ในงานมหกรรมความคิดสร้างสรรค์แห่งปี Adman Awards & Symposium 2026 ภายใต้ธีม “WORTH IT” ได้มีการจัดบรรยายพิเศษที่น่าสนใจในเซกชัน ‘Consumer Shifts: เมื่อผู้บริโภคเปลี่ยน แบรนด์ต้องเปลี่ยน’
โดยมีคุณลิษา เลาหกรวัส ผู้ก่อตั้งและกรรมการผู้จัดการ บริษัท Masket Communication มาเป็นผู้บรรยายหลัก
คุณลิษาได้มาแบ่งปันมุมมองเกี่ยวกับทิศทางผู้บริโภคในช่วงปี 2026-2027 เพื่อให้แบรนด์ต่าง ๆ สามารถปรับตัวอยู่รอดในยุคที่เต็มไปด้วยความกดดันและความไม่แน่นอน
ปัจจุบันโลกของเรากำลังหมุนไปอย่างรวดเร็วภายใต้แรงกดดันมหาศาล
ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่เข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการทำงาน อัตรากำไรของธุรกิจที่ลดลง รวมถึงปัญหาค่าครองชีพที่สูงขึ้น
ข้อมูลสถิติระบุชัดเจนว่า ผู้บริโภคทั่วโลกถึง 77% กำลังกังวลเรื่องค่าครองชีพ และอีก 51% ตัดสินใจชะลอการซื้อสินค้าเข้าบ้านไปแล้ว
นอกจากนี้ คนไทยยังเผชิญกับความเครียดจนติดอันดับ 8 ของโลก
การใช้ชีวิตในปัจจุบันจึงเปรียบเสมือนการทำงานบริหารจัดการแบบเต็มเวลา ที่เต็มไปด้วยความเครียด ความกลัว และความโกรธ
สภาวะความกดดันรอบด้านเหล่านี้ ได้นำไปสู่ยุคแห่งการประเมินค่าใหม่ (The Great Revaluation)
เป็นยุคที่ผู้บริโภคหันกลับมาตั้งคำถามกับตัวเองว่า สิ่งใดคือสิ่งสำคัญต่อตัวตนที่แท้จริง
เมื่อผู้บริโภคเปลี่ยนคำถาม แบรนด์จึงต้องเปลี่ยนคำตอบตามไปด้วย
แบรนด์ที่จะชนะใจผู้บริโภคได้ในยุคนี้ จะไม่ใช่แบรนด์ที่ส่งเสียงดังที่สุดอีกต่อไป แต่ต้องเป็นแบรนด์ที่สามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่า จะส่งมอบคุณค่าแบบใดให้แก่ลูกค้า
คุณลิษาจึงได้เสนอ 5 รหัสสำคัญ หรือ 5 Codes of Value เพื่อยกระดับการส่งมอบคุณค่า ที่แบรนด์ควรนำไปปรับใช้ในการวางกลยุทธ์ ดังนี้
- นิยามความคุ้มค่าใหม่ (Value Reimagined)
ในภาวะที่เศรษฐกิจชะลอตัว ผู้บริโภคไม่ได้หยุดใช้จ่ายเงิน แต่พวกเขาเปลี่ยนเหตุผลในการใช้จ่ายไปสู่การบริหารความกังวลต่ออนาคต
แบรนด์จึงไม่จำเป็นต้องแข่งขันกันตัดราคาเพียงอย่างเดียว แต่ต้องสร้างเหตุผลความคุ้มค่าใหม่ ๆ ให้ชัดเจน
เช่น การเพิ่มคุณค่าทางโจทย์สุขภาพลงไปในสินค้าทั่วไป
นอกจากนี้ ในยุคที่ AI สามารถคัดกรองคำตอบได้ทันที แบรนด์ต้องปรับตัวครั้งใหญ่
จากแค่การเป็นแบรนด์ในใจ (Top of Mind) ต้องเปลี่ยนสู่การเป็นแบรนด์ที่ AI แนะนำ (Top of Recommendation)
เพราะแม้ว่า AI จะช่วยค้นหา แต่มนุษย์ก็ยังคงเป็นผู้ช่วยตัดสินใจในขั้นสุดท้ายอยู่ดี
แคมเปญที่ถูกนำมาถอดรหัสกลยุทธ์การตลาดในข้อนี้ ได้แก่ แบรนด์ประกันชีวิต FWD และ SCB ที่ได้ใช้ AI เข้ามาค้นหาอินไซต์
เพื่อสร้างภาพยนตร์โฆษณาถึง 88 เรื่อง เจาะจงเป้าหมายคน 88 ช่วงวัยอย่างแม่นยำ ก่อนจะส่งต่อไปปิดการขายด้วยพนักงานที่สาขา
รวมถึงกรณีของแบรนด์ค้าปลีกที่จับมือกับ Gemini เปิดให้ AI ช่วยจัดตะกร้าสินค้าสำหรับแคมปิ้งและส่งตรงถึงบ้านได้อย่างรวดเร็ว
ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการปรับตัวเข้ากับพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ได้อย่างลงตัว
- คุณค่าแห่งความเป็นมนุษย์ (Authentic Human)
ในวันที่ AI สามารถทำได้แทบทุกอย่าง ผู้คนจะยิ่งโหยหาและให้คุณค่ากับหยาดเหงื่อ ความตั้งใจ และเรื่องราวที่มนุษย์ทุ่มเทลงไป หรือที่เรียกว่า Human Premium
แบรนด์ควรเปลี่ยนวิธีการเล่าเรื่องจากการโชว์แค่ผลลัพธ์สุดท้ายหน้าบ้าน มาเป็นการเปิดเผยเบื้องหลังการทำงาน (Backstage to Front Stage)
เพื่อแสดงให้เห็นว่าใครคือคนทำ และต้องผ่านอุปสรรคใดมาบ้าง ซึ่งจะช่วยสร้างความโปร่งใส ความน่าเชื่อถือ และความผูกพันทางอารมณ์
แคมเปญที่ถูกนำมาถอดรหัสในข้อนี้ ได้แก่ แคมเปญช่วงวันหยุดของ Prada ที่ดึงศิลปินจาก Disney มาวาดภาพด้วยมือแทนการใช้ AI เพื่อชูคุณค่าของงานฝีมือ
แคมเปญ Local Royalty ของ Coca-Cola ที่ให้ศิลปินวาดภาพเชิดชูเจ้าของร้านโชห่วยที่อยู่คู่กับแบรนด์มานาน
รวมถึง PT Station ที่ชูเรื่องราวของเจ้าของปั๊มน้ำมันต่างจังหวัดในฐานะฮีโร่ท้องถิ่น ที่เปิดพื้นที่ปั๊มให้กลายเป็นศูนย์รวมความผูกพันของชุมชน
- การฟื้นฟูและทวงคืนสมดุลชีวิต (Life Restore)
เมื่อต้องแบกรับความกดดันทางอารมณ์อย่างหนัก ผู้บริโภคจึงกลายเป็นกลุ่มที่ต้องการทวงคืนสมดุลชีวิต (The Restorer)
คนกลุ่มนี้โหยหาความเงียบสงบ การเจริญสติ และการฟื้นฟูจิตใจ
แบรนด์จึงต้องกลับมาตั้งคำถามว่า สินค้าหรือบริการที่มีอยู่นั้นสามารถช่วยลดภาระ หรือทำให้ชีวิตของลูกค้าเบาสบายและสงบขึ้นได้อย่างไรบ้าง
แคมเปญที่ถูกนำมาถอดรหัสในข้อนี้ ได้แก่ แคมเปญการท่องเที่ยวสวีเดน (Sweden Prescription) ที่นำเสนอประเทศสวีเดนเป็นเสมือนใบสั่งยาจากแพทย์เพื่อช่วยฟื้นฟูร่างกายและจิตใจ
รวมถึงกรณีศึกษาของสมาคมโรคไต ที่ไม่ได้ทำสื่อโฆษณาขายสินค้าล้างไตแบบตรงไปตรงมา
แต่พาผู้ป่วยสูงอายุไปท่องเที่ยวร่วมกับรายการอาสาพาไปหลง เพื่อตอกย้ำให้เห็นว่าผู้ป่วยยังสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างอิสระและมีความสุขเช่นคนปกติ
- การปลดปล่อยความสุขเชิงกลยุทธ์ (Unleash Joy)
ภายใต้กระแสเศรษฐกิจแห่งความสุข (Joy Economy) ผู้บริโภคยอมจ่ายเงินให้กับสิ่งเล็ก ๆ ที่สร้างความสุขได้ทันที เพราะความสุขไม่ใช่แค่รางวัล แต่เป็นเชื้อเพลิงในการใช้ชีวิต
แบรนด์สามารถเจาะกลุ่มลูกค้าผ่านอารมณ์ความรู้สึกแทนการแบ่งตามช่วงวัยได้
เช่น การปลุกความเป็นเด็กในตัวผู้ใหญ่ การสร้างความสุขในพื้นที่ใกล้บ้านโดยไม่ต้องเดินทางไกล
และการนำแบรนด์เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในโมเมนต์ที่ลูกค้ามีความสุขที่สุด
แคมเปญที่ถูกนำมาถอดรหัสในข้อนี้ ได้แก่ Burger King ที่ค้นพบอินไซต์ว่าคุณแม่หลังคลอดอยากรับประทานเบอร์เกอร์
จึงส่งมอบเบอร์เกอร์ให้ถึงที่ในโมเมนต์สุดพิเศษหลังคลอดลูก และนำภาพความประทับใจนั้นไปขึ้นป้ายโฆษณาบิลบอร์ด ซึ่งสร้างการพูดถึงและส่งมอบความสุขได้อย่างเข้าถึงอารมณ์
- จากแฟนคลับสู่ดาวเด่นผู้ขับเคลื่อน (Empowered Fans)
วัฒนธรรมแฟนคลับไม่ได้เป็นเพียงกระแสชั่วคราว แต่คือโครงสร้างพื้นฐานทางอารมณ์ที่ทรงพลัง
ผู้บริโภคยุคใหม่ไม่ได้ต้องการเป็นแค่ผู้ติดตาม แต่ต้องการเป็นผู้ร่วมสร้างสรรค์ (Co-creator)
แบรนด์ที่ฉลาดจะต้องเปิดพื้นที่ให้แฟนคลับได้มีตัวตน มีบทบาทร่วมคิดร่วมสร้าง และรู้สึกเติบโตไปพร้อมกับแบรนด์
แคมเปญที่ถูกนำมาถอดรหัสในข้อนี้ ได้แก่ แคมเปญของ McDonald’s ที่เปลี่ยนโลโก้เป็นตัว W เพื่อเอาใจแฟนอนิเมะ
รวมถึงการเปลี่ยนโค้งสนามแข่ง Formula 1 ที่มีลักษณะคล้ายตัว M ให้กลายเป็นจุดแจกคูปองโปรโมชันในแอปพลิเคชันแบบเรียลไทม์
และแคมเปญระดับโลกอย่าง Mastercard ที่ร่วมมือกับ Lady Gaga เปิดโอกาสให้แฟนคลับจาก TikTok ได้มาร่วมออกแบบท่าเต้นและแสดงในมิวสิกวิดีโอตัวจริง สร้างความประทับใจและยอดรับชมระดับพันล้านครั้ง
ท้ายที่สุดแล้ว การบรรยายครั้งนี้ตอกย้ำให้เห็นว่า แบรนด์ที่ผู้บริโภคจดจำอาจไม่ใช่แบรนด์ที่ส่งเสียงดังที่สุด แต่คือแบรนด์ที่มีความหมายต่อชีวิตของพวกเขามากที่สุด
การสร้างคุณค่าอย่างจริงใจ การเป็นมนุษย์ การช่วยฟื้นฟูจิตใจ และการให้ความสำคัญกับความสุขและแฟนคลับ
สิ่งเหล่านี้จะเป็นกุญแจสำคัญ ที่ทำให้ธุรกิจพลิกเกมและเข้าไปอยู่ในชีวิตของผู้บริโภคได้อย่างยั่งยืนในอนาคต
