กลายเป็นประเด็นขึ้นมาอีกครั้ง เมื่อการคว่ำบาตรเที่ยวประเทศเกาหลีใต้ทวีความรุนแรงขึ้น พบคนไทยเที่ยวเกาหลีลดลง

ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเมษายน 2567 มีนักท่องเที่ยวชาวไทยเดินทางไปเกาหลีใต้ 119,455 คน ลดลง 21.1% จากช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว สวนทางกับจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติในเกาหลีที่เพิ่มขึ้น 86.9% ในปี 2566 ที่ผ่านมามีนักท่องเที่ยวชาวไทยเดินทางไปเกาหลีใต้ 379,442 คน คิดเป็น 3.4% ของจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติทั้งหมดในเกาหลีรวม 11 ล้านคน

การลดลงของนักท่องเที่ยวชาวไทยเป็นผลมาจากความเคลื่อนไหวออนไลน์ ตั้งแต่ที่นักท่องเที่ยวไทยออกมาส่งต่อโพสต์เมื่อปลายปีที่แล้ว เรื่องคว่ำบาตรเกาหลีใต้ หลังมีชาวไทยได้รับการปฏิบัติไม่ดีจากเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง แม้แต่คนมีชื่อเสียงของไทยก็ถูกเชิญเข้าห้องกักตัวที่ด่านตรวจคนเข้าเมือง วีซ่าคนไทยก็ถูกปัดตกระนาว แม้จะถือเอกสารที่ถูกต้องก็ตาม

จนโหมไฟร้อนแฮชแท็ก #แบนเกาหลี กลายเป็นหัวข้อที่ถกเถียงกันอย่างดุเดือดในโลกออนไลน์ และบานปลายถึงขั้นที่นายกรัฐมนตรีไทยออกมาแสดงความคิดเห็นด้วย

แต่เกาหลีใต้ไม่มีทีท่าว่าจะผ่อนปรนง่าย ๆ กำหนดให้ต้องมีการอนุมัติการเดินทางทางอิเล็กทรอนิกส์ (Korea Electronic Travel Authorization: K-ETA) และถึงแม้จะยื่นขอ K-ETA ทางออนไลน์ได้ แต่นักท่องเที่ยวชาวไทยจำนวนมากยังถูกปฏิเสธไม่ให้เข้า แม้ว่าจะได้รับอนุญาตแล้วก็ตาม และบางครั้งไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจนให้ทราบ

ล่าสุด เกาหลีใต้ประกาศยกเว้น K-ETA ชั่วคราวให้กับ 22 ประเทศ เช่น ญี่ปุ่น และสิงคโปร์ แต่กลับไม่มีชื่อไทย ยิ่งทำให้เกิดความรู้สึกเชิงลบรุนแรงขึ้นอีก

ก่อนเกิดโรคระบาดเกาหลีใต้เป็น 1 ใน 3 จุดหมายปลายทางยอดนิยมในหมู่คนไทย และถือเป็นนักท่องเที่ยวกลุ่มหลักของประเทศหลักที่ไปเยือนเกาหลีใต้มากที่สุด

แต่ปัจจุบันนักท่องเที่ยวไทยเบนเข็มไปยังประเทศปลายทางอื่น ๆ เช่น เวียดนามและจีนแทน เพราะมีค่าใช้จ่ายไม่แพง ฟรีวีซ่า และไม่ส่งนักท่องเที่ยวกลับ จึงได้รับความนิยมแซงหน้าเกาหลีใต้ไปแล้ว  ซึ่งในเวียดนามตอนนี้ได้รับความนิยมเรื่องเสื้อผ้าแฟชั่น คนไทยจำนวนไม่น้อยบินไปช้อปปิ้งแล้วหอบเสื้อผ้าอาภรณ์กลับมา ด้านจีนก็ไปเที่ยวในเมืองใกล้เคียง เช่น ฮ่องกง ไต้หวันต่อได้ด้วย

ซึ่งการที่คนไทยนิยมไปเที่ยวเกาหลีใต้ส่วนหนึ่งได้รับอิทธิพลมาจาก K-Culture อันได้แก่ ซีรีส์ อาหาร ความงาม แฟชั่น แฟนด้อม และท่องเที่ยว ล้วนเป็นสิ่งขึ้นชื่อที่คนไทยอยากไปตามรอย แต่เมื่อถูกปฏิเสธบ่อยครั้งเข้า สร้างความขุ่นเคืองในการเดินทางไม่น้อย เป็นผลให้คนไทยเดินทางท่องเที่ยวเกาหลีลดลงในที่สุด

ประเด็นลักลอบเข้าเมืองเพื่อทำงานอย่างผิดกฎหมายยังเป็นปัญหาหลักที่เกาหลีใต้ไม่ยอมผ่อนปรนให้ไทยง่าย ๆ

จำนวนคนไทยที่ลักลอบเข้าเมืองผิดกฎหมาย หรือที่โซเชียลมีเดียให้นิยามว่า “ผีน้อย” ขณะนี้มากเป็นอันดับหนึ่งในเกาหลี

กฎระเบียบการเข้าเมืองที่เคร่งครัดนี้เนื่องจากจำนวนลักลอบเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย

โดยจำนวนผู้อพยพชาวไทยผิดกฎหมายในเกาหลีใต้เพิ่มขึ้นสามเท่าจาก 52,000 คนในปี 2558 เป็น 157,000 คนในปี 2566 จำเป็นให้รัฐบาลต้องจัดการปัญหาเร่งด่วนนี้

มีคนไทยที่อาศัยอยู่ในเกาหลีใต้ด้วยวีซ่าที่ถูกต้องตามกฎหมาย 18,000 คน แต่ 140,000 คน หรือคิดเป็น 89% ของคนไทยทั้งหมดอยู่แบบผิดกฎหมาย

ตามสถิติ ใน 100% ของคนไทยทั้งหมดที่ไปเที่ยวเกาหลี 78% จะแอบหายไประหว่างทริป ซึ่งก็คือกลายไปเป็นผีน้อย ลักลอบทำงานอย่างผิดกฎหมาย จึงไม่แปลกที่เจ้าหน้าที่จะคัดกรองนักเดินทางจากไทยอย่างเข้มงวดเป็นพิเศษ เพราะแยกแยะได้ยากระหว่างนักเดินทางขาประจำ กับผู้ที่หวังมาค้าแรงงานผิดกฎหมาย

สถานภาพแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย (ณ พฤศจิกายน 2566)

มีชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเกาหลีใต้รวม 2.3 ล้านคน

แต่อาศัยอยู่อย่างผิดกฎหมาย 426,076 คน แบ่งตามสัญชาติ ได้แก่

ไทย 142,677 คน (36.7%)

จีน 63,113 คน (16.2%)

เวียดนาม 70,411คน (18.1%)

มองโกเลีย 15,969 คน (4.1%)

ฟิลิปปินส์ 13,613 คน (3.5%)

รัสเซีย 9,486 คน (2.4%)

ที่มา: SK gov

 

ซึ่งเกาหลีใต้กำลังเร่งเดินหน้าจัดระเบียบแรงงานผิดกฎหมายในประเทศ ถึงขั้นต้องออกนโยบายชวนผีน้อยมามอบตัวโดยสมัครใจ เพียงแสดงตัวต่อทางการ จะถูกส่งกลับประเทศไทยโดยไม่ถูกขึ้นบัญชีดำ อีกมาตรการหนึ่งคือโควตาระบบใบอนุญาตการจ้างงาน (EPS) ที่อนุญาตให้แรงงานไทย 4,800 คนทำงานอย่างถูกกฎหมายทุกปี

ขณะที่สถานการณ์คว่ำบาตรเที่ยวเกาหลีร้อนระอุในทวิตเตอร์เมื่อปลายปีก่อน เคยมีนักการทูตออกมาแสดงความรู้สึกเสียใจกับเหตุการณ์ดังกล่าว และ ชาง โฮ-จิน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศเกาหลีใต้ ก็กล่าวว่า เจ้าหน้าที่บางคนอาจบังคับใช้กฎระเบียบที่เข้มงวด แต่ไม่มีกฎกีดกั้นนักท่องเที่ยวไทยเข้าประเทศจริง ๆ

หลังจากนั้นก็ไม่มีการออกมาพูดถึงประเด็นนี้อีก เกาหลีใต้ยังคงเดินหน้ากวาดล้างผู้อพยพเข้าเมืองผิดกฎหมายต่อเนื่อง เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของอาชญากรรม ยาเสพติด อันส่งผลต่อความมั่นคงของประเทศ จึงยังไม่มีทีท่าว่าเกาหลีใต้จะผ่อนปรนการคัดกรองคนไทยเดินทางเข้าประเทศง่าย ๆ ♦