ช่วงหลายปีที่ผ่านมา หนึ่งในเมืองใหญ่ๆ ในโลกที่ขยายตัวอย่างต่อเนื่องในด้านต่างๆ อย่างมาก คือ จาการ์ตา โดยล่าสุดขยายตัวถึงขั้นขึ้นเป็นเมืองใหญ่สุดในโลกแล้ว
สหประชาชาติได้เปิดเผยรายงาน World Urbanization Prospects 2025 เพื่อชี้ให้เห็นถึงการขยายตัวของเมืองจนเป็นระดับมหานคร (Megacities) ที่มีประชากรมากกว่า 10 ล้านคน โดยปรากฏว่าครั้งนี้ เมืองใหญ่สุดของโลกที่วัดจากจำนวนประชากรคือ จาการ์ตา
จาการ์ตา เมืองหลวงของอินโดนีเซียมาเป็นอันดับ 1 ด้วยจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่มากถึง 41.9 ล้านคน โดยมี ธากา เมืองหลวงของ บังกลาเทศ เป็นอันดับ 2 และ โตเกียว เมืองหลวงของญี่ปุ่นเป็นอันดับ 3 ด้วยจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่ 36.6 ล้านคน และ 33.4 ล้านคน ตามลำดับ
ส่วนอีก 2 อันดับที่เหลือในกลุ่ม 5 อันดับสูงสุดก็ยังเป็นเมืองในเอเชีย โดย กรุงนิวเดลี ของอินเดีย มาในอันดับ 4 ด้วยจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่ 30.2 ล้านคน และนครเซี่ยงไฮ้ของจีน ด้วยจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่ 29.6 ล้านคน
รายงานฉบับนี้ของสหประชาชาติมี 3 ประเด็นน่าสนใจ โดยนอกจาก 5 อันดับแรกล้วนเป็นเมืองในเอเชียแล้ว 3 อันดับบนสุด ยังมีการเปลี่ยนแปลงอันดับอย่างชัดเจน เนื่องจาก จาการ์ตา เลื่อนขึ้นมาจากอันดับ 2 จากรายงานครั้งก่อนเมื่อปี 2000
ขณะที่ ธากา พุ่งจากอันดับ 9 ขึ้นมาอยู่อันดับ 2 โดยมีโตเกียวร่วงไปอยู่อันดับ 3 จึงเป็นการแสดงให้เห็นว่า จาการ์ตา และ ธากา มีประชากรเพิ่มขึ้นอย่างมากตลอด 25 ปีที่ผ่านมาทั้งด้วยการที่เด็กเกิดใหม่และคนย้ายเข้ามาอาศัยอยู่ แต่โตเกียวเพิ่มขึ้นน้อยมาก
ในส่วนของ ธากา ทางสหประชาชาติคาดว่าสาเหตุที่ประชากรเมืองนี้เพิ่มขึ้นอย่างมาก ยังมาจากการที่ผู้คนในแถบชนบทที่ย้ายเข้ามาในเมืองหลวงเพื่อแสวงหาโอกาส หรือหนีปัญหาในบ้านเกิด เช่น น้ำท่วม และระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ซึ่งเลวร้ายลงจากภาวะโลกร้อน
จากสถานการณ์ดังกล่าว นำมาสู่การวิเคราะห์เพิ่มเติมของสหประชาชาติอีกว่า หากบังกลาเทศ ยังไม่กระจายความเจริญไปสู่เมืองอื่นๆ และควบคุมการเพิ่มขึ้นของประชากร รวมถึง หาทางบรรเทาภาวะโลกร้อนในประเทศ เมื่อถึงปี 2050 ธากา จะขึ้นมาเป็นเมืองใหญ่ที่มีประชากรมากสุดในโลก แทน จาการ์ตา
ส่วนประเด็นสุดท้ายคือ จาการ์ตา เพราะเป็นเมืองที่กำลังเผชิญกับปัญหาระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้น โดยมีการประมาณการว่า หนึ่งในสี่ของเมืองอาจจมอยู่ใต้น้ำภายในปี 2050 ซึ่งรัฐบาลอินโดนีเซียก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ นำสู่การสร้างเมืองหลวงแห่งใหม่คือ นูซันตารา บนเกาะบอร์เนียว ในจังหวัดกาลีมันตันตะวันออก
ทว่ายังติดตามดูกันต่อไปว่า เมืองหลวงใหม่จะสำเร็จได้ตามเป้าหรือไม่ เพราะเมื่อไม่นานมีรายงานว่า นูซันตารา ถูกรัฐบาลชุดปัจจุบันลดความสำคัญโดยเฉพาะด้านงบประมาณ จาก 2,647 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 85,500 ล้านบาท) ในปี 2024 ลดลงมาเหลือ 926 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 30,000 ล้านบาท) ในปี 2025 ส่วนในปี 2026 อาจจะลดลงอีกจนเหลือเพียง 397 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 12,800 ล้านบาทตามลำดับ) เท่านั้น
นี่ทำให้ นูซันตารา เหมือนเมืองที่เต็มไปด้วยตึกใหญ่ของหน่วยงานราชการ แต่กลับไม่ค่อยมีคน จนแทบไม่ต่างจากเมืองร้าง ขณะที่ปัญหาเมืองทรุด น้ำท่วม และความเหลื่อมล้ำในจาการ์ตา ก็มีแต่จะรุนแรงขึ้น และปัญหาทั้งหมดคงรุนแรงขึ้นอีกเมื่อถึงปี 2050 พร้อมจำนวนประชากรที่จะเพิ่มขึ้นมาอีก 10 ล้านคน
ทั้งนี้ ตามรายงาน World Urbanization Prospects 2025 ระบุว่า การขยายตัวของมหานครทั่วโลกมีการเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด โดยเฉพาะในเอเชีย ทำให้ปี 2025 มีเมืองระดับมหานครอยู่ 33 เมืองทั่วโลก ซึ่งในจำนวนนี้ 19 เมืองเป็นเมืองในเอเชีย และในภาพรวมทั่วโลกเพิ่มมาถึงสี่เท่าจากปี 1975 / aljazeera