แต่งหน้าโต่วอิน ระเบิดใต้ตา พอกผิวขาวกันทั่วบ้านทั่วเมือง ล้วนเป็นเทรนด์ความงามที่เรารับมาจากสาวจีน
จากที่เมื่อก่อนเรามักพูดว่า “สวยเหมือนสาวเกาหลี” ปัจจุบันนี้เริ่มเปลี่ยนไปสู่ “สวยเหมือน พส.จีน”
หลุดมาจากโต่วอิน-สวยเหมือน พส.จีน–นางเอกซีรีส์แนวตั้ง
ความงามคือสิ่งที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา โดยเฉพาะในประเทศที่มีการแข่งขันของประชากรสูงอย่างประเทศจีน มาตรฐานความงามหมุนเปลี่ยนไปทุกปี มีบางมาตรฐานที่ยืนยาวมาตั้งแต่สมัยโบราณ บางอย่างก็เพิ่งมีการเปลี่ยนแปลงไปเมื่อไม่นานมานี้ และบางอย่างก็สุดโต่งจนคนประเทศอื่นถึงกับกุมขมับ
ในบทความนี้ เราจะเจาะลึกเข้าไปในโลกของมาตรฐานความงามหนุ่มสาวชาวจีน
มาตรฐานความงาม : ใบหน้า
ความคาดหวังด้านความงามสำหรับผู้หญิงในประเทศจีนนั้นค่อนข้างเข้มงวด โดยเฉพาะในเมืองใหญ่ๆ ผู้หญิงจีนจะต้องมีตากลมโต จมูกโด่ง รูปร่างเล็ก ผิวขาวเนียน นี่คือปัจจัยสำคัญที่สุดเมื่อพูดถึงมาตรฐานความงามสไตล์จีน
ใบหน้าเล็ก คางวี เป็นสัญลักษณ์ความงามสำหรับผู้หญิงจีนส่วนใหญ่
รูปทรงใบหน้าที่ได้รับความนิยมสูงสุด คือ หน้าไข่ห่าน (鹅蛋脸, édànliǎn) บางครั้งเรียกกันว่า ใบหน้าเมล็ดแตงโม (瓜子脸, guāzǐliǎn) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งความงามแบบดั้งเดิมของจีน ต้องมีใบหน้าเล็ก คางเรียวแต่แหลมเล็กน้อย โหนกแก้มกลมมน มีเส้นสายอ่อนโยน รูปทรงใบหน้าเป็นรูปไข่และอิ่มเอิบ คล้ายเมล็ดแตงโมหรือไข่ คนดังที่มีใบหน้านี้ เช่น ฟ่านปิงปิง
ลำดับต่อมา ประเภทรูปหน้าที่ชาวเน็ตจีนนิยามไว้ “รูปหน้าแบบรักแรกพบ” (初恋脸, chūliànliǎn) ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน แสดงถึงความบริสุทธิ์และไร้เดียงสา
รูปทรงใบหน้าโดยรวมคล้ายไข่หรือเมล็ดแตงโม ดวงตาทรงอัลมอนด์ขนาดใหญ่ เปลือกตาสองชั้นไม่กว้างเกินไป คิ้วหนาเป็นธรรมชาติ ริมฝีปากอวบอิ่ม และใบหน้าที่ดูอ่อนเยาว์เหมือนเด็ก ให้ลุคฟีลสาวข้างบ้าน คนที่มีรูปหน้าแบบนี้ไม่ควรแต่งหน้าจัด
ต่อมาคือ หน้าปลาดุก (鲶鱼脸, niányúliǎn) ถือว่าเป็นรูปทรงใบหน้าที่มีเสน่ห์ที่สุดในบรรดารูปทรงใบหน้าต่างๆ
ใบหน้าประเภทนี้ประกอบด้วยปากใหญ่ ริมฝีปากหนา ระยะห่างระหว่างดวงตาค่อนข้างกว้าง และจมูกยุบลง
แม้ว่าลักษณะเหล่านี้จะถูกมองว่ามีข้อบกพร่องตามมาตรฐานความงามทั่วไปของจีน แต่โดยรวมแล้วถือว่าดูดีมีระดับและเย้ายวนอย่างยิ่ง คนดังที่มีใบหน้าประเภทนี้ ได้แก่ Shu Qi (舒淇) และ Ni Ni (倪妮)
มาตรฐานความงาม : ผิว
ผิวขาวเป็นสัญลักษณ์แห่งความงามในประเทศจีนและประเทศอื่นๆ ในเอเชียมานานแล้ว เมื่อมองย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ ผิวขาวเป็นสัญลักษณ์ของความมั่งคั่ง สุขสบาย และสง่างาม ในปัจจุบัน ผิวขาวก็ยังเป็นตัวแทนของความกระจ่างใส ความอ่อนเยาว์ และรูปลักษณ์ที่สดใส
ลองเดินไปตามถนนในประเทศจีน คุณจะเห็นผู้หญิงและผู้ชายถือร่มเพื่อบังแดด การอาบแดดไม่ใช่กระแสในประเทศจีน และยิ่งผิวขาวมากเท่าไหร่ก็ยิ่งดีเท่านั้น
การดูแลผิวอย่างดีของสาวจีนก่อให้เกิดความเฟื่องฟูในอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ดูแลผิวของจีน ผู้บริโภคชาวจีนส่วนใหญ่มักนิยมแบรนด์ต่างประเทศ โดยเฉพาะแบรนด์จากเกาหลีใต้และญี่ปุ่น
มาตรฐานความงาม : รูปร่าง
ผู้หญิงจีนส่วนใหญ่ปรารถนาที่จะมีรูปร่างผอมเพรียวและบอบบาง ขาเรียวยาว เอวคอด เพราะพวกเธอติดอยู่กับแนวคิดเรื่องความผอมเพรียวมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ฮั่น มีแม้กระทั่งคำกล่าวที่ว่า “ผู้หญิงที่ดีไม่ควรมีน้ำหนักเกิน 50 กิโลกรัม”
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา บนโลกออนไลน์มักมีชาเลนจ์แปลก ๆ เพื่อให้คนแชร์สัดส่วนของตนเองว่าจะตรงตามมาตรฐานความงามจีนหรือไม่ นี่คือตัวอย่างชาเลนจ์บางส่วน
1.กระดูกไหปลาร้าวางเหรียญได้
จะต้องวางเหรียญบนกระดูกไหปลาร้าได้ ยิ่งเยอะยิ่งดี เพราะถ้าคุณผอม กระดูกไหปลาร้าจะยิ่งเด่นชัด เพื่อเป็นการพิสูจน์เรื่องนี้ ผู้หญิงจึงเริ่มโพสต์ภาพบน Weibo ที่แสดงให้เห็นว่าพวกเธอวางเหรียญจำนวนมากไว้บนกระดูกไหปลาร้าได้ จนลุกลามถึงการนำช็อกโกแลต โทรศัพท์ แม้กระทั่งกระป๋องเบียร์มาวางบนกระดูกไหปลาร้า แม้ในความเป็นจริงแล้ว การโชว์กระดูกไหปลาร้าไม่ได้หมายความว่าแข็งแรงหรือสุขภาพดีเสมอไป
2.เอวกระดาษ A4
ลองถ่ายรูปโดยใช้กระดาษขนาด A4 หนึ่งแผ่น หากกระดาษแผ่นนั้นสามารถปิดบังเอวของคุณได้ นั่นหมายความว่าคุณผอมและมีรูปร่างที่สวยงาม
3.ขาเรียว iPhone 6
ขาไอโฟน หรือ “苹果腿” คุณต้องสามารถวางไอโฟน 6 ให้ปิดคลุมเข่าทั้งสองข้างได้ มิเช่นนั้น จะแปลว่าขาของคุณไม่เรียวสวยอย่างที่ควรจะเป็น
4.แบงก์ร้อยพันข้อมือได้
อีกหนึ่งความท้าทายคือผู้หญิงนำธนบัตร 100 หยวน มาพันรอบข้อมือเพื่อโชว์ความผอม บางคนถึงกับนำธนบัตรใบเล็กกว่านั้นมาโชว์พันรอบข้อมือ
ความงามของผู้ชาย
มาตรฐานความงามในประเทศจีนสำหรับผู้ชายก็แทบจะเหมือนกับของผู้หญิง คือ ผิวขาว จมูกโด่ง ตาโต และส่วนสูงที่เหมาะสม
ผิวพรรณเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ชายเช่นกัน อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ดูแลผิวสำหรับผู้ชายในประเทศจีนนั้นใหญ่มาก โดยมีมูลค่าประมาณ 16 พันล้านหยวน (77,000 ล้านบาท) โดยในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ยอดขายผลิตภัณฑ์ดูแลผิวสำหรับผู้ชายเพิ่มขึ้นเกือบ 20%
ผู้ชายจีนหลายคนใช้โทนเนอร์ มอยส์เจอไรเซอร์ เซรั่มบำรุงผิวให้กระจ่างใส และครีมกันแดดเป็นเรื่องปกติ เพราะการมีรูปลักษณ์ที่ดูดีบ่งบอกว่าคุณเป็นคนทันสมัย มีความรับผิดชอบ และปรับตัวเข้ากับสังคมได้ดี
การเพิ่มขึ้นของศัลยกรรมเสริมความงามในจีน
มีการประเมินว่า ตลาดศัลยกรรมตกแต่งของจีนเป็นหนึ่งในตลาดที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยคาดการณ์ว่าจะมีมูลค่าประมาณ 4 แสนล้านหยวน ในปี 2025 ราว 2 ล้านล้านบาท
โดยเฉพาะโรงพยาบาลศัลยกรรมตกแต่งสร้างรายได้ 454,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2025 เพิ่มขึ้น 16.2% จากปีก่อนหน้า
จีนมีข้อได้เปรียบด้านต้นทุน โดยทั่วไปแล้วค่าใช้จ่ายในการทำศัลยกรรมในจีนจะถูกกว่าในประเทศตะวันตก 40-70% ตัวอย่างเช่น การทำศัลยกรรมจมูกมีราคาตั้งแต่ 3,000 ถึง 5,000 ดอลลาร์สหรัฐ ในขณะที่ในสหรัฐอเมริกามีราคาสูงกว่า 12,000 ดอลลาร์สหรัฐ
ปัจจัยที่ขับเคลื่อนศัลยกรรมเสริมความงามในจีน มีดังนี้
● อิทธิพลของ K-Pop
แม้เกาหลีใต้จะมีอัตราการทำศัลยกรรมพลาสติกต่อหัวประชากรสูงที่สุดในโลก แต่หากคนจีนเริ่มนิยมหันเข้าหาการทำศัลยกรรมพลาสติกบ้าง ก็อาจล้มแชมป์นี้ของเกาหลีได้เลย ด้วยอิทธิพลของวัฒนธรรมเกาหลี ทั้งซีรีส์ เพลง ทำให้มาตรฐานความงามหลายอย่างของเกาหลีถูกใช้เป็นบรรทัดฐานที่คนอยากทำตาม
นอกจากทำศัลยกรรมในประเทศแล้ว ในแต่ละปี นักท่องเที่ยวจีนหลายล้านคนก็นิยมเดินทางไปเกาหลีด้วยแพ็กเกจท่องเที่ยวศัลยกรรมตกแต่ง นับเป็น 7 ใน 10 ของชาวต่างชาติที่มาทำศัลยกรรมตกแต่งในเกาหลีใต้ด้วยเช่นกัน
นิยมทำตาสองชั้น เสริมจมูก เหลาคาง ฉีดกลูตาไธโอน ซึ่งช่วยชะลอการสร้างเม็ดสีในผิวหนัง ทำให้ผิวขาวกระจ่างใสขึ้น
เพราะภาพลักษณ์ที่ดีมีผลต่อการเพิ่มโอกาสในการทำงานและก้าวหน้าในอาชีพ รวมถึงการหาคู่ครองที่ฐานะดีด้วย ดังนั้นการทำศัลยกรรมจึงมักถูกมองว่าเป็นการลงทุนมากกว่าการสิ้นเปลืองเงินอย่างใช่เหตุ
● อิทธิพลโซเชียลมีเดีย (Weibo, Xiaohongshu, Douyin)
ดูเหมือนว่าโซเชียลมีเดียในจีนได้สร้างวงจรความงามที่ไม่รู้จบขึ้นมา แพลตฟอร์มเหล่านี้ทำให้วงจรมาตรฐานความงามของชาวเอเชียหมุนเร็วขึ้นเรื่อยๆ และยกระดับมาตรฐานขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลาย ๆ เทรนด์ความงามเกิดจากคอนเทนต์ที่แชร์กันบนแพลตฟอร์ม เกิดเป็นแรงกดดันที่ต้องวิ่งตาม
เหล่าอินฟลูเอนเซอร์คนดังก็มักใช้ฟิลเตอร์ที่ช่วยปรับรูปหน้าให้ดูเรียวขึ้น ขยายดวงตา และทำให้ผิวดูเนียนไร้รูขุมขน จนคนที่สวยอยู่แล้วก็ดูสวยเกินจริงไปอีกระดับ
อย่างไรก็ดี ปัจจุบันเทรนด์การออกกำลังกายและการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตเพื่อสุขภาพกำลังเป็นที่นิยมมากขึ้น กิจกรรมต่างๆ เช่น พิลาทิส โยคะ การวิ่ง กำลังได้รับความนิยมมากขึ้น บ่งชี้ว่าผู้คนกำลังมองหาวิธีใหม่ๆ ในการนิยามความงามที่นอกเหนือไปจากความผอมบาง แต่ต้องสุขภาพดี สมดุล และแข็งแรง
ดารานักแสดงที่สะท้อนมาตรฐานความงามจีน
เมื่อพูดถึงบรรทัดฐานความงามของประเทศใด สิ่งหนึ่งที่เราสามารถสังเกตได้ง่าย ๆ คือ ซูเปอร์สตาร์คนดังของบ้านเขา อย่างในประเทศจีน หญิงสาวที่ได้รับการยอมรับว่า “ใบหน้าแห่งจีน” คือ Liu Yifei เจ้าของฉายา “นางฟ้าแดนมังกร”
สวยสง่า ผิวขาวออร่า และมีบุคลิกที่ดูแพงแบบดั้งเดิม ถือเป็นนักแสดงที่เป็นลูกรักของชาวจีน และได้รับการชื่นชมจากคนทุกเพศอยู่เสมอถึงเรื่องความงดงามแบบจีนแท้
ทุกครั้งที่ซีรีส์ของเธอออกอากาศก็มักจะมีภาพสวย ๆ ในฉากถูกแชร์ว่อนโลกโซเชียล พร้อมกับชื่นชมความสวยไม่ขาดปาก
อย่างไรก็ดี เรื่องรูปร่างอี้เฟยยังถูกตำหนิอยู่บ้างว่าไม่ผอมเหมือนสาวจีน ด้วยความที่เธอสูง 170 ซม. เอว 25 น้ำหนัก 50 กก. มันดูสมส่วนมากในสายตาชนชาติอื่น แต่สำหรับคนจีนยังถือว่าดูอวบ
ทั้งนี้ มีกระแสขบวนการเฟมินิสต์และส่งเสริมทัศนคติเชิงบวกต่อร่างกายเป็นเหมือนคลื่นใต้น้ำที่กำลังรอวันปะทุ ผู้หญิงจำนวนมากเริ่มตั้งคำถามว่าทำไมพวกเธอต้องผอมเพรียว ดูอ่อนเยาว์ หรือไร้ที่ติถึงจะถูกมองว่าสวย พวกเธอต่อต้านมาตรฐานความงามแบบแคบๆ ของจีน และเรียกร้องอิสรภาพจากการตัดสินจากรูปลักษณ์ภายนอก
เราต่างได้เห็นอุดมคติความงามที่ยากจะเข้าถึงอยู่ทุกวัน มาตรฐานความงามบางอย่างคงเดิมมานานหลายปี ในขณะที่บางอย่างเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา การพยายามบรรลุมาตรฐานความงามเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องที่ดีต่อสุขภาพนัก แต่การรู้เกี่ยวกับมาตรฐานเหล่านี้บ้างจะช่วยให้คุณเข้าใจวัฒนธรรมจีนได้ดียิ่งขึ้น
อ้างอิง : clinicsoncall, bbc, statista, antutu, LTL, cosmeticschinaagency