เทรนด์พฤติกรรมผู้บริโภคก็เหมือนเครื่องปรุงที่นักการตลาดหยิบมาปรุงรสให้ การสื่อสารถึงกลุ่มเป้าหมายมีรสชาติกลมกล่อมถูกใจยิ่งขึ้น และเจ. วอลเตอร์ ธอมสัน ประเทศไทย ได้หยิบ 12 เทรนด์พฤติกรรมผู้บริโภคชาวไทยในปี 2016 จากได้ Future: 100 Trends and Change to Watch in 2016 พบ Trend ที่น่าสนใจสำหรับนักการตลาดดังนี้
Food + Drink trend อาหารและเครื่องดื่ม
- Natural Junk เทรนด์จังค์ฟู้ดเพื่อสุขภาพ
แบรนด์ต่างๆ เริ่มให้ความสนใจการนำเสนออาหาร Junk Food ที่ใช้ส่วนผสมธรรมชาติเป็นวัตถุดิบหลักมากขึ้น
อย่าง บริษัทผลิตช็อกโกแลต Hershey ได้ประกาศเมื่อปลายปี 2015 ว่าช็อกโกแลตนมแบบแท่งและช็อกโกแลต Kisses จะผลิตโดยปราศจากการดัดแปลงจากพันธุกรรม (GMO-Free) ซึ่งเป็นที่จับตามองของบริษัทผู้ผลิตรายอื่นๆ ที่ควรคำนึงถึงความพึงพอใจของลูกค้าในปัจจุบันที่ต้องการส่วนผสมที่ดีต่อ สุขภาพมากขึ้น
ส่วนในประเทศไทยปัจจุบันคนไทยนิยมบริโภคอาหารเพื่อ สุขภาพกันมากกว่าแต่ก่อน และเพื่อตอบโจทย์ความต้องการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพนี้ แบรนด์ต่างๆ เริ่มมองหาวัตถุดิบที่ทำให้ผู้บริโภครู้สึกผิดน้อยลงเวลาที่ทานอาหารที่ดูจะ ไม่ค่อยดีกับร่างกายมากนัก อย่างเช่น Theera คาเฟ่เพื่อสุขภาพที่สรรสร้างเบเกอรี่ในแบบ Gluten & Allergen Free คือไม่มีส่วนผสมของแป้งสาลีและวัตถุดิบที่ทำให้เกิดอาการแพ้ Yofu Chips แบรนด์ขนมคบเคี้ยวของคนไทยที่ทำขึ้นเพื่อรองรับกลุ่มลูกค้าที่ใส่ในเรื่อง สุขภาพมากขึ้น โดยผลิตอาหารทานเล่นจากเต้าหู้กรอบที่ไม่ผ่านการทอด
เพิ่มเติม 12 Trend พฤติกรรมไทยที่น่าจับตามองจาก 100 Trend โลก ตอนที่1
Beauty trend ด้านความงาม
- Freckles การยอมรับความแตกต่างของแต่ละบุคคล
Tumblr และโซเชียลมีเดียต่างสนับสนุนให้ผู้บริโภครุ่นใหม่ชื่นชมในปัจเจกนิยมของตน เอง อาทิ ความงามของคนผมแดง (redheads) หรือมีกระ ที่เมื่อก่อนดูเป็นเรื่องน่าอาย แต่ปัจจุบันได้รับแรงผลักดันในทางบวกว่าเป็น ความสวยงามตามธรรมชาติ ทั้งในแวดวงการถ่ายภาพและการเดินแบบ
ในส่วนของเมืองไทยนั้น จะเป็นเรื่องของการยอมรับในตัวตนที่แตกต่าง และถ่ายถอดความเป็นตัวของตัวเองออกมาจนเป็นที่ยอมรับในโลกโซเชียลในเมืองไทย ตัวอย่างได้แก่
-ม๊าเดี่ยว – อภิเษฐ์ เอติรัตนะ : Net Idol จากภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่สร้างสรรค์แฟชั่นจากของพื้นบ้าน ที่หาได้ในท้องถิ่น แต่ถ่ายทอดออกมาให้เป็นงานแฟชั่นที่ลงตัวด้วยองค์ประกอบ และการจัดวางอันเป็นเอกลักษณ์
-นินิว เพชรด่านแก้ว : สาวประเภทสองอารมณ์ดีจากราชบุรีที่โด่งดังจากการเล่าเรื่องราวสุดตลกผ่านคลิปที่เธออัดขึ้นเองลงโซเชียลมีเดีย
-มะเฟือง : เด็กมัธยมปลายผู้รังสรรค์ทำคลิปสั้นเรียกเสียงฮาจนมีคนดูคลิปเธอผ่าน Vine กว่า 6 ล้านครั้ง
– เคธี่ – ณัฐิยา ยศรุ่งเรือง : โด่งดังสุดๆ จากการพากย์เสียงเลียนแบบที่เรียกเสียงฮาสนั่นโลกโซเชี่ยล
Retail trend เทรนด์ร้านค้า
- Startup (Startup Stores) แหล่งรวมแบรนด์
หลากหลายแบรนด์ยอมแบ่งพื้นที่ในร้านของตัวเองเพื่อให้แบรนด์ Startup ได้ลองวางขายสินค้า เพื่อเป็นการเชื่อมโยงถึงนวัตกรรม อีกทั้งดึงกลุ่มลูกค้าใหม่ๆ เข้าร้านอีกด้วย
เทรนด์นี้เป็นที่น่าสนใจ เนื่องจากคนจำนวนมากขึ้นมีธุรกิจของตนเอง อาทิ ในสหราชอาณาจักร ผู้บริโภคในทุกกลุ่มอายุกำลังผันตัวเองเป็นผู้ประกอบการ โดยในปี 2016 คาดว่าจะมีผู้ประกอบการธุรกิจใหม่กว่า 600,000 ราย โดยเพิ่มอย่างก้าวกระโดดจากปี 2011 ที่มีเพียง 440,600 ราย คนรุ่นใหม่อายุน้อยกว่า 30 จำนวนมากถึง 1 ใน 4 ทำธุรกิจของตนเอง ซึ่งก็สอดคล้องกับข้อมูลในสหรัฐอเมริกาที่ตัวเลขการทำธุรกิจของตนเองของคน อายุมากกว่า 50 เพิ่มสูงขึ้น
ในเมืองไทยเองก็เช่นกัน ผู้บริโภคในแต่ละกลุ่มอายุต่างหาช่องทางในการทำธุรกิจของตัวเอง และหนึ่งในเทรนด์ของธุรกิจในปัจจุบันคือศูนย์รวมร้าน Startup ขายสินค้ามือสอง อย่าง The Selected ที่สยามเซ็นเตอร์ หรือร้านรวมของมือสองที่คัดเลือกมาแล้วอย่างดี อาทิร้าน (Un) Fashion นอกจากนี้ เมื่อธุรกิจได้ขยายตัวขึ้นจนกลายเป็นอาณาจักรจนต้องมีการให้บริการส่งของที่ ต้องคำนึงถึงการสร้างความไว้วางใจจากลูกค้าให้เกิดขึ้น ธุรกิจ SME มากมายต่างซื้อใจลูกค้าด้วยความมั่นใจและความสะดวกสบายในการจัดส่งสินค้าถึง มืออย่างรวดเร็วด้วยการบริการของแมสเซนเจอร์ส่งของรูปแบบใหม่ๆ อย่าง Grab Bike หรือ ATT Bangkok ที่ให้บริการฝาก – รับของตามเส้นให้บริการของ BTS
Health trend เทรนด์ด้านสุขภาพ
- การทำงานที่เน้นการดูแลสุขภาพของพนักงาน (Work wellness)
บริษัท ต่างๆ พยายามเสริมสร้างสุขภาพที่ดีและคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่พนักงานด้วยการจัดหา เครื่องออกกำลังกายและกิจกรรมสันทนาการต่างๆ มาไว้ในบริษัท หลายๆ บริษัทได้นำเสนอเรื่องโปรแกรมดูแลสุขภาพสำหรับพนักงานเพื่อดึงคนที่มีความ สามารถเข้ามาร่วมงาน โดยโปรแกรมนี้ได้ช่วยบำรุงขวัญกำลังใจของพนักงานและช่วยเพิ่มกำไรให้กับ บริษัทด้วย จากผลวิจัย The World Economic Forum พบว่า การลงทุนทางด้านการดูแลสุขภาพของพนักงานเพียง 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ ช่วยทำให้กำลังการผลิตเพิ่มขึ้นถึง 4 ดอลลาร์สหรัฐฯ
แบรนด์เครื่องออก กำลังกายชื่อดังในประเทศอิตาลีได้สร้างสรรค์ต้นแบบ (blueprint) ของสิ่งอำนวยความสะดวกด้านสุขภาพภายในองค์กรไว้ที่ Wellness Campus ซึ่งประกอบด้วยยิมที่มี 2 ชั้น, ลู่วิ่ง, คลาสเรียนฟรี, มื้อกลางวันที่ขยายเวลาให้นานขึ้น, พื้นที่สำหรับประชุมที่ปราศจากเก้าอี้ และอาหารท้องถิ่น นอกจากการสร้างอุปกรณ์ออกกำลังแล้ว บริษัทยังมีบริการให้คำปรึกษา
สำหรับในประเทศ บริษัทต่างๆ ก็มีแนวคิดเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพของพนักงาน และจัดให้มีฟิตเนสภายในองค์กรไม่ว่าจะเป็น GMM Grammy, Dtac , AIS , CP, Google Thailand และอื่นๆ
Lifestyle trend เทรนด์ด้านไลฟ์สไตล์
10. การเป็นผู้ใหญ่ก่อนวัย (Stimulated adulthood)
เด็กๆ ในยุคนี้มีโอกาสที่จะถูกกระตุ้นให้เข้าสู่วัยผู้ใหญ่ก่อนวัย ปัจจุบันมีกิจกรรมต่างๆ ที่เปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้เรียนรู้ชีวิตและการทำงานแบบผู้ใหญ่ อาทิ การเข้าแคมป์การเรียนรู้เพื่อเก็บสะสมเป็นโปรไฟล์ในอนาคต และการเข้าร่วมกิจกรรมสันทนาการเพื่อความสนุกสนาน โดยหากเด็กในยุคเจเนอเรชั่นซีแสดงออกถึงความอยากเป็นผู้ใหญ่เร็วเกินไป อาจมีแนวโน้มว่าเด็กในยุคถัดไปจะยิ่งโตเร็วกว่าเด็กในยุคนี้
ในสหราช อาณาจักร เด็กๆ ได้เรียนรู้สิ่งเหล่านี้จากรายการโทรทัศน์ที่นำเสนอผ่านสถานที่ต่างๆ อาทิ Pinewood Studios และ Dreamcatcher Media
ในต่างประเทศ สวนสนุก KidZania ได้จำลองสถานการณ์การทำงานของผู้ใหญ่ให้เด็กๆ ได้ลองสัมผัส โดยจะได้รับเครดิตตอบแทนซึ่งสามารถนำไปซื้อของต่างๆ ในสวนสนุก อีกทั้ง สวนสนุก KidZania ในเมืองดูไบ ยังได้ท้าทายความสามารถของเด็กๆ ผ่านการประกวดแบบเรียลลิตี้โชว์ชื่อ Zurvivor โดยถ่ายทอดเป็นหลากหลายตอน เกี่ยวกับความท้าทายในการแก้ไขปัญหาด้านร่างกายและจิตใจ
ในขณะที่เมืองไทย มีการจัดกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้ทดลองใช้ชีวิตแบบผู้ใหญ่เช่นกัน เช่น
-สวน สนุก KidZania ในกรุงเทพฯ ได้จำลองศูนย์บริการดูแลรถยนต์ เพื่อให้เด็กๆ ได้ทดลองตรวจสภาพน้ำมันรถและล้อรถ รวมถึงเรียนรู้ด้านการให้บริการด้านเครื่องยนต์
-โครงการ Root Garden ได้ปรับโฉมที่ดินเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชนและสร้างสรรค์พื้นที่ให้เหมาะ ต่อการจัดกิจกรรมต่างๆ อาทิ การเล่นดนตรี, การแสดงต่างๆ รวมถึงการจำหน่ายผลผลิตทางการเกษตร ฯลฯ ซึ่งเป็นสถานที่ที่ผู้ปกครองสามารถพาลูกหลานมาเที่ยวเล่นเพื่อร่วมทำกิจกรรม และปลูกผักออร์แกนิก
-การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยจัดคาราวานทัวร์ สำหรับเด็ก โดยให้เด็กๆ ได้ทดลองเป็นนักล่าไดโนเสาร์ หรือ นักบรรพชีวินวิทยาน้อย ซึ่งจะได้เรียนรู้และลงมือปฏิบัติจริงกับทีมวิทยากรมืออาชีพในบรรยากาศแวด ล้อมของพิพิธภัณฑ์สิรินธร ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์แห่งสำคัญของประเทศไทย
Luxury trend ด้านความหรูหรา
11. ประสบการณ์การทานอาหารแบบตื่นเต้นท้าทาย (Extreme dining)
ประสบการณ์ การทานอาหารแบบใหม่ล่าสุดที่ตั้งใจเจาะกลุ่มผู้บริโภคที่มีฐานะ คือ การทานอาหารในรูปแบบที่แปลกใหม่ตื่นเต้นท้าทาย โดยเน้นการเข้าถึงพื้นที่ที่ห่างไกล หายาก และการจัดรูปแบบร้านที่เหมือนกับโรงละครเพื่อให้สัมผัสได้ถึงความมหัศจรรย์ ของธรรมชาติ
ซีรีย์สารคดีที่เป็นที่นิยมของเน็ตฟลิกซ์ (Netflix) ชื่อ Chef’s Table ได้แนะนำผู้ชมเกี่ยวกับครัวขนาดใหญ่ของ ฟรานซิส มอลแมน (Francis Mallmann) ซึ่งเขาเป็นผู้ที่ทำอาหารจำนวนมากที่สุดของปีบนเกาะแห่งหนึ่งในทะเลสาบที่พา ตาโกเนีย (Patagonia) โดยรูปแบบการทำอาหารของเขาจะใช้ส่วนผสมดั้งเดิมในท้องถิ่นด้วยวิธีการย่าง ให้ไหม้เพื่อให้เป็นเครื่องเคียงที่มีความเข้ากันกับทิวทัศน์รอบๆ ที่ดูขรุขระและท้าทาย
ตัวอย่างอื่นๆ ก็ได้แก่ร้านอาหารกลางแจ้งแห่งแรกบนลานน้ำแข็งในประเทศแคนาดา ร้านอาหารบนยอดเขา ที่ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ หรือรีสอร์ทในมัลดีฟส์ที่นำเสนอร้านอาหารในบ้านต้นไม้ที่มีลักษณะแบบ “รังนก” โดยแขกผู้มาเยือนจะได้สัมผัสป่า และสนุกกับการปีนป่ายบันไดเวียน (spiral staircases) ที่สูงถึง 20 ฟุตเพื่อเข้าไปทานอาหารบนต้นไทรแบบเปิดโล่ง
สำหรับในประเทศไทยก็มีบาง โรงแรมและร้านอาหารที่มอบประสบการณ์การทานอาหารที่ตื่นเต้นและท้าทายเพื่อ เป็นจุดขายดึงดูดนักท่องเที่ยวเช่นกัน เช่น
-Soneva Kiri Resort & Residences บนเกาะกูด นำเสนอประสบการณ์การทานอาหารในบ้านรังนกบนต้นไม้สูง และประสบการณ์การทานอาหารท่ามกลางน้ำตกในป่าลึกให้แก่แขกที่มา
-โรงแรม Six Senses Samui มีร้านอาหาร “Dining on the rocks” ที่มอบประสบการณ์การทานอาหารบนอาคารดีไซน์เปิดโล่งที่สร้างอยู่บนโขดหินริม ผาเห็นวิวทะเล
– โรงแรม Keemala Hotel จ.ภูเก็ต นำเสนอประสบการณ์การทานอาหารท่ามกลางป่าฝน
12. Hyper-personalized dining experiences ประสบการณ์การทานอาหารที่ออกแบบตามความต้องการพิเศษของลูกค้า
เทรนด์นำเสนอประสบการณ์การใช้ชีวิตแบบมีระดับได้มีการพัฒนาให้พิถีพิถันมาก ขึ้นโดยเฉพาะเรื่องของอาหาร บรรดาพ่อครัวจึงต้องปรับกลวิธีในการเอาชนะใจลูกค้าโดยการเติมแต่งรายละเอียด ของแต่ละจานให้มีความเฉพาะตัวเพื่อให้เหมาะกับลูกค้าแต่ละราย เพื่อสร้างประสบการณ์การทานอาหารที่น่าประทับใจยิ่งขึ้น
ร้านอาหารที่ อยู่ในร้านอาหารแห่งหนึ่งในเกาะโฮโนลูลู (Honolulu) มีพ่อครัวรที่คอยโทรหาแขกหนึ่งสัปดาห์ล่วงหน้าเพื่อพูดคุยและจัดเตรียมมื้อ อาหารตามความต้องการของแขกแต่ละคน หรือร้านอาหาร Fat Duck ในประเทศอังกฤษที่ให้บริการเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการส่วนตัวของลูกค้า โดยทางร้านจะขอให้ลูกค้ากรอกแบบสอบถามเกี่ยวกับข้อมูลส่วนตัวขณะสำรองที่ นั่ง เพื่อให้ทางร้านได้เก็บบันทึกประวัติและรสนิยมการทานอาหาร เพื่อสามารถสร้างสรรค์เมนูตามที่ลูกค้าต้องการและมอบประสบการณ์ที่ไม่ซ้ำใคร ให้แก่ลูกค้า
สำหรับในประเทศไทย ผู้ประกอบการหลายแห่งได้หันมาให้ความสำคัญต่อการสร้างประสบการณ์การทานอาหาร ที่ออกแบบตามความต้องการพิเศษของลูกค้า ได้แก่
-การบินไทย มอบประสบการณ์พิเศษให้กับผู้โดยสารชั้นหนึ่ง โดยการโทรสอบถามผู้โดยสารก่อนวันออกเดินทางว่าต้องการรับอาหารประเภทใดบน เครื่อง
-วิลล่า อแมนซี่ (Villa Amanzi) จังหวัดภูเก็ต ให้บริการแขกที่มาพักด้วยการจัดเชฟส่วนตัวสำหรับปรุงอาหารตามความพึงพอใจของ แขกหรือตามที่แขกได้ขอมา
-ร้านซูชิ อิจิ (Sushi Ichi) นำเสนอซูชิจานพิเศษที่ออกแบบตามความต้องการของผู้มารับประทาน
-ร้าน เทธเอเนส์ (Tête et Nez) ตามชื่อร้านซึ่งเป็นภาษาฝรั่งเศสมีความหมายว่า “หัวและจมูก” และทางร้านใช้ “กลิ่น” เพื่อช่วยสร้างมิติของการทานอาหาร โดยผู้เชี่ยวชาญจะสกัดกลิ่นต่างๆ จากธรรมชาติและผสมขึ้นมาโดยเฉพาะเพื่อให้ได้กลิ่นใหม่ที่มีความเฉพาะและเข้า กับอาหารแต่ละจาน
ที่มา : JWT,กุมภาพันธ์ 2559
เพิ่มเติม 12 Trend พฤติกรรมไทยที่น่าจับตามองจาก 100 Trend โลก ตอนที่1