โรงรับจำนำไม่ได้เป็นเพียงที่พึ่งยามขาดเงินฉุกเฉินอีกต่อไป เมื่อผู้บริโภคบางกลุ่มเริ่มนำทรัพย์สินที่มีอยู่มาเปลี่ยนเป็นเงินทุนหมุนเวียน ตั้งแต่แม่ค้าออนไลน์ ฟรีแลนซ์ เกษตรกร ไปจนถึงผู้ประกอบการ SME ที่ต้องใช้เงินลงทุนก่อนมีรายได้กลับเข้ามา
โดย Easy Money พบว่า ลูกค้ากลุ่มผู้ประกอบการเพิ่มขึ้น 69% ในรอบปีที่ผ่านมา
สิทธิวิชญ์ ตั้งธนาเกียรติ ประธานกรรมการบริหาร Easy Money Group กล่าวว่า ในช่วง 10 เดือนแรกของปีนี้ บริษัทมีการเติบโตต่อเนื่อง โดยมีพอร์ตสินเชื่อคงค้าง (Outstanding) อยู่ที่กว่า 30,000 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนที่มีพอร์ตประมาณ 22,000 ล้านบาท ขณะที่บริษัทยังคงตั้งเป้าการเติบโตในปีนี้ไว้ที่ 20%
หนึ่งในกลุ่มลูกค้าที่เห็นการเปลี่ยนแปลงชัดเจนคือผู้ประกอบการรายย่อยและ SME ซึ่งในรอบปีที่ผ่านมา จำนวนลูกค้าเพิ่มขึ้น 69% และมูลค่าการใช้บริการเพิ่มขึ้น 71%
พฤติกรรมของลูกค้ากลุ่มนี้ไม่ต่างจากการหาเงินทุนหมุนเวียนในธุรกิจทั่วไป แต่เลือกนำทรัพย์สินที่มีอยู่มาเปลี่ยนเป็นเงินสด เช่น แม่ค้าในตลาดนำทองมาจำนำเพื่อนำเงินไปซื้อสินค้ามาขาย เมื่อขายได้จึงกลับมาไถ่ถอนทองคืน หรือแม่ค้าออนไลน์ที่นำกระเป๋าแบรนด์เนมมาจำนำเพื่อนำเงินไปซื้อสินค้ามาหมุนต่อ
บางรายนำเงินไปต่อยอดโอกาสทางธุรกิจ เช่น ผู้ขายสินค้า MLM ที่จำนำทรัพย์สินเพื่อนำเงินไปซื้อเครื่องกรองน้ำเพิ่มให้ถึงเงื่อนไขส่วนลด ขณะที่ผู้ประกอบการ SME บางรายต้องการเงินทุนเพื่อรับออเดอร์หรือซื้อวัตถุดิบก่อนจะได้รับเงินจากลูกค้า
กรณีเหล่านี้ทำให้โรงรับจำนำเป็นอีกหนึ่งแหล่งเงินทุนระยะสั้นที่ช่วยประคองธุรกิจ โดยเฉพาะช่วงที่ต้องจ่ายเงินล่วงหน้า แต่ยังไม่มีรายรับเข้ามา
🟥 ฟรีแลนซ์จำนำกล้อง เกษตรกรใช้ทองเป็นทุนตามฤดูกาล
นอกจากผู้ประกอบการแล้ว Easy Money ยังพบลูกค้ากลุ่มฟรีแลนซ์ที่มีรายได้ไม่สม่ำเสมอ เพราะขึ้นอยู่กับจำนวนงานในแต่ละช่วงเวลา
ตัวอย่างเช่น ช่างภาพงานแต่งงานที่นำกล้องสำรองและเลนส์มาจำนำในช่วงหน้าฝน ซึ่งเป็นช่วงที่มีงานน้อย เพื่อนำเงินไปจ่ายค่าเช่าบ้าน ก่อนกลับมาไถ่ถอนเมื่อเข้าสู่ฤดูแต่งงานในเดือนพฤศจิกายน โดยทำเช่นนี้ต่อเนื่องมาประมาณ 3 ปี
ส่วนเกษตรกรจะใช้เงินตามรอบการผลิต ตั้งแต่การนำทองมาจำนำเพื่อนำเงินไปซื้อปุ๋ยหรือจ้างแรงงานเก็บเกี่ยว เมื่อขายผลผลิตและมีเงินกลับเข้ามาจึงนำมาไถ่ถอนทอง ก่อนนำทรัพย์สินมาใช้เป็นทุนในรอบถัดไป เช่นเดียวกับธุรกิจล้งผลไม้ที่ต้องใช้เงินทุนหมุนเวียนตามฤดูกาล
ลูกค้ากลุ่มนี้จึงไม่จำเป็นต้องขายทรัพย์สินที่มีอยู่ แต่เลือกนำมาใช้เป็นแหล่งเงินทุนชั่วคราว และกลับมาไถ่ถอนเมื่อมีรายได้เข้ามา
🟥 ทองคำยังครองอันดับ 1 ทรัพย์สินยอดนิยมที่นำมาจำนำ
ทรัพย์สินที่ลูกค้านำมาจำนำมากที่สุด ได้แก่
- ทองคำ
- เพชร
- นาฬิกาหรู
- กระเป๋าแบรนด์เนม เช่น Louis Vuitton, Chanel และ Hermès
- เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์ไอที
โดยลูกค้ามีอัตราการไถ่ถอนทรัพย์สินคืนมากกว่า 90% ขณะที่ทรัพย์หลุดจำนำอยู่ที่ประมาณ 1-2% ซึ่งสะท้อนว่าลูกค้าส่วนใหญ่ยังมีแผนกลับมาไถ่ถอนทรัพย์สินหลังนำเงินไปใช้ตามวัตถุประสงค์แล้ว
🟥 ปรับบริการให้ลูกค้าเข้าถึงง่ายขึ้น
สิทธิวิชญ์ กล่าวต่อว่า เมื่อฐานลูกค้ามีความหลากหลายขึ้น บริษัทจึงให้ความสำคัญกับมาตรฐานการประเมินราคาและการจัดเก็บทรัพย์สิน โดยพัฒนาฐานข้อมูลราคาประเมินกลางเพื่อให้ทุกสาขาใช้มาตรฐานเดียวกัน รวมถึงนำมาตรฐาน ISO มาใช้กับระบบจัดเก็บ โดยเฉพาะเครื่องประดับและเพชรที่มีการซีลบรรจุซองเพื่อจัดเก็บอย่างเป็นระบบ
ด้านสาขา บริษัทปรับรูปแบบให้มีบรรยากาศใกล้เคียงสถาบันการเงินมากขึ้น ทั้งการลดจำนวนเคาน์เตอร์และลูกกรง รวมถึงจัดพื้นที่ให้ลูกค้าพูดคุยและปรึกษาเป็นการส่วนตัว
ส่วนช่องทางดิจิทัล บริษัทมีแอปพลิเคชัน Easy Smart ให้ลูกค้าชำระดอกเบี้ย ลดเงินต้น หรือเพิ่มวงเงินจำนำได้ตามเงื่อนไข โดยคิดดอกเบี้ยจากเงินต้นคงเหลือ พร้อมระบบแจ้งเตือนก่อนตั๋วจำนำครบกำหนด
🟥 เศรษฐกิจไม่ดี คนไม่ได้จำนำมากขึ้นเสมอไป
สุธี พนาวร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Easy Money Group มองว่า ความต้องการใช้บริการโรงรับจำนำไม่ได้เพิ่มขึ้นตามภาวะเศรษฐกิจที่แย่ลงเสมอไป เพราะขึ้นอยู่กับว่าผู้บริโภคมีเงินสดมากน้อยแค่ไหน และต้องการนำเงินไปใช้ทำอะไร
ตัวอย่างเช่น ในช่วงโควิด-19 แม้เศรษฐกิจจะได้รับผลกระทบ แต่ลูกค้าบางส่วนกลับนำเงินมาไถ่ถอนทรัพย์สินเพื่อลดภาระดอกเบี้ย ขณะที่ช่วงเศรษฐกิจเริ่มฟื้น ผู้ประกอบการในเมืองท่องเที่ยวอย่างพัทยา สมุย และภูเก็ต กลับนำทองมาจำนำเพื่อนำเงินไปปรับปรุงร้านและซื้อวัตถุดิบ ก่อนจะกลับไปใช้สินเชื่อธนาคารเมื่อธุรกิจเริ่มมีประวัติทางการเงิน
“โรงรับจำนำไม่ได้เป็นการสร้างหนี้ใหม่ แต่เป็นการ Reuse หรือ Recycle เงินที่เคยทำมาหาได้แล้วเก็บไว้ในรูปสินทรัพย์ ให้กลับมาเป็นเงินสดอีกครั้ง เมื่อ Worst Case หลุดจำนำ ทรัพย์ก็แค่หลุดไป ไม่มีการทวงหนี้ ไม่ติดเครดิตบูโร และไม่มีการฟ้องร้อง”
อีกปัจจัยที่มีผลต่อธุรกิจคือราคาทองคำ เนื่องจากเป็นทรัพย์สินหลักที่ลูกค้านำมาจำนำ หากราคาทองปรับขึ้น ลูกค้าก็มีโอกาสได้รับวงเงินสูงขึ้นจากทองในปริมาณเท่าเดิม แต่หากราคาทองลดลง วงเงินที่ได้รับก็ลดลงตาม ซึ่งส่งผลต่อมูลค่าการใช้บริการของบริษัทด้วย
สำหรับแนวโน้มปีหน้า บริษัทยังต้องติดตามทั้งสถานการณ์สงคราม อัตราดอกเบี้ยสหรัฐฯ การเคลื่อนย้ายเงินทุน เงินเฟ้อ และมาตรการภาครัฐ ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีผลต่อเศรษฐกิจและการตัดสินใจใช้เงินของผู้บริโภค
ภาพรวมจึงเห็นได้ว่า เหตุผลที่คนเดินเข้าโรงรับจำนำมีมากกว่าการนำทรัพย์สินมาแลกเงินในยามฉุกเฉิน บางคนต้องการเงินทุนหมุนเวียนธุรกิจ บางคนรอรายได้จากงานตามฤดูกาล ขณะที่บางคนต้องการเงินสดมาใช้ก่อน โดยยังมีโอกาสกลับมาไถ่ถอนทรัพย์สินของตัวเองในภายหลัง