ความเป็นไทยที่บอกได้ตั้งแต่ภาพในบัตรประชาชน
เมื่อก่อนการไปทำบัตรประชาชนเป็นภารกิจที่เราอยากไปทำให้มันจบเร็วที่สุด แต่วันนี้ความตื่นเต้นที่จะได้ไปถ่ายรูปกลับกำลังเปลี่ยนไปอย่างน่าสนใจ เมื่อคนรุ่นใหม่สร้างสรรค์ไอเดียหาอะไรสนุก ๆ มาให้ตามรอยอีกแล้ว
หยิบชุดไทยมาใส่แล้วพุ่งตัวไปส่วนราชการ เพื่อถ่ายรูปบนบัตรประชาชน เกิดเป็นกระแสไวรัลในโลกออนไลน์อยู่ในขณะนี้
เทรนด์นี้กำลังสะท้อนบางอย่างเกี่ยวกับวัฒนธรรม การแสดงตัวตน และอิทธิพลของโซเชียลมีเดียที่เปลี่ยนมุมมองต่อเอกสารราชการไป
บัตรประชาชนคือโปรไฟล์ระยะยาว
เหตุผลที่ทำให้กระแสนี้ได้รับความนิยมคือ คนรุ่นใหม่มองบัตรประชาชนต่างจากเดิม พวกเขาชี้ว่าบัตรประชาชนหนึ่งใบต้องอยู่กับเจ้าของไปหลายปี หลายคนจึงอยากให้รูปที่อยู่บนบัตรออกมาดูดีที่สุด ต่างจากในอดีตที่มักมองว่าเป็นเพียงเอกสารทางราชการธรรมดา
ทำให้เกิดคอนเทนต์แนว “ถ่ายบัตรประชาชนยังไงให้รอด” หรือ “แต่งหน้าไปทำบัตรใหม่” ตลอดจน “ชี้เป้าถ่ายบัตรประชาชนที่ไหนให้ออกมาสวย” เต็มฟีดทั้ง TikTok, Lemon8 และ X
ช่องศศิ @bab3sii_
โดยแฮชแท็ก #ถ่ายบัตรประชาชน มียอดรับชมรวมมากกว่า 8.7 ล้านครั้งบนแพลตฟอร์ม TikTok
จากกระแสที่เป็นเพียงการให้ความสำคัญกับการแต่งหน้าและเสื้อผ้า กระแสค่อย ๆ พัฒนาไปสู่การสร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัว และหนึ่งในลุคที่ถูกพูดถึงมากที่สุดก็คือ “ชุดไทย”
ชุดไทยกลายเป็น Soft Power
อีกปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้ชุดไทยกลับมาอยู่ในความสนใจ คือกระแส Soft Power ไทยตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา
ตั้งแต่ความนิยมของละครย้อนยุค การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ไปจนถึงการผลักดันภาพลักษณ์ไทยในระดับสากล ทำให้คนรุ่นใหม่เริ่มมองชุดไทยในมุมใหม่ ไม่ได้เป็นเพียงชุดเชย ๆ สำหรับงานพิธีหรือวันสำคัญ แต่เป็นแฟชั่นที่สามารถหยิบมาใช้ในชีวิตประจำวันได้
ใน TikTok มีคอนเทนต์จำนวนมากที่ชวนคนไทยใส่ชุดไทยไปถ่ายบัตรประชาชน พร้อมเชื่อมโยงกับแนวคิดการส่งเสริม Soft Power และความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมไทย และผู้ร่วมเทรนด์จำนวนมากไม่ได้เลือกชุดไทยแบบเต็มยศ แต่เป็นชุดไทยประยุกต์ที่ดูร่วมสมัย ใส่ง่าย และยังคงความสุภาพตามเกณฑ์การถ่ายบัตรประชาชน
จากไวรัลออนไลน์สู่ปรากฏการณ์จริง
ล่าสุดหลายสำนักงานเริ่มเห็นประชาชนเดินทางไปทำบัตรประชาชนพร้อมสวมชุดไทยจริง ๆ โดยเฉพาะในจังหวัดพิษณุโลกที่เกิดกระแสอย่างคึกคัก จนมีประชาชนทั้งเด็กและผู้ใหญ่เดินทางมาถ่ายบัตรประชาชนด้วยชุดไทยประยุกต์อย่างต่อเนื่อง
ขณะที่หน่วยงานยืนยันว่าสามารถทำได้ หากแต่งกายสุภาพและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การถ่ายภาพบัตรประชาชน ที่ต้องห้ามบดบังใบหน้าของเจ้าของบัตร
ตัวตนที่แตกต่าง
การมีรูปชุดไทยอยู่บนเอกสารราชการที่ใช้ทุกวัน เป็นอีกหนึ่งวิธีในการเล่าเรื่องตัวตนของเจ้าของบัตร เทรนด์นี้ตอบโจทย์คนรุ่นใหม่หลายมิติพร้อมกัน ทั้งได้รูปบัตรที่แตกต่างจากคนอื่น ได้คอนเทนต์แชร์ลงโซเชียล ได้แสดงตัวตนผ่านแฟชั่น เชื่อมโยงกับกระแสอนุรักษ์วัฒนธรรม ตลอดจนสร้างความรู้สึกภูมิใจในความเป็นไทยแบบไม่เป็นทางการ
เทรนด์นี้จะไปได้ไกลแค่ไหน
แม้จะยังเร็วเกินไปที่จะบอกว่าชุดไทยจะกลายเป็นลุคมาตรฐานของการถ่ายบัตรประชาชน แต่สิ่งที่มองเห็นได้คือ คนรุ่นใหม่กำลังเปลี่ยนความหมายของการทำบัตรประชาชน จากงานเอกสารที่เคยน่าเบื่อ กลายเป็นกิจกรรมที่หลายคนเตรียมตัวล่วงหน้าเหมือนการถ่ายภาพครั้งสำคัญในชีวิต
หากการให้คุณค่ากับความแตกต่างยังคงดำเนินไป การใส่ชุดไทยถ่ายบัตรประชาชนอาจไม่ใช่แค่เทรนด์ชั่วคราว แต่เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของการที่คนรุ่นใหม่หยิบวัฒนธรรมดั้งเดิมมาสร้างความหมายใหม่ในโลกยุคดิจิทัล
ท้ายที่สุด สิ่งที่น่าสนใจกว่าภาพบนบัตรประชาชน อาจเป็นการที่คนรุ่นใหม่กำลังหาวิธีเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับรากวัฒนธรรมของประเทศ ผ่านเอกสารชิ้นเล็ก ๆ ที่อยู่ในกระเป๋าสตางค์