เกือบครึ่งปีแล้วที่การระบาดของไวรัสโควิด-19 ส่งผลกระทบอย่างเป็นระบบต่อหลายธุรกิจของทุกประเทศทั่วโลก และยังไม่สิ้นฤทธิ์ โดยเมื่อ 13 มิถุนายน ไวรัสดังกล่าวกลับมาระบาดในจีนอีกครั้งซึ่งมีต้นตอมาจากร้านขายเนื้อปลาแซลมอนนำเข้าที่ตลาดซินฟาตี้ ตลาดค้าส่งสินค้าทางเกษตรขนาดใหญ่ทางตอนใต้ของกรุงปักกิ่ง จนรัฐบาลจีนต้องสั่งห้ามนำเข้าเนื้อปลาชนิดนี้เพื่อสกัดการระบาด และหนึ่งในประเทศที่ได้รับผลกระทบไปเต็ม ๆ คือนอร์เวย์

นอร์เวย์เป็นหนึ่งในประเทศที่ส่งออกเนื้อปลาแซลมอนมากเป็นอันดับต้น ๆ ของโลกและมีจีนเป็นหนึ่งในตลาดใหญ่ การระบาดครั้งนี้ย่อมส่งผลต่อชื่อเสียงของที่สั่งสมมาของปลาแซลมอนนอร์เวย์ซึ่งเชื่อมโยงกับซาซิมิ เมนูอาหารญี่ปุ่นที่กินแบบดิบชื่อดังอย่างเลี่ยงไม่ได้

 

Project Japan: ความสำเร็จข้ามโลกของแบรนด์แซลมอนนอร์เวย์      

ญี่ปุ่นเป็นชาติที่โด่งดังเรื่องวัฒนธรรมด้านอาหาร ซึ่งหนึ่งในเมนูขึ้นชื่อคือชูชิหน้าต่าง ๆ และปลาดิบ (ซาชิมิ) แต่ปลาแซลมอนดิบที่รู้จักไปทั่วโลกเป็นเมนูน้องใหม่และนำเข้ามาจากนอร์เวย์

แซลมอนนอร์เวย์ 3

ย้อนไปช่วงกลางยุค 80 นอร์เวย์ประสบความสำเร็จในการเลี้ยงปลาแซลมอนในระดับอุตสาหกรรม แต่กลับต้องเผชิญปัญหาเพราะมีมากเกินความต้องการและคนในประเทศหันไปบริโภคเนื้อสัตว์ประเภทอื่นแทน จึงต้องเร่งหาทางระบายเนื้อปลาแซลมอนล้นตลาดนี้ออกไป

ThorThor Listau

ผู้ที่เข้ามาแก้ไขปัญหานี้คือ Thor Listau รัฐมนตรีกระทรวงประมงของนอร์เวย์ในขณะนั้น โดย Thor Listau ตัดสินใจเจาะตลาดญี่ปุ่น เพราะเป็นประเทศที่บริโภคปลาเป็นจำนวนมากและรัฐบาลเคยไปเจรจาเปิดตลาดอาหารทะเลไว้เมื่อ 10 ปีก่อน โดยเน้นที่ปลาดิบ ตลาดบนที่มีราคาแพง

ประกอบกับยุค 80 เศรษฐกิจญี่ปุ่นขยายตัว ชาวญี่ปุ่นมีรายได้เพิ่มขึ้น จึงต้องมีการนำเข้าเนื้อปลามากขึ้นเพื่อให้เพียงพอกับความต้องการ

OsenBjohn Eirik Olsen

Thor Listau จับมือกับ Bjohn Eirik Olsen นักการตลาดหนุ่มของอุตสาหกรรมประมงนอร์เวย์ในขณะนั้น ทำแคมเปญ Project Japan เพื่อเจาะตลาดญี่ปุ่น แต่ 5 ปีแรกความพยายามของทั้งคู่ต้องเผชิญกับอุปสรรค เพราะผู้บริโภคชาวญี่ปุ่นและร้านอาหารญี่ปุ่น เห็นว่าแซลมอนดิบในนอร์เวย์ที่เลี้ยงในชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกของนอร์เวย์ อาจมีพยาธิเหมือนปลาแซลมอนในมหาสมุทรแปซิฟิก จึงไม่สามารถกินดิบได้แบบปลาซาซิมิจากปลาชนิดอื่น

ประกอบกับสีและกลิ่นของเนื้อแซลมอนดิบนอร์เวย์ก็ไม่เป็นที่ชื่นชอบของชาวญี่ปุ่น จนยอดนำเข้าเนื้อปลาแซลมอนนอร์เวย์ในญี่ปุ่นอยู่เพียง 2 ตันเท่านั้น

Thor Listau และ Bjohn Eirik Olsen ยังไม่ละความพยายาม โดยทั้งคู่ได้ลองเปลี่ยนมาใช้คำว่า samon (ซามง) แทน salmon (แซลมอน) ซึ่งภาษาญี่ปุ่นแบบคาตาคานะในการเรียกเนื้อปลาแซลมอน เพื่อให้มีความเป็นญี่ปุ่นมากขึ้น เชื่อมโยงคำที่ใช้เรียกอาหารและเครื่องดื่มในภาษาญี่ปุ่น

แบบเดียวกับที่สาเกเป็นคำเรียกเครื่องดื่มหรือน้ำที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ แต่ก็ยังไม่สามารถเปลี่ยนทัศนคติที่ชาวญี่ปุ่นมีต่อแซลมอนนำเข้าจากนอร์เวย์ได้    

ishinabeยูทากะ อิชินาเบะ

ที่สุด Project Japan และเนื้อปลาแซลมอนอร์เวย์ก็ได้แจ้งเกิดในญี่ปุ่นหลัง ยูทากะ อิชินาเบะ พ่อครัวคนดังนำไปใช้ทำเมนูในรายการ “เชฟกระทะเหล็ก” ในต้นยุค 90 และอยู่คู่เมนูปลาดิบญี่ปุ่นมาตั้งแต่นั้น

ข้ามมาถึงปี 2016 ญี่ปุ่นนำเข้าเนื้อปลาแซลมอนจากนอร์เวย์เพิ่มเป็น 34,000 ตัน คิดเป็นมูลค่า 262 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ล้าน 8,300 ล้านบาท) นอกจากนี้ นอร์เวย์ยังส่งออกเนื้อปลาแซลมอนไปยังอีกกว่า 150 ประเทศตามความนิยมอาหารญี่ปุ่นทั่วโลก

แซลมอนนอร์เวย์ 1

จนเมื่อปี 2019 ปริมาณส่งออกเพิ่มเป็น 1.1 ล้านตัน สร้างรายได้ให้ชาวประมงนอร์เวย์ถึง 8,242 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 264,000 ล้านบาท)

 

จับตาสถานการณ์แซลมอนนอร์เวย์ในจีน

แซลมอนนอร์เวย์ 2

แม้เนื้อปลาแซลมอนนอร์เวย์สร้างชื่อนอกบ้านที่ญี่ปุ่นเป็นประเทศแรก แต่ผลจากการเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนช่วงไม่กี่ปีมานี้ และกำลังซื้อของชนชั้นกลางที่เพิ่มขึ้น เนื้อปลาแซลมอนนำเข้าในเมนูอาหารญี่ปุ่นจึงได้รับความนิยมมากขึ้นในจีน 

แน่นอนว่ากลุ่มประเทศผู้ส่งออกแซลมอนรายใหญ่ ที่ประกอบไปด้วย นอร์เวย์ เดนมาร์ก ชิลีและออสเตรเลีย ก็ไม่พลาดโอกาสทอง หันมาทำตลาดและส่งออกเนื้อปลาแซลมอนมาจีนมากขึ้น

ปี 2019 จีนนำเข้าเนื้อปลาแซลมอนสูงถึง 80,000 ตัน โดยจำนวนนี้ 20,000 ตันมาจากนอร์เวย์ แต่ปีนี้ยอดนำเข้าเนื้อปลาแซลมอนจากทุกประเทศมีแนวโน้มลดลง

แซลมอนนอร์เวย์ 6

เพราะรัฐบาลจีนสั่งห้ามเข้าเนื้อปลาชนิดนี้เพื่อสกัดการระบาดมาแล้ว 2 สัปดาห์ แม้เป็นชัดเจนแล้วว่า เป็นการปนเปื้อนจากคนที่ติดเชื้อและสุขอนามัยของคนตลาดซินฟาตี้ ไม่ใช่ปลาติดเชื้อมาตั้งแต่ประเทศต้นทางนำเข้า

รัฐบาลนอร์เวย์กังวลต่อสถานการณ์ระบาดของไวรัสโควิด-19 อย่างมาก โดยรัฐมนตรีประมงนอร์เวย์ขอให้ทางการจีนยกเลิกมาตรการห้ามนำเข้าเพราะการระบาดรอบใหม่ฉุดราคาเนื้อปลาแซลมอนตลาดโลกและหุ้นของบริษัทส่งออกอาหารทะเลใหญ่ ๆ ในนอร์เวย์ ซึ่งมีเนื้อปลาแซลมอนเป็นพระเอก ให้ลดลง

หลิวหลิว เสี่ยวโป

ท่ามกลางการประเมินว่าวิกฤตโรคระบาดรอบใหม่ในจีนจะกระทบต่อนอร์เวย์มากกว่ากรณีการมอบรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพให้ หลิว เสี่ยวโป นักเรียกร้องสิทธิมนุษย์ชาวจีน เมื่อปี 2010

ที่สร้างความไม่พอใจให้ทางการจีน และตอบโต้การด้วยจำกัดการนำเข้าเนื้อปลาแซลมอนนอร์เวย์ จนเป็นโอกาสให้ประเทศอื่นอย่างเดนมาร์ก ชิลี และออสเตรเลีย ชิงส่วนแบ่งตลาดของนอร์เวย์ในจีนไป

Pepsi China

ล่าสุดวันนี้ (22 มิถุนายน) จำนวนผู้ติดเชื้อไวรัสโควิด-19 รอบใหม่ในจีนเพิ่มขึ้นเป็น 220 คน และทางการจีนได้สั่งห้ามนำเข้าเนื้อไก่แช่แข็งจาก Tyson บริษัทแปรรูปเนื้อสัตว์สัญชาติอเมริกัน และสั่งปิดโรงงานขนมขบเคี้ยวของ Pepsi ในกรุงปักกิ่ง หลังมีรายงานการระบาดแบบกลุ่มในโรงงานของแต่ละบริษัท/channelnewsasia, japantimes, salmonbusiness, implementconsultinggroup, scandinaviertraveler, qz



อัพเดตข่าวสารการตลาดทุกวันได้ที่ Website: Marketeeronline.co
Facebook: www.facebook.com/marketeeronline

ติดตาม Marketeer Online ทาง Line@ : @marketeer