RS ครั้งหนึ่งเคยเป็นค่ายเพลงที่เติบโตมากับยุคเทปคาสเซตต์ ก่อนขยายอาณาจักรสู่ธุรกิจโทรทัศน์ด้วยการเป็นเจ้าของสถานีโทรทัศน์ช่อง 8 และต่อยอดสู่โมเดลธุรกิจที่เรียกว่า “Entertainmerce” ซึ่งผสานสื่อและความบันเทิงเข้ากับการขายสินค้า จนกลายเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์สำคัญที่สร้างการเติบโตให้บริษัทในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

แต่วันนี้ RS กำลังเผชิญกับวิกฤตทางการเงินครั้งสำคัญ ทั้งรายได้ที่ลดลงต่อเนื่อง ผลประกอบการที่ขาดทุนสะสม ภาวะกระแสเงินสดตึงตัว และภาระหนี้สินที่อยู่ในระดับสูง

สะท้อนจากผลประกอบการ 9 เดือนแรกของปี 2569 ที่บริษัทมีรายได้รวมจากการขายและบริการ 1,035.9 ล้านบาท ลดลงจาก 1,434.56 ล้านบาทในช่วงเดียวกันของปีก่อน หรือหดตัวประมาณ 27.8%

ขณะที่กำไรขั้นต้นพลิกจากกำไร 335.25 ล้านบาท มาเป็นขาดทุนขั้นต้น 139.91 ล้านบาท ส่วนผลประกอบการสุทธิขาดทุน 732.66 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อนที่ขาดทุน 662.35 ล้านบาท โดยเฉพาะไตรมาส 3 ที่บริษัทขาดทุนถึง 276 ล้านบาท

ด้านเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดเหลือเพียงประมาณ 23 ล้านบาท ขณะที่มีภาระหนี้รวมกว่า 4,400 ล้านบาท และมีหนี้สินหมุนเวียนสูงกว่าสินทรัพย์หมุนเวียนถึง 4,002.99 ล้านบาท

แม้บริษัทจะสามารถเจรจาปรับโครงสร้างหนี้กับสถาบันการเงินได้สำเร็จ พร้อมได้รับเงื่อนไขพักชำระหนี้บางส่วนจนถึงเดือนมิถุนายน 2570 แต่การปรับโครงสร้างหนี้ในครั้งนี้อาจช่วยเพียงบรรเทาแรงกดดันด้านสภาพคล่องในระยะสั้น ขณะที่โจทย์ใหญ่ยังอยู่ที่การฟื้นฟูธุรกิจให้กลับมาสร้างรายได้และกระแสเงินสดได้อย่างยั่งยืน

ส่องธุรกิจหลัก RS กำลังเผชิญความท้าทาย

เมื่อพิจารณาผลประกอบการแยกตามกลุ่มธุรกิจ จะเห็นว่ากลุ่มธุรกิจที่สร้างรายได้หลักให้ RS ส่วนใหญ่กำลังเผชิญแรงกดดัน แต่ธุรกิจเพลงยังคงเติบโต

1. Multi-Channel Commerce รายได้ลด

ธุรกิจพาณิชย์หลายช่องทาง (Multi-Channel Commerce) มีรายได้ 575.18 ล้านบาท ลดลงจาก 696.27 ล้านบาทในช่วงเดียวกันของปีก่อน  ธุรกิจนี้เคยเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญของโมเดล Entertainmerce โดยอาศัยช่องทางโทรทัศน์และ Telesales เป็นเครื่องมือเปลี่ยนผู้ชมให้กลายเป็นลูกค้า ผ่านการจำหน่ายสินค้าเพื่อสุขภาพและความงาม

อย่างไรก็ตาม เมื่อพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไป ช่องทางการซื้อสินค้าก็ขยับเข้าสู่แพลตฟอร์มออนไลน์มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น Marketplace, TikTok Shop หรือแพลตฟอร์ม E-commerce อื่น ๆ ทำให้โมเดลการขายผ่านโทรทัศน์และโทรศัพท์แบบเดิมต้องเผชิญการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น และสูญเสียความได้เปรียบที่เคยมี

2. ธุรกิจสื่อรายได้หดขาดทุนหนัก

ธุรกิจสื่อมีรายได้ลดลงจาก 595.61 ล้านบาท เหลือ 335.50 ล้านบาท ขณะที่ขาดทุนขั้นต้น 571.18 ล้านบาท เพิ่มขึ้นอย่างมากจากปีก่อนที่ขาดทุน 109.64 ล้านบาท สะท้อนแรงกดดันที่ธุรกิจสื่อกำลังเผชิญ ทั้งรายได้โฆษณาที่ลดลง ต้นทุนในการดำเนินงาน และการแข่งขันจากแพลตฟอร์มดิจิทัลที่เข้ามาแย่งชิงทั้งผู้ชมและเม็ดเงินโฆษณา

3. ธุรกิจอีเวนต์ รายได้ยังไม่กลับมาเติบโต

ธุรกิจอีเวนต์มีรายได้ลดลงจาก 95.17 ล้านบาท เหลือ 68.52 ล้านบาท แม้ตลาดอีเวนต์จะกลับมาคึกคักหลังสถานการณ์โควิด-19 คลี่คลาย แต่การแข่งขันในตลาดสูงขึ้น ขณะเดียวกันภาคธุรกิจยังต้องระมัดระวังการใช้จ่าย ทำให้การเติบโตของรายได้ยังไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง

4. ธุรกิจเพลง สัญญาณบวกท่ามกลางวิกฤต

ธุรกิจเพลงเป็นหนึ่งในไม่กี่กลุ่มธุรกิจที่ยังมีทิศทางเติบโต โดยมีรายได้เพิ่มขึ้นจาก 45.98 ล้านบาท เป็น 55.70 ล้านบาท

นอกจากนี้ RS ยังมีความเคลื่อนไหวสำคัญด้วยการจัดตั้งบริษัทใหม่ “RS Music X” เพื่อกลับมาให้ความสำคัญกับธุรกิจดนตรีอีกครั้ง ซึ่ง RS มีทั้งคลังเพลง ลิขสิทธิ์ ศิลปิน และฐานแฟนเพลงที่สะสมมาอย่างยาวนาน ที่สามารถนำมาต่อยอดสร้างรายได้จากลิขสิทธิ์และธุรกิจดนตรีในระยะยาวได้

ทีวีไม่ใช่แม่เหล็กดึงคนดู โมเดล Entertainmerce จึงเริ่มสะดุด

หนึ่งในปัญหาสำคัญของ RS คือธุรกิจสื่อและโทรทัศน์ดิจิทัลที่กำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่  เมื่อเม็ดเงินโฆษณาไปไหลเข้าสู่แพลตฟอร์มดิจิทัลระดับโลกอย่าง Google, Meta และ TikTok แทน  ธุรกิจโทรทัศน์จึงต้องแข่งขันอย่างหนักเพื่อรักษาฐานผู้ชมและรายได้จากโฆษณา

ขณะเดียวกัน ช่อง 8 ยังเผชิญความเปลี่ยนแปลงด้านบุคลากร เมื่อพุทธอภิวรรณ ซึ่งเป็นหนึ่งในแม่เหล็กสำคัญของช่อง ประกาศลาออก โดยมีกำหนดปฏิบัติหน้าที่วันสุดท้ายในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2569

หากย้อนกลับไปเมื่อ 5-6 ปีก่อน จุดแข็งของ RS คือความสามารถในการเปลี่ยนผู้ชมโทรทัศน์ให้กลายเป็นลูกค้าผ่านโมเดล Entertainmerce โดยใช้คอนเทนต์และความบันเทิงเป็นเครื่องมือสร้างความสนใจ ก่อนต่อยอดไปสู่การขายสินค้า 

แต่เมื่อผู้บริโภคเปลี่ยนพฤติกรรมจากการดูโทรทัศน์ไปสู่การรับชมคอนเทนต์ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ประสิทธิภาพของสื่อในเครือในการเข้าถึงลูกค้าและกระตุ้นยอดขายก็ลดลงตามไปด้วย

ยิ่งไปกว่านั้น การเติบโตของ E-commerce ยังทำให้ผู้เล่นรายใหม่สามารถเข้าถึงผู้บริโภคได้โดยตรง ผ่านแพลตฟอร์มที่มีฐานผู้ใช้งานขนาดใหญ่ โดยไม่จำเป็นต้องลงทุนเป็นเจ้าของสถานีโทรทัศน์เหมือนในอดีต ข้อได้เปรียบที่เคยทำให้ RS แตกต่างจากคู่แข่งจึงค่อย ๆ ลดลง 

RS จะรอดจากวิกฤตนี้ได้อย่างไร

เมื่อรายได้หดตัวเกือบ 30% แต่บริษัทยังต้องแบกรับต้นทุนและภาระทางการเงินจากโครงสร้างธุรกิจเดิม การปรับลดต้นทุนจึงกลายเป็นหนึ่งในสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะสินทรัพย์ที่ไม่สร้างผลตอบแทนและต้นทุนคงที่ในธุรกิจสื่อ

ที่ผ่านมา RS เริ่มปรับพอร์ตการลงทุนด้วยการขายหุ้นในบางธุรกิจ เช่น เอิบ เวลเนส เพื่อนำเงินกลับมาเสริมสภาพคล่องให้กับบริษัท

RS อาจต้องพยายามเปลี่ยนแหล่งรายได้ จากเดิมที่พึ่งพารายได้โฆษณาทางโทรทัศน์และการขายสินค้าผ่านสื่อของตัวเอง ไปสู่การสร้างรายได้จากทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property: IP) ให้มากขึ้น เพราะยังมีต้นทุนทางธุรกิจที่สามารถนำมาต่อยอดได้

ทั้งคลังคอนเทนต์ เพลง ศิลปิน แบรนด์สื่อ และฐานแฟนคลับ  แต่สินทรัพย์เหล่านั้นยังไม่สามารถเปลี่ยนเป็นกระแสเงินสดได้เร็วพอ ขณะที่ภาระหนี้เดินหน้าเร็วกว่าความสามารถในการสร้างรายได้

หากไม่สามารถสร้างรายได้และกระแสเงินสดให้กลับมาเติบโตได้ทันเวลา ภาระหนี้กว่า 4.4 พันล้านบาท อาจกลายเป็นระเบิดเวลาของบริษัท

 

อ้างอิง : settrade, SET