ย้อนไปในยุคที่ชานมไข่มุกเริ่มแพร่หลายในไทย “Ochaya” เป็นหนึ่งในแบรนด์รุ่นบุกเบิกที่เคยเป็นเบอร์หนึ่งในด้านนี้

เป็นแบรนด์ยุคแรกๆ ที่ทำตลาดแมสเข้าถึงคนทั่วไป เปิดอยู่ตามชุมชน ห้างสรรพสินค้า และสถานีรถไฟฟ้า

ในช่วงรุ่งเรือง เคยเป็นร้านชานมไข่มุกที่มีจำนวนสาขามากที่สุดในไทย มากถึงราว 350-400 สาขา

แต่เบื้องหลังแบรนด์ที่คนไทยคุ้นเคย มาจากอดีตพนักงานบริษัทคอมพิวเตอร์ชาวไต้หวันคนหนึ่ง ซึ่งเคยทำงานประจำเป็นมนุษย์เงินเดือน

บริษัทแม่ที่ไต้หวันเคยส่งมาทำงานในไทย แต่หลังกลับไป ยังคงรู้สึกคิดถึงเมืองไทย และเห็นโอกาสทางธุรกิจ จึงลาออกจากงาน และย้ายกลับมาทำธุรกิจส่วนตัว

ผู้ก่อตั้ง Ochaya คือ Stanley Yu นักธุรกิจชาวไต้หวัน

เดิมทีเคยเป็นพนักงานบริษัทคอมพิวเตอร์ในไต้หวันที่บริษัทแม่ส่งตัวมาทำงานในไทยเมื่อกว่า 20 ปีก่อน

เมื่อครบกำหนด บริษัทก็เรียกตัวกลับไต้หวัน

แต่ใจยังรู้สึกผูกพันกับเมืองไทย สุดท้ายก็ตัดสินใจลาออกจากงานประจำเพื่อมาทำธุรกิจส่วนตัว

Stanley เล็งเห็นโอกาสดีว่า ตลาดชาในไทยช่วงเวลานั้นยังมีคู่แข่งไม่มากนัก 

เริ่มทำธุรกิจจากการเปิดโรงงานรับผลิตและนำเข้าชาคุณภาพดีจากไต้หวันเข้ามาจำหน่าย

ก่อนจะเห็นโอกาสต่อยอดมาเปิดร้านชานมไข่มุก โดยเริ่มต้นในปี 2550

ช่วงแรกมีการปรับสูตรและลองผิดลองถูกอยู่นาน จนเจอรสชาติที่เหมาะกับคนไทย

จุดขายคือ “ชานมจากไต้หวัน” เน้นใบชาคุณภาพ มีทั้งชาผลไม้ ชานม และชาในรูปแบบต่างๆ 

วางตำแหน่งเป็นแบรนด์แมสที่เข้าถึงได้ทุกคน ตั้งแต่นักเรียน นักศึกษา ไปจนถึงคนทำงาน ในราคาที่จ่ายได้ทุกวัน

สาขาแรกอยู่ที่ย่านเหม่งจ๋าย เป็นร้านเล็กๆ มีพื้นที่เพียง 9 ตารางเมตรเท่านั้น

แต่เมื่อเริ่มได้รับความนิยม Ochaya ก็ขยายสาขาอย่างรวดเร็ว โดยใช้รูปแบบแฟรนไชส์เป็นหลัก เปิดขายอยู่ตามชุมชน ห้างสรรพสินค้า และสถานีรถไฟฟ้า

จนในช่วงรุ่งเรือง กลายเป็นแบรนด์ชานมไข่มุกที่มีจำนวนสาขามากที่สุดในไทย ราว 350-400 แห่ง

Ochaya ถือเป็นหนึ่งในรุ่นบุกเบิกที่ทำให้กระแสและการแข่งขันร้านชานมไข่มุกเริ่มเกิดขึ้นในประเทศไทย

ในช่วงแรก Ochaya ได้เปรียบจากการเข้ามาในตลาดตั้งแต่วันที่ชานมไข่มุกยังไม่แพร่หลายเท่าทุกวันนี้

แต่เมื่อเวลาผ่านไป ผู้เล่นรายใหม่ก็ทยอยเข้ามาทั้งแบรนด์ไทยและแบรนด์ต่างประเทศ

เช่น KAMU KAMU ที่เริ่มต้นในปี 2554 และ KOI Thé ที่เข้ามาทำตลาดในไทยปี 2559

แต่ละแบรนด์ก็สร้างจุดขายแตกต่างกันไป ทั้งภาพลักษณ์ ประสบการณ์ในร้าน หรือการสร้างจุดเด่นให้แบรนด์

จนทุกวันนี้ มีร้านชานมในไทยหลายพันร้าน และมีแบรนด์ที่ทำตลาดอยู่หลายสิบแบรนด์ ตั้งแต่กลุ่มที่เน้นทำราคาถูกสุด เริ่มต้นที่แก้วละประมาณ 20 บาท ไปจนถึงพรีเมียมสุดแก้วละร้อยบาทขึ้นไป

ภาพของ Ochaya ที่เคยเป็นผู้นำตลาดก็เปลี่ยนไปท่ามกลางการแข่งขันที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

สะท้อนได้จากตัวเลขรายได้ของ บริษัท โอชายะ กรุ๊ป จำกัด

ปี 2559 รายได้อยู่ที่ 127 ล้านบาท และเคยขึ้นไปแตะระดับสูงสุดที่ 193 ล้านบาทในปี 2562

แต่หลังจากนั้นเจอทั้งผลกระทบจากการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้น จนมาถึงปี 2567 รายได้เหลือเพียง 86 ล้านบาท

จำนวนสาขาก็ลดลงตามไปด้วย จากช่วงสูงสุด 350-400 สาขา ลดลงมาเหลือประมาณ 250-300 สาขา

หลังพ้นช่วง COVID-19 Ochaya เริ่มปรับภาพลักษณ์ด้วยการรีแบรนด์ครั้งใหญ่

เริ่มจากโลโก้ ที่เปลี่ยนจากตัว O ขนาดใหญ่สีเขียว-ส้ม มาเป็นคำว่า “Ochaya” ในโทนสีใหม่

หน้าร้านที่เคยเป็นโทนเขียว-ส้ม ก็ปรับเป็นสีสว่าง ดูสดใสและทันสมัยมากขึ้น

แต่สิ่งที่ยังรักษาไว้ คือราคาที่เข้าถึงได้ ซึ่งเป็นจุดที่ทำมาตั้งแต่แรก

เป็นการรีแบรนด์ของอดีตผู้บุกเบิกรุ่นแรกๆ ในตลาด เพื่อสู้กับการแข่งขันที่แรงขึ้นในยุคนี้

จากอดีตพนักงานบริษัทคอมพิวเตอร์ที่คิดถึงเมืองไทย กลับมาสร้างแบรนด์ชานมไข่มุกรุ่นแรกๆ ของประเทศ

เติบโตอย่างรวดเร็วเพราะทำตลาดแมสได้เร็วกว่าใคร และการแข่งขันยังไม่รุ่นแรง

ก้าวต่อไปของ Ochaya จึงเป็นเรื่องของการปรับตัวอย่างไรให้คนนึกถึงเมื่อต้องเลือกชานมไข่มุก ในยุคที่คนมีตัวเลือกให้ซื้อเป็นหลายสิบแบรนด์