี่ปุ่นจึงได้เริ่มต้นขึ้น

โดยเริ่มมาจากนางาซากิเทมปุระที่ปรากฏครั้งแรกในช่วงปลายศตวรรษที่ 16 เป็นเมนูที่นำน้ำตาลมาผสมลงในแป้ง ก่อนที่จะนำส่วนผสมต่าง ๆ มาคลุมด้วยแป้งให้หนาแล้วทอดในน้ำมันหมู ซึ่งเมนูเทมปุระนี้ค่อนข้างคล้ายกับของทอดสไตล์ตะวันตก จึงกล่าวกันว่าเทมปุระของญี่ปุ่นในปัจจุบันเริ่มมาจากนางาซากิเทมปุระนั่นเอง

นอกจากนี้ ในศตวรรษที่ 17 กระแสวัฒนธรรมรวมถึงการทำอาหารได้แพร่หลายจากตะวันตกไปตะวันออก แพร่กระจายไปยังเกียวโตและโอซาก้า ส่งผลให้เทมปุระได้แพร่หลายไปทั่วประเทศญี่ปุ่น

 

ทงคัตสึ

ภาพ tonkatsu

ทงคัตสึ เมนูหมูชุบเกล็ดขนมปังที่ใคร ๆ ก็ชื่นชอบ ก็ไม่ได้มีต้นกำเนิดมาจากประเทศญี่ปุ่นเช่นกัน แต่เป็นอาหารที่ได้รับการพัฒนามาจากฝรั่งเศสในสมัยเมจิ ซึ่งในสมัยนั้นอาหารที่ได้รับการพัฒนาขึ้นมาใหม่จะถูกเรียกว่า โยโชคุ หรืออาหารตะวันตก

ทงคัตสึถูกทำขึ้นมาในช่วงยุคเมจิในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากโกเตเลตต์ เดอ โว ซึ่งเป็นเมนูฝรั่งเศสที่นำเนื้อลูกวัวชุบเกล็ดขนมปังป่นแล้วทอดในกระทะพร้อมเนย

ในตอนแรกทงคัตสึของยุโรปมักทำด้วยเนื้อวัว แต่ในปี 1999 ได้เริ่มทำทงคัตสึเวอร์ชั่นเนื้อหมูขึ้นมาครั้งแรกใน Rengatei (เรนกะเทน) ร้านอาหารที่ให้บริการอาหารสไตล์ยุโรปในโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เนื่องจากอาหารฝรั่งเศสกำลังได้รับความนิยมในญี่ปุ่นในขณะนั้น ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ทงคัตสึก็ได้เป็นที่นิยมในญี่ปุ่นและได้แพร่หลายไปทั่วประเทศ

 

โอมุไรซ์ หรือ ข้าวห่อไข่

ภาพ omurice

แม้ว่าข้าวห่อไข่จะดูเหมือนเป็นอาหารญี่ปุ่น แต่แท้จริงแล้วข้าวห่อไข่ก็เป็นอาหารโยโชคุเหมือนกับทงคัตสึด้วยเช่นกัน โดยข้าวห่อไข่ก็มีต้นกำเนิดมาจากตะวันตกด้วยเช่นกัน

ในตอนที่ญี่ปุ่นเริ่มเปิดรับวัฒนธรรมและอาหารตะวันตกในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 ข้าวห่อไข่ก็ได้เกิดขึ้นในช่วงนี้และได้รับการปรับรสชาติและรูปแบบให้เหมาะกับรสนิยมของญี่ปุ่น

ว่ากันว่าข้าวห่อไข่ถูกคิดค้นขึ้นในร้านอาหาร Rengatei ร้านอาหารที่เสิร์ฟอาหารตะวันตกในโตเกียว ซึ่งร้าน Rengatei ถือว่าเป็นร้านอาหารสไตล์ตะวันตกแห่งแรกในญี่ปุ่นที่เปิดในปี 1895 แต่ก็มีบางแห่งที่เชื่อว่าร้านอาหารอีกแห่งหนึ่งในโอซากา Hokkyokusei (โฮเคียวคุเซย์) เป็นผู้ให้บริการข้าวห่อไข่ที่แรก แม้ว่าจะเปิดให้บริการในปี 1922 เท่านั้นก็ตาม

แต่ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหารแห่งไหนที่เริ่มขายก็ตาม อาหารสไตล์ตะวันตกแบบใหม่นี้ก็เป็นที่ติดตลาดอย่างรวดเร็ว ทำให้ข้าวห่อไข่เป็นที่นิยมอย่างรวดเร็วและสามารถพบได้ในร้านอาหารญี่ปุ่นหลายแห่งทั่วโลก

 

คาราอาเกะ

ภาพ karaage

 

คาราอาเกะ ไก่ทอดที่หลายคนชื่นชอบนั้น เป็นอาหารญี่ปุ่นที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากจีนสู่ญี่ปุ่น โดยแท้จริงแล้วคำว่า คาราอาเกะ ไม่ได้หมายถึงไก่ทอดเหมือนในปัจจุบัน แต่หมายถึงวิธีการหมักและทอดส่วนผสมต่าง ๆ ที่คลุมด้วยแป้ง

เทคนิคการทำอาหารนี้เริ่มต้นในจีนยุคถัง เพื่อใช้ในการทอดเต้าหู้ และได้แพร่หลายเข้ามายังประเทศญี่ปุ่นในช่วงศตวรรษที่ 20 จากนั้นชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่ก็ได้ใช้เทคนิคนี้ในการทอดผัก ปลา และไก่

และเช่นเดียวกันกับข้าวห่อไข่ มีร้านอาหาร 2 แห่งที่ว่ากันว่าเป็นผู้ริเริ่มเมนูนี้ขึ้นมา นั่นก็คือ ร้านอาหาร Mikasa Kaikan (มิคาซะ ไคคัน) ในกินซ่าและร้าน Rairaiken (ไรไรเคน) ในเมือง Usa ในโออิตะ ซึ่งไม่มีการยืนยันแน่ชัดว่าใครเป็นคนทำก่อนกันแน่

ในไม่ช้า เมนูนี้ก็ได้แพร่หลายไปยังร้านอาหารอื่น ๆ จนในที่สุดก็ได้เป็นหนึ่งในอาหารยอดนิยมทั่วโลก สามารถพบได้ในร้านอาหารทั่วโลก และในอาหารเบนโตะเป็นส่วนใหญ่

 

ที่มา:

5 Iconic Japanese Foods Not From Japan

View at Medium.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Tonkatsu

https://guide.michelin.com/hk/en/article/features/tempura_en


ติดตามนิตยสาร Marketeer ฉบับดิจิทัล
อ่านได้ทั้งฉบับ อ่านได้ทุกอุปกรณ์ พกไปไหนได้ทุกที
อ่านบน meb : Marketeer