ถือเป็นข่าวที่สร้างความตื่นตระหนกไปทั่วโลก สำหรับการที่รัฐบาลสหรัฐฯ สั่งระงับเที่ยวบินทั่วประเทศ เมื่อ 13 พฤศจิกายนที่ผ่านมาตามเวลาท้องถิ่น ซึ่งตรงกับวันต่อมาตามเวลาในไทย 

เพราะมีขึ้นท่ามกลางการแฮกระบบออนไลน์ในหลายประเทศ ภัยไซเบอร์และการรล่มของโปรแกรมออนไลน์ที่สำคัญต่อชีวิตประจำวันอย่าง ไมโครซอฟต์ 365 

โดยเหตุการณ์ครั้งนี้ทำให้เที่ยวบินหลายหมื่นเที่ยวต้องจอดนิ่ง จนผู้โดยสารกว่า 1 ล้านคนประสบความยากลำบากในการเดินทาง ซึ่งกระทบต่อเนื่องมาถึงราคาหุ้นของสายการบินใหญ่ ๆ ในสหรัฐฯ อีกด้วย 

ต้นเหตุของความวุ่นวายครั้งนี้เกิดขึ้นเมื่อสำนักงานบริหารการบินแห่งชาติสหรัฐฯ (เอฟเอเอ) สั่งให้ผู้รับเหมาเข้าเปลี่ยนผ่านสายเคเบิลทองแดงแบบเก่าเป็นสายเคเบิลใยแก้วนำแสง (ไฟเบอร์ออปติก) เพื่อหวังยกระดับการติดต่อสื่อสารทางการบิน 

แต่ก็เกิดปัญหาขึ้น เพราะเทคโนโลยีใหม่ได้ทำให้ระบบไอทีด้านการบินที่เก่ามากรวน 

มาร์กเวย์น มัลลิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐฯ แถลงแบบตรงไปตรงมาว่า ต้องยกเครื่องครั้งใหญ่ เพราะการแก้ไขแบบปะตรงนั้น-เย็บตรงนี้ 

หรือแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าเป็นจุด ๆ เหมือนที่เคยทำมา ไม่เพียงพออีกต่อไป 

ขณะที่ ฌอน ดัฟฟี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมยอมรับว่า ระบบที่ใช้อยู่เก่ามาก โดยเรดาร์ใช้มาตั้งแต่ยุค 70 ระบบเทคโนโลยีใช้มาตั้งแต่ยุค 80 ส่วนซอฟต์แวร์ก็ใช้มาตั้งแต่ยุค 90 

ท่ามกลางรายงานว่า ระบบควบคุมการจราจรทางอากาศในปัจจุบันของสหรัฐฯ ก็ยังคงพึ่งพาเทคโนโลยีที่โบราณอย่างไม่น่าเชื่อ โดยเจ้าหน้าที่จำนวนไม่น้อยยังคงใช้กระดาษจดชื่อเที่ยวบินส่งต่อกันด้วยมือ

รวมถึงใช้แผ่นฟล็อปปี้ดิสก์และสายทองแดงในการสื่อสารสำหรับพื้นที่เกือบ 1 ใน 3 ของระบบทั้งหมด แทนที่จะเป็นสายไฟเบอร์ออปติกที่สามารถส่งข้อมูลต่าง ๆ ได้ดีกว่าและรวดเร็วกว่า 

ปัญหาเรื่องการอัปเดตและระบบที่เก่าเกินไป ไม่ได้มีเฉพาะสนามบินในสหรัฐฯ เท่านั้น เพราะยังเกิดขึ้นกับสายการบินใหญ่ในประเทศอย่าง เดลตา แอร์ไลนส์ และ เซาธ์เวสต์ แอร์ไลน์ส อีกด้วย 

โดยมีการประเมินว่า การขัดข้องครั้งใหญ่เมื่อปี 2022 ทำให้ เซาธ์เวสต์ แอร์ไลน์ส เสียหายมากถึงเกือบ 1,000 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 33,800 ล้านบาท) 

ทางเอฟเอเอ ได้ของบการเปลี่ยนสายไฟเบอร์ออปติกและอัปเดตระบบไอทีทางการบินไปแล้ว โดยเคยได้รับอนุมัติจากสภาคองเกรสแล้ว 12,500 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 423,000 ล้านบาท) 

แต่กระบวนการต่าง ๆ ก็ยังเป็นไปอย่างล่าช้า จาก 4 สาเหตุ โดยสาเหตุแรกคืองบประมาณผูกติดกับกระบวนการจัดสรรงบปีต่อปี 

ตามด้วยมีการต่อสู้ทางการเมืองของพรรคฝ่ายค้านและพรรครัฐบาล จนเอฟเอเอ เหมือนตกเป็นตัวประกันในเกมการเมือง 

ส่วนสาเหตุที่ 3 คือ ยังคงมีการถกเถียงเรื่องการแปรรูปเอฟเอเอ ให้เป็นองค์กรอิสระเพื่อความสะดวกในการจัดซื้อจัดจ้างต่าง ๆ โดยมีปัญหาการตรวจสอบงบประมาณกับความผิดพลาดในอดีตของเอฟเอเอ เป็นสาเหตุสุดท้าย 

ทว่าจากวิกฤตครั้งนี้ก็คงทำให้การอนุมัติงบต่าง ๆ ของเอฟเอเอเดินหน้าไปได้เร็วขึ้น แม้ตัวเลขโดยรวมอาจจะสูงถึง 50,000 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 1.7 – 1.8 ล้านล้านบาท) ก็ตาม 

ส่วนสาเหตุที่ทำให้การอัปเดตระบบของฝั่งสายการบินถูกละเลยและล่าช้าเช่นกันมาจาก สายการบินมักนำเงินไปใช้กับระบบ ไวไฟ (Wi-Fi) บนเครื่อง ซื้อเครื่องบินรุ่นใหม่ ๆ หรือปรับปรุงเลานจ์ในสนามบิน 

ซึ่งทำแล้วดูเป็นหน้าเป็นตา สามารถดึงดูดผู้โดยสาร และแปรกลับมาเป็นกำไรได้เร็วกว่า 

ตรงข้ามกับระบบไอทีที่หากจะทำย่อมหมายถึงเงินก้อนใหญ่ และยังเป็นระบบหลังบ้านที่ผู้โดยสารไม่เห็นอีกด้วย ประกอบกับบรรดาสายการบินก็ยังไม่มีเงินมากพอสำหรับการยกเครื่องระบบไอทีอีกด้วย

ทั้งนี้ มีรายงานว่าการบินทั่วประเทศของสหรัฐฯ จะทยอยกลับมาเป็นปกติในต้นสัปดาห์นี้ หลังต้องหยุดชะงักไปเมื่อสุดสัปดาห์ก่อน / cnn