ทุกคนที่ขับรถลงภาคใต้ ต้องผ่านจังหวัดราชบุรีทุกคน ไม่ว่าจะเลือกเดินทางด้วยถนนเพชรเกษม หรือถนนพระราม 2 ก็ต้องผ่านจังหวัดนี้อยู่ดี
ถ้ามาจากถนนเพชรเกษมก็ต้องผ่านพื้นที่หลายอำเภอของจังหวัดราชบุรี
หรือถ้ามาจากถนนพระราม 2 ก็ต้องเข้าเขตอำเภอปากท่อ ซึ่งเป็นของจังหวัดราชบุรี ก่อนจะเข้าถนนเพชรเกษม ไปต่อจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และมุ่งหน้าสู่ภาคใต้
ด้วยทำเลที่ตั้งที่เหมือนเป็น “ประตูด่านแรก” ทำให้หลายคนติดภาพจำว่า ราชบุรีเป็นเพียง “จังหวัดทางผ่าน” หรือเป็นแค่เมืองรอง มาเที่ยวแบบไปเช้าเย็นกลับ หรือเน้นทริปสั้นๆ เป็นหลัก
แต่ในความเป็นจริง ราชบุรีมีทุนเดิมทางเศรษฐกิจที่แข็งแรงอยู่แล้ว
เป็นถึงจังหวัดที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่สุดของภาคตะวันตก (ราชบุรี กาญจนบุรี ตาก เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์)
ภาคอุตสาหกรรมเป็นแหล่งตั้งของโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่หลายแห่ง และเป็นที่มั่นสำคัญของอุตสาหกรรมระดับประเทศ เช่น โรงงานน้ำตาลกลุ่ม “มิตรผล”
ภาคการเกษตรก็เป็นแหล่งปลูก “มะพร้าวน้ำหอม” ที่ขึ้นชื่อที่สุดแห่งหนึ่งของไทย ส่งออกสร้างเม็ดเงินเข้าประเทศมหาศาลในแต่ละปี
ในภาพรวม ราชบุรีถือว่ามีโครงสร้างเศรษฐกิจที่แข็งแแกร่งเป็นของตัวเอง เพียงแต่อาจยังไม่ได้เป็นจุดหมายปลายทางท่องเที่ยวที่สำคัญ
แต่สิ่งที่กำลังเปลี่ยนภาพจำนั้น เริ่มจากเรื่องพื้นฐานที่สุดคือ “ถนน”
สิ่งที่น่าจับตามองสำหรับอนาคตอันใกล้ คือ มหากาพย์ถนนพระราม 2 ที่กำลังจะสร้างเสร็จ ปิดตำนานยืดเยื้อหลายสิบปี
ปัจจัยนี้จะช่วยให้การเดินทางระหว่างกรุงเทพฯ และราชบุรี ง่ายขึ้นและรวดเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
เมื่อกำแพงด้านการเดินทางลดลง “การท่องเที่ยว” ของราชบุรีจึงน่าสนใจขึ้นมาทันที
เดิมทีราชบุรีก็มีแหล่งท่องเที่ยวที่คนพอรู้จักอยู่บ้าง โดยเฉพาะสายธรรมชาติและเกษตร กระจายอยู่ในหลายอำเภอ เช่น
อำเภอดำเนินสะดวก มีตลาดน้ำเป็นตัวชูโรง เดินทางง่าย อยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพฯ
อำเภอเมือง มีอุทยานเขาหินงูเป็นจุดหมายของคนรักธรรมชาติ
อำเภอสวนผึ้ง เป็นแหล่งที่พักและท่องเที่ยวแนวฟาร์ม กับจุดชมวิวที่คนเมืองชอบสัมผัสธรรมชาติ
อำเภอจอมบึง มีงานแม่เหล็กประจำปีอย่าง “จอมบึงมาราธอน” ที่ดึงนักวิ่งจากทั่วประเทศมารวมตัวกัน
ราชบุรีถือว่าเป็นหนึ่งในจังหวัดที่พอมีจุดหมายด้านการท่องเที่ยวอยู่บ้าง โดยเฉพาะสำหรับคนจากกรุงเทพฯ และภาคกลาง ที่เดินทางได้แบบไปเช้าเย็นกลับ หรือไปพักค้างคืนในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์
แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เริ่มมีสถานที่ท่องเที่ยวหรือสถานประกอบการใหม่ๆ เกิดขึ้นอยู่ในราชบุรีเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะกลุ่มคาเฟ่ ร้านอาหาร และจุดตั้งแคมป์
เป็นโมเดล “Experience Economy” หรือเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยประสบการณ์
จากเดิมที่นักท่องเที่ยวไปสวนผึ้งเพื่อดูฟาร์มแกะและเข้าพักรีสอร์ต นอน 1 คืน แล้วกลับ
วันนี้มีตัวเลือกใหม่ เช่น คาเฟ่ ร้านอาหาร จุดถ่ายรูป และพื้นที่แคมป์ปิ้ง ให้คนได้เลือกเที่ยวในราชบุรีได้มากขึ้น
ทำให้ราชบุรีกำลังเปลี่ยนจากจังหวัดทางผ่านเป็นปลายทางแห่งใหม่ที่คนตั้งใจมา
หลายจังหวัดใช้เวลาหลายสิบปีในการสร้างจุดขายใหม่ได้ แต่ราชบุรีมีข้อได้เปรียบตั้งแต่ต้น เพราะไม่ได้เริ่มจากศูนย์
มีทั้งฐานอุตสาหกรรม ฐานเกษตร และมีทำเลทองที่คนไทยหลายล้านคนต้องเดินทางผ่านอยู่แล้ว ซึ่งจะช่วยผลักดันภาคการท่องเที่ยวต่อไป
ไม่แน่ว่าในอนาคต ราชบุรีอาจไม่ได้เป็นเพียงเมืองรองหรือเป็นเพียงทางผ่านก่อนลงสู่ภาคใต้อีกต่อไปแล้ว