ทุกวันนี้ร้านคาเฟ่ในเมืองไทยมีจำนวนมากเป็นอันดับ 3 ของเอเชีย รองจากอินโดนีเซียเท่านั้น

แต่ท่ามกลางเศรษฐกิจที่ฝืดเคืองและคู่แข่งหน้าใหม่ที่เข้ามาตัดราคากันดุเดือด คนทำธุรกิจกาแฟจะอยู่รอดได้อย่างไร

อุษาพรรณ อินทีวรวงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) บริษัท บอนกาแฟ (ประเทศไทย) จำกัด มองว่า ทางรอดไม่ใช่การลงไปเล่นสงครามราคา แต่คือการกลับมาทำให้จุดแข็งเดิมของบริษัทแกร่งขึ้นกว่าเดิม

จุดแข็งนั้นคือ “บริการหลังการขาย” เพราะการขายเครื่องชงกาแฟแล้วจบไปไม่ใช่คำตอบ แต่ต้องดูแลลูกค้าให้ครบวงจรตั้งแต่ต้นจนจบ

🟥เปลี่ยนระบบหลังบ้าน ส่งช่างซ่อมให้ไวและตรงจุด

ปัจจุบันบอนกาแฟดูแลลูกค้าองค์กร (B2B) และมีเครื่องทำกาแฟในระบบประมาณ 16,000 เครื่อง มีทีมช่างบริการทั้งหมด 80 คน แบ่งเป็นประจำในกรุงเทพฯ 20 คน และต่างจังหวัด 60 คน

โดยสาขาใหญ่อย่างพัทยาและภูเก็ตจะมีช่างประจำสาขาละ 4 คน ส่วนสาขาเล็กจะลดหลั่นกันไปที่ 3 คน และ 2 คน

ที่ผ่านมาเมื่อลูกค้าแจ้งซ่อมผ่านเซลส์หรือโทรเข้าสาขา บางครั้งเซลส์ติดธุระทำให้การประสานงานล่าช้า

บริษัทจึงเริ่มโปรเจกต์ปรับโฉมงานบริการและสาขา โดยนำระบบข้อมูลกลาง (ERP) และ AI เข้ามาช่วยจัดการ

ระบบใหม่นี้จะรวบรวมข้อมูลทั้งหมดมาไว้ที่ส่วนกลาง ทำให้เห็นภาพรวมและจัดลำดับความเร่งด่วนได้ทันที

ส่วนกลางจะจับคู่ความยากง่ายของงานซ่อม เข้ากับตารางความเชี่ยวชาญของช่างแต่ละคน เพื่อส่งช่างที่เก่งตรงกับอาการเสียนั้นๆ ไปซ่อมทันที ลดปัญหาการซ่อมซ้ำซ้อน

นอกจากนี้ ยังเปลี่ยนวิธีวัดผลจากการตั้งกรอบเวลาแบบกว้างๆ มาเป็นการวัดความเร็วในการตอบรับ และการซ่อมให้จบในเวลาที่กำหนด

หากเป็นปัญหาเล็กน้อยที่ลูกค้าแก้เองได้ ทีมงานจะโทรแนะนำผ่านออนไลน์ทันที แต่ถ้าเครื่องเสียหนักและต้องซ่อมนาน บริษัทก็มีเครื่องสำรองให้ลูกค้าใช้ระหว่างรอ เพื่อให้ร้านกาแฟเปิดขายต่อได้ไม่สะดุด

ที่สำคัญ บอนกาแฟยังเน้นการเข้าไปตรวจเช็กสภาพเครื่องล่วงหน้า เปรียบเหมือนการฉีดวัคซีนป้องกันโรค เพื่อไม่ให้เครื่องพังจนกระทบยอดขายของลูกค้า

🟥จัดเกรดลูกค้า-ปรับโฉมสาขา ดึงช่างนอกร่วมทีมเหมือน Grab

เมื่อข้อมูลในระบบแม่นยำขึ้น บอนกาแฟจึงแบ่งกลุ่มลูกค้าออกเป็น 3 ระดับตามความสำคัญทางธุรกิจ คือ กลุ่มเริ่มต้น กลุ่มลูกค้าหลัก และกลุ่มลูกค้าระดับสูงสุด ที่ต้องเข้าไปดูแลให้ไวที่สุด

ขณะเดียวกัน ยังปรับบทบาทของสาขาทั้ง 17 แห่งทั่วประเทศ จากเดิมที่ขายของหน้าร้านปนกับงานซ่อม

โดยเลือกสาขาภูเก็ตเป็นต้นแบบในการเปลี่ยนเป็นศูนย์ซ่อมเต็มรูปแบบ ที่มีอะไหล่แท้จากผู้ผลิตพร้อมครบทุกชิ้น ส่วนพื้นที่รองลงมาจะเป็นสาขาย่อย ที่จัดเตรียมอะไหล่ตามความเหมาะสม

ผลลัพธ์จากการทดลองที่ภูเก็ตได้รับคำชมอย่างมาก โดยเฉพาะจากกลุ่มโรงแรม เช่น โรงแรมเขาหลัก บันดารี ที่ประทับใจในความรวดเร็ว

หลังจากนี้บริษัทเตรียมขยายโมเดลศูนย์ซ่อมไปยังหาดใหญ่และอุดรธานี รวมถึงมองโอกาสบุกภาคใต้ที่มีกำลังซื้อสูงจากนักท่องเที่ยว และภาคอีสานที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่

นอกจากทีมช่างของบริษัทเองแล้ว บอนกาแฟยังเตรียมเปิดรับบริษัทพาร์ตเนอร์และช่างอิสระภายนอกเข้ามาอบรมและรับรองมาตรฐาน 

โมเดลนี้จะคล้ายกับการเรียกใช้บริการ Grab คือสามารถส่งช่างที่อยู่ใกล้ลูกค้าที่สุดเข้าไปดูแลได้ทันทีในพื้นที่ที่ไม่มีสาขาของบอนกาแฟ

รวมถึงจับมือกับพาร์ตเนอร์ที่เชี่ยวชาญด้านเครื่องทำความเย็น เพื่อเข้าไปดูแลลูกค้ากลุ่มเชนร้านอาหารอย่าง KFC รวมถึงเชนร้านกาแฟอย่าง Maison Artisan และ Barista Connection ที่ต้องการผู้ดูแลแบบครบจบทั้งเครื่องร้อนและเครื่องเย็นในเจ้าเดียว

🟥ถือแบรนด์ดังระดับโลก ดันยอดขายเครื่องชงโตสวนกระแส

อีกหนึ่งแต้มต่อที่ทำให้คู่แข่งรายใหม่เข้ามาแย่งตลาดได้ยาก คือการที่บอนกาแฟได้รับความไว้วางใจจากผู้ผลิตระดับโลก ให้เป็นตัวแทนจำหน่ายและดูแลบริการหลังการขายอย่างเป็นทางการถึง 10 แบรนด์

ครอบคลุมทั้งเครื่องชงอัตโนมัติอย่าง Saeco, Jura, WMF เครื่องชงระดับมืออาชีพอย่าง La Marzocco รวมถึงแบรนด์ใหม่อย่าง Sanremo ที่สามารถเก็บข้อมูลการใช้งานของร้านได้

และยังถือครองแบรนด์เครื่องบดกาแฟยักษ์ใหญ่ระดับโลกครบทั้ง Mahlkönig, Mazzer และ Ceado

ความพร้อมเหล่านี้ทำให้ปีนี้บอนกาแฟขายเครื่องทำกาแฟรวมทุกประเภทไปได้ประมาณ 5,000 เครื่อง เติบโตอย่างก้าวกระโดดสวนทางกับภาวะเศรษฐกิจ

และตั้งเป้าว่าปีหน้ายอดขายเครื่องจะโตต่ออีก 15-20% ซึ่งถือเป็นอัตราการเติบโตที่สูงเทียบเท่ากับช่วงเปิดประเทศหลังวิกฤตโควิด-19

การเติบโตของกลุ่มเครื่องชง ทำให้สัดส่วนรายได้ของบริษัทขยับเปลี่ยนไป จากเดิมที่รายได้มาจากเมล็ดกาแฟ 50% และเครื่องทำกาแฟ 30% ปัจจุบันรายได้จากเครื่องทำกาแฟขยับขึ้นมาอยู่ที่ 32-33% ส่วนเมล็ดกาแฟอยู่ที่ 48%

ขณะที่สัดส่วนลูกค้าองค์กร (B2B) ต่อลูกค้าทั่วไป (B2C) ปรับมาอยู่ที่ 70:30 จากเดิมที่ 80:20

อุษาพรรณ มองว่า ตลาดกาแฟยุคนี้แข่งขันกันสูงมากจนทำให้ผู้บริโภคได้ดื่มกาแฟคุณภาพดีในราคาที่จับต้องได้ง่ายขึ้น เช่น การเข้ามาของแบรนด์อย่าง Uno

ส่วนตลาดคนซื้อเครื่องไปชงเองที่บ้าน (B2C) แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มชัดเจน คือ กลุ่มกำลังซื้อสูงที่ยอมจ่ายเงินหลักแสนบาทซื้อเครื่องไปไว้ที่บ้าน และกลุ่มทั่วไปที่ซื้อเครื่องราคาหลักหมื่นบาทผ่านช่องทางออนไลน์ รวมถึงกลุ่มที่ชอบซื้อเครื่องบดไปดริปกาแฟดื่มเองที่บ้านซึ่งยังขายดีต่อเนื่อง

🟥กางแผนปีหน้า ชู 3 แกนหลักสร้างความต่าง

สำหรับก้าวต่อไปในปีหน้า บอนกาแฟวางกลยุทธ์ในตลาดผ่าน 3 แนวทางสำคัญ ได้แก่

1.จับมือพาร์ตเนอร์เปิด Pop-up Store ในจังหวัดที่มีคาเฟ่หนาแน่น มีบริการรับเทิร์นเครื่องเก่าแลกเครื่องใหม่ และร่วมมือกับ Lucky Leasing ให้บริการสินเชื่อผ่อนชำระ ช่วยให้ผู้ประกอบการบริหารเงินสดคล่องตัวขึ้น

2.เพิ่มเมล็ดกาแฟมาตรฐานสิ่งแวดล้อม และออร์แกนิก (ควบคู่กับการนำเข้าจากเพื่อนบ้านมาผสมให้เพียงพอต่อความต้องการในประเทศ) เพื่อตอบโจทย์เครือโรงแรมใหญ่อย่าง Marriott พร้อมชูจุดขายเรื่องความสะอาดและแก้ปัญหาแมลงในร้านหลังปิดทำการ ด้วยการนำเข้าผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด Cafetto และเครื่องกรองน้ำแบรนด์ใหม่ 

3.นำ AI เข้ามาจัดการงานหลังบ้านเชิงลึกให้แม่นยำยิ่งขึ้น ควบคู่กับการพัฒนาทักษะพนักงานให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง

อุษาพรรณ ทิ้งท้ายว่า ในระยะ 3-5 ปีข้างหน้า แม้บริษัทจะมองหาโอกาสขยายธุรกิจไปยังสินค้ากลุ่มอื่นนอกเหนือจากกาแฟ แต่บริการหลังการขายจะยังคงเป็นเสาหลักสำคัญที่ขับเคลื่อนธุรกิจให้เติบโตอย่างมั่นคง