คนเก่าเขาทำไว้ดี กระแสยอดนิยมในจีน ใช้ AI สร้างแฟนเก่า เกิดเป็นกระแส “แฟนเก่าดิจิทัล”

ดูเหมือนว่าประโยค “คนไทยเป็นอะไรกับคนเก่า” จะไม่ใช่แค่นั้นเสียแล้ว

เพราะคนจีนก็เป็นอะไรกับแฟนเก่าเหมือนกัน

ถ้าการลืมแฟนเก่ามันยาก ก็เจน AI จำลองเขาขึ้นมาให้จบ ๆ เลยดีกว่า

ปรากฏการณ์ “แฟนเก่า AI” กำลังได้รับความนิยมอย่างมากในประเทศจีน ผู้คนใช้ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) ในการจำลองภาพดิจิทัลของอดีตคนรักของตนขึ้นมา เพื่อรักษาแผลใจ หรือเพื่อตอบสนองความคิดถึงที่ไปไม่ถึง

ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้แทรกซึมเข้ามาในทุกสาขาอาชีพแล้ว ตั้งแต่ภาคไอทีไปจนถึงสื่อ ความบันเทิง และลามมาจนถึงชีวิตรักแล้ว และเราไม่ได้กำลังจะพูดถึง AI ที่แค่เอาไว้พูดคุย ขอคำปรึกษาเรื่องหัวใจแบบทั่วไป เพราะนี่คือ AI โคลนนิ่งอดีตคนรัก สร้างบุคคลเสมือนจริงโดยการฝึกฝน AI

ทำไมคนในจีนถึงสร้าง AI โคลนนิ่งอดีตคนรักของตน ที่มาของกระแส
เทรนด์แปลกใหม่กำลังเกิดขึ้นในหมู่เยาวชนจีน ปรากฏการณ์นี้มีต้นกำเนิดมาจากโครงการโอเพนซอร์สชื่อ Colleague.skill สร้างโดย Zhou Tianyi วิศวกร AI จากเซี่ยงไฮ้

โครงการนี้เดิมทีมีจุดประสงค์เพื่อจำลองรูปแบบการทำงานและความรู้ของบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยใช้ AI เมื่อ Colleague.skill ได้รับความนิยมบนโลกออนไลน์ นักพัฒนาจึงปรับเปลี่ยนแอปพลิเคชันนี้จากสำหรับใช้ในที่ทำงาน ขยายขอบเขตสู่ความสัมพันธ์ส่วนตัว มีโมเดลโอเพนซอร์สที่ชื่อว่า “Ex-Skill”

ต่อมา Zhou Tianyi ได้เตือนไม่ให้ใช้เทคโนโลยีนี้เพื่อจำลองผู้อื่น แต่ความพยายามที่จะใช้เทคโนโลยีนี้เพื่อสร้างอดีตคนรัก AI ยังคงดำเนินต่อไป โปรแกรมเมอร์บางคนอัปโหลดประวัติส่วนตัวเพื่อสร้างแบบจำลองดิจิทัลของบุคคลที่มีชื่อเสียง เช่น อีลอน มัสก์ และสตีฟ จ็อบส์

ส่วนคนหนุ่มสาวในจีนที่กำลังเผชิญปัญหาการเลิกรา ได้ใช้ฟีเจอร์ “Ex-Skill” ในการสร้างภาพจำลองดิจิทัลของอดีตคู่รัก ให้สามารถเลียนแบบน้ำเสียง คำพูดติดปาก เพื่อรื้อฟื้นความสัมพันธ์ที่ขาดหายไปนานกลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งในรูปแบบเสมือนจริง

โดยที่อดีตคนรักที่สร้างโดย AI สามารถสนทนาได้ในลักษณะคล้ายกับคนจริง ๆ ผู้ใช้บางรายถึงกับเชื่อมต่อ AI เหล่านั้นกับแอปพลิเคชันส่งข้อความเพื่อสนทนาต่อจากบทสนทนาเดิม

ขั้นตอนการสร้างอดีตคนรักดิจิทัล
ผู้ใช้จะอัปโหลดข้อมูลส่วนบุคคล เช่น แชทการสนทนาเก่า ๆ ระหว่างกัน คอนเทนต์ที่ผ่านมาบนโซเชียลมีเดีย และรูปถ่ายของเขา ไปยังแพลตฟอร์ม AI ซึ่งจะใช้โปรแกรมที่เรียกว่า Ex-partner.skill เพื่อสร้างอดีตคนรักเสมือนจริงในเวอร์ชันพื้นฐาน

จากนั้นเข้าสู่การปรับแต่งเฉพาะบุคคลผ่านเครื่องมือต่าง ๆ มันจะถ่ายโอนข้อมูลไปยังเครือข่ายประสาทดิจิทัล AI ให้สามารถเลียนแบบสไตล์การพูด วลีติดปาก และแม้แต่ลักษณะเฉพาะทางภาษาเล็ก ๆ น้อย ๆ ผู้ใช้ยังสามารถป้อนความทรงจำเกี่ยวกับการเดินทางในอดีต นิสัยการกิน วันครบรอบ และพฤติกรรมความสัมพันธ์เฉพาะเจาะจง เพื่อปรับปรุงบุคลิกภาพของ AI ให้คล้ายคลึงแฟนเก่าตนเองได้มากที่สุด

แต่ก็ไม่สามารถทดแทนอารมณ์ ความรู้สึกผิดหวัง โกรธ สุข เศร้าได้ เพราะความรู้สึกเหล่านั้นไม่สามารถแปลงเป็นดิจิทัลได้ ไม่ว่าคุณจะป้อนข้อมูลมากมายให้กับบอท AI ก็ตาม

ทั้งนี้ เนื่องจากมีความซับซ้อนทางเทคนิค ผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตบางรายถึงกับยอมจ่ายเงินระหว่าง 25 ถึง 45 หยวน เพิ่มสำหรับการติดตั้ง

แม้ว่าเทคโนโลยีนี้จะถูกนำมาใช้โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยให้ผู้คนก้าวผ่านความสัมพันธ์ที่ล้มเหลวในอดีต แต่ก็สร้างความกังวลให้กับสังคมเช่นกัน ผู้เชี่ยวชาญบางคนกล่าวว่า แฟนเก่าดิจิทัลอาจก่อให้เกิดความผูกพันทางอารมณ์ ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการเริ่มสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรักใหม่ในชีวิตจริง

อีกด้านก็ออกมาให้ความเห็นว่า การโหยหาความสัมพันธ์ในอดีตไม่ได้หมายถึงการทรยศทางอารมณ์เสมอไป เพราะมองว่าเป็นปฏิกิริยาทางอารมณ์ปกติ ตราบใดที่มันไม่ทำร้ายคู่รักปัจจุบันของคุณ ก็ควรถูกมองว่าเป็นการนอกใจ

ถกเถียงเรื่องความเป็นส่วนตัว
ในทางกลับกันเหรียญย่อมมีสองด้านเสมอ ผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตกำลังถกเถียงกันเรื่องความเป็นส่วนตัว มีข้อร้องเรียนเพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการละเมิดความเป็นส่วนตัวอย่างร้ายแรง เพราะการเข้าถึงบันทึกการสนทนา โพสต์ออนไลน์ ภาพถ่ายส่วนตัวของอดีตคู่รักโดยไม่ได้รับความยินยอม อาจเป็นการละเมิดกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

บน GitHub ผู้พัฒนาได้ชี้แจงว่าโครงการนี้มีจุดประสงค์เพื่อสำรวจตนเอง และเยียวยาบาดแผลทางอารมณ์เท่านั้น พร้อมออกโรงเตือนไม่ให้ใช้ก่อกวน สอดแนม หรือละเมิดความเป็นส่วนตัวของผู้อื่น

แม้จะมีการวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางเช่นนี้ แต่ผู้ใช้จำนวนมากก็ให้ข้อเสนอแนะในเชิงบวกเกี่ยวกับเทคโนโลยีนี้

อย่างน้อย “แฟนเก่าดิจิทัล” ได้ช่วยเคลียร์สิ่งที่ค้างคาอยู่ในใจมานาน บางคนได้กล้าพูดสิ่งที่เก็บเอาไว้ในใจมานาน แล้วไม่มีโอกาสได้บอกเขาสักที หรือได้กล่าวคำอำลาอย่างสวยงาม

“แฟนเก่า” คือปัญหาสากล
ขณะเดียวกัน การสร้างความสัมพันธ์ทางอารมณ์กับแชทบอท AI กำลังเพิ่มขึ้นไม่เพียงแต่ในประเทศจีนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงในต่างประเทศด้วย

ตัวอย่างที่โดดเด่นคือแอปพลิเคชัน AI ของอเมริกาชื่อ “Replika” เป็นแอปช่วยสร้างความสัมพันธ์โรแมนติกกับ AI เพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตจากโลกความจริง สิ่งที่พีคคือในปี 2023 เคยมีคนประกาศแต่งงานกับตัวละครเสมือนจริงในแอป Replika ด้วย

ด้านหญิงสาว Gen Z ในประเทศจีน ต่างก็ชื่นชอบการมีเพื่อนคู่ใจผ่านโลกดิจิทัลไม่แพ้กัน ถึงขั้นนัดเดทกับตัวละครเสมือนจริงที่จำลองจากแฟนหนุ่ม AI ของพวกเธอเลยทีเดียว มีแพลตฟอร์มคนรักดิจิทัลเกิดใหม่จำนวนมากในประเทศนี้

ยกตัวอย่าง Xingye (星野) เป็นของบริษัท MiniMax หนึ่งในบริษัทสตาร์ทอัพด้าน AI ชั้นนำของจีน แอปแชทบอทสำหรับตลาดสหรัฐฯ ของบริษัทนี้มีชื่อว่า Talkie แอปนี้โฆษณาว่าสามารถช่วยให้ผู้คนค้นหาความสัมพันธ์ทางอารมณ์และสร้างความทรงจำใหม่ ๆ

ผู้ใช้งานจะสร้างอวตารแบบโอเพนซอร์สไว้แล้ว เลือกอวตารนั้นมาฝึกฝนให้ตอบสนองตามความชอบของตน ซึ่งในที่สุดก็จะออกเดทในโลกแห่งความเป็นจริงกับคนที่จ้างมาเพื่อเป็นตัวแทนของแฟนหนุ่มดิจิทัลของเธอ

หรือจะเป็นแพลตฟอร์มเพื่อนคู่ใจ AI อีกแพลตฟอร์มหนึ่งอย่าง Zhumengdao มีผู้ใช้งานกว่า 5 ล้านคน ส่วนใหญ่ล้วนแต่เป็นผู้หญิง Gen Z และกำลังเปิดรับความสัมพันธ์กับแฟนหนุ่ม AI อย่างเปิดเผย

บริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีอย่าง Tencent และ Baidu ก็เอาด้วย เปิดตัวแอปพลิเคชันเพื่อนคู่ใจ AI โดยใช้กลยุทธ์ธุรกิจที่พึ่งพา “เศรษฐศาสตร์แห่งความเหงา” ในจีน ฟีเจอร์ต่าง ๆ ในแอปเพื่อนคู่ใจเหล่านี้ เช่น การปรับแต่งเสียงและการพัฒนาความจำ ล้วนแต่ต้องเสียค่าใช้จ่ายจำนวนไม่น้อย

แต่แน่นอนว่า แอปพลิเคชันของจีนต้องเผชิญกฎระเบียบเข้มงวดกว่าแอปพลิเคชันฝั่งตะวันตก หน่วยงานกำกับดูแลด้านไซเบอร์ของจีนได้เปิดตัวแคมเปญทำความสะอาดแพลตฟอร์มและบริการ AI ของประเทศ กรอบความปลอดภัย AI ระดับชาติฉบับล่าสุด ได้เตือนถึงการเสพติดและการพึ่งพาปฏิสัมพันธ์แบบเลียนแบบมนุษย์ ซึ่งดูจะมุ่งเป้าไปที่เพื่อนคู่ใจ AI โดยเฉพาะ

หน่วยงานกำกับดูแลด้านไซเบอร์ได้เผยแพร่ร่างกฎระเบียบที่มุ่งเป้าไปที่ผลิตภัณฑ์ AI ที่เหมือนมนุษย์ มาตรการดังกล่าวระบุให้แพลตฟอร์มต้องเข้าแทรกแซงหากผู้ใช้แสดงให้เห็นถึงการพึ่งพาทางอารมณ์หรือการเสพติดบริการ AI มากเกินไป และกำหนดว่าบริษัทต่าง ๆ ต้องห้ามมีเป้าหมายในการออกแบบแอปเพื่อทดแทนปฏิสัมพันธ์ทางสังคม

สังคมชายเป็นใหญ่ ผลักให้ไปพึ่งพา AI แทน
ในประเทศจีน ความเหลื่อมล้ำทางเพศเพิ่มเร็วพอ ๆ กับเทคโนโลยีใหม่ ๆ พลวัตเหล่านี้ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นเนื่องจากอัตราส่วนทางเพศที่ไม่สมดุล และการกระจายทางเพศที่ไม่เท่าเทียมกัน ระหว่างพื้นที่เมืองและชนบท ส่งผลให้ผู้หญิงจีนเผชิญกับช่องว่างในสังคมมากกว่าอีกเพศ
ครั้นจะหาคู่ครองก็ยังต้องเผชิญทัศนคติชายเป็นใหญ่ จนทำให้หลายคนเลือกที่จะครองตนเป็นโสด หรือหันไปพึ่งพา AI แทน เพื่อสร้างนิสัยที่หาได้ยากในความสัมพันธ์ชีวิตจริง

การใช้เทคโนโลยีได้ก้าวข้ามไปอีกขั้น มากกว่าอำนวยความสะดวกแก่ชีวิต แต่ผู้คนจำนวนมากกำลังใช้เทคโนโลยีในการช่วยเยียวยาหัวใจ รักษาบาดแผลในอดีต

ผู้สร้างให้ความเห็นต่อกระแสต่อต้านว่า การที่คนเราสามารถสร้างอดีตคนรักจาก AI จะช่วยปลอบประโลมหัวใจให้คนที่เพิ่งผ่านการอกหักมา หรือยังทำใจเลิกคิดถึงเขาไม่ได้ และยังช่วยเป็นหนึ่งในกระบวนการเอาชนะความเสียใจในอดีต

เนื่องจากเมื่อเจนเนอเรทจากข้อมูลที่ได้มาเสร็จ จะช่วยประเมินภาพลักษณ์ในอุดมคติของแฟนเก่าของคุณ ผู้ใช้บางรายก็ตระหนักได้ในขั้นตอนนี้ว่า อดีตคนรักของพวกเขาไม่ได้ดีอย่างที่จำได้ขนาดนั้น ช่วยให้พวกเขาตัดใจได้ง่ายขึ้น แล้วก้าวต่อได้ในที่สุด

---

อ้างอิง : Asiabusinessdaily, wired, cac