ไทยเข้าสู่ Aged Society ตั้งแต่ปี 2023 ภาครัฐ ภาคธุรกิจ ต้องเร่งปรับตัว สร้างการจ้างงานกลุ่มคนวัยเกษียณให้มากขึ้น จับโอกาสตลาดอาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ เตรียมรับแรงกระเพื่อมวิกฤต ‘แก่ก่อนรวย’
| ไทยเข้า ‘Aged Society’ แล้ว
หวั่นเกษียณ (ไม่) สำราญ เหตุแก่ก่อนรวย |
||
| ประชากรไทย | 66 ล้านคน | สัดส่วนตามกลุ่มอายุ
วัยแรงงาน (15-59 ปี) 64.4% ผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) 20% เด็ก (0-14 ปี) 15.6% |
| 5 จังหวัด
มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป สูงสุด |
จำนวน (คน) | สัดส่วนต่อประชากรรวมในจังหวัด |
| กรุงเทพมหานคร | 1,251,760 | 22.9% |
| นครราชสีมา | 532,277 | 20.3% |
| เชียงใหม่ | 409,457 | 22.8% |
| ขอนแก่น | 365,896 | 20.6% |
| อุบลราชธานี | 327,582 | 17.5% |
| ที่มา: กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย, รวบรวมโดยศูนย์วิจัยกสิกรไทย / ก.ย. 2024 | ||
KKP Research ประเมินว่า ปี 2020 อายุเฉลี่ยของคนไทย อยู่ที่ 40.1 ปี สูงวัยที่สุดในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาในเอเชีย ปี 2030 42% ของคนไทย จะเข้าสู่วัยเกษียณ และเตรียมเกษียณ (อายุ 50 ปีขึ้นไป)
ปี 2040 สัดส่วน ‘ผู้สูงอายุ’ ต่อ ‘คนวัยทำงาน’ จะเพิ่มจากประมาณ 1:4 คนในปัจจุบัน เป็น 1:2 คน ปี 2050 คนไทยทุก ๆ 3 คน จะเป็นคนอายุ 65+ ปี 1 คน
โดยการบริโภคในปี 2030 จะเริ่มชะลอตัวลงอย่างมีนัยสำคัญ และตลาดสินค้าในประเทศอาจไม่เติบโตได้มากเหมือนในอดีต ทั้งการขาดแคลนแรงงานจะซ้ำเติมให้ไทยดึงดูดการลงทุนได้น้อยลง
ทั้งยังพบว่าประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัย (Aged Society) อย่างรวดเร็วในสถานการณ์ที่ต่างจากประเทศอื่น เพราะประเทศส่วนใหญ่ที่เข้าสู่สังคมสูงวัย เช่น ญี่ปุ่น, สิงคโปร์, เกาหลีใต้ ต่างเป็นประเทศพัฒนาแล้วที่ประชากรโดยเฉลี่ยมีรายได้สูง
ขณะที่ประชากรไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยในเวลาที่ยังเป็นประเทศกำลังพัฒนา มีรายได้ไม่สูงเท่าประเทศอื่น ๆ หรือเรียกว่าประเทศที่ ‘แก่ก่อนรวย’ โดยไทยกำลังจะเป็นประเทศแรก ๆ ของโลกที่เข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์ ในขณะที่ยังติดกับรายได้ปานกลาง (Middle income trap)
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย ประเมินว่า ภาคธุรกิจต่าง ๆ คงต้องเร่งปรับตัวและเตรียมการรองรับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรของไทย ซึ่งจะเกิดขึ้นควบคู่ไปกับโจทย์อีกหลายด้านพร้อม ๆ กัน ทั้งเรื่องความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ และประเด็นความยั่งยืน (Sustainability) ที่เป็นเรื่องใกล้ตัวมาก
อย่าง มินเทล ประเทศไทย ได้เน้นย้ำถึงศักยภาพของแบรนด์ต่าง ๆ ในการรุกตลาดกลุ่มผู้บริโภคสูงวัยไทย โดยกว่า 8 ใน 10 (82% ผู้ตอบแบบสอบถาม) เห็นด้วยว่าควรมอบโอกาสการทำงานแก่กลุ่มคนวัยเกษียณให้มากขึ้น เพื่อปลดความกังวลทางการเงิน
ทั้งผลวิจัยยังแสดงให้เห็นว่าผู้สูงวัยไทยมีแนวโน้มที่จะต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพหลายด้าน ซึ่งมักจะเป็นปัญหาทางร่างกาย ปัจจัยดังกล่าวจึงสนับสนุนให้เกิดเทรนด์อาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ คาดว่าจะมีสินค้าดังกล่าว ที่ออกแบบมาสำหรับผู้สูงวัยไทยให้เลือกซื้อหลากหลายมากขึ้นต่อเนื่อง
นอกจากนั้น ศูนย์วิจัยกสิกรไทย ยังประเมินว่า ไม่เพียงภาคธุรกิจเท่านั้น การเปลี่ยนผ่านจาก Aged Society สู่ สังคมผู้สูงวัยสุดยอด (Super aged society) หรือผู้สูงวัยที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป แตะ 28% ของประชากรในประเทศ อาจมาเร็วขึ้น ซึ่งคาดว่าจะเป็นภายในปี 2029
ก็นับว่าเป็นโจทย์ท้าทายสำคัญต่อรัฐบาลที่ต้องเร่งจัดการ เพราะเรื่องนี้มีความเชื่อมโยงต่อทิศทางเศรษฐกิจในภาพใหญ่ และความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
การวางแผนงบประมาณทั้งด้านสาธารณสุข และโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น เบี้ยผู้สูงอายุ สวัสดิการแรงงาน และที่สำคัญ สถานะความเพียงพอของกองทุนประกันสังคมในระยะข้างหน้า
–