หลายคนเห็นข่าวลือผ่านตาแล้วอาจตกใจคิดว่าแบรนด์ไก่ทอดระดับโลกอย่าง KFC กำลังจะล้มละลาย

แต่ความจริงแล้วคนที่กำลังเจอวิกฤตคือ Tasty Chick’n LLC บริษัทเอกชนที่ซื้อสิทธิ์แฟรนไชส์มาเปิดร้าน KFC ในสหรัฐอเมริกาต่างหาก ที่เพิ่งยื่นเรื่องต่อศาลในรัฐเท็กซัส เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 เพื่อขอเข้าสู่กระบวนการล้มละลายตามกฎหมาย Chapter 11

สำหรับคนทำธุรกิจ คำว่า Chapter 11 ในอเมริกาไม่ได้แปลว่าต้องปิดกิจการแล้วแยกย้าย แต่หมายถึง “การขอฟื้นฟูกิจการ”

กระบวนการนี้จะช่วยให้ศาลสั่งพักชำระหนี้ชั่วคราว ป้องกันไม่ให้เจ้าหนี้เข้ามายึดทรัพย์หรือยกเลิกสัญญาในทันที เปิดโอกาสให้บริษัทยังเปิดร้านขายของต่อไปได้ตามปกติ เพื่อหาทางปรับโครงสร้างหนี้หรือหาผู้ซื้อรายใหม่เข้ามาเทคโอเวอร์

แล้วทำไมบริษัทขนาดใหญ่ที่บริหารร้านฟาสต์ฟู้ดในเครือ Yum! Brands ได้ถึง 84 สาขาใน 10 รัฐ ถึงเดินทางมาสู่จุดที่ไปต่อไม่ไหว

🟥จุดเริ่มต้นและสูตรสำเร็จที่เคยทำให้ Tasty Chick’n เติบโต

Tasty Chick’n LLC ตั้งอยู่ที่เมืองเพลโน รัฐเท็กซัส บริษัทวางตำแหน่งตัวเองเป็นผู้ประกอบการแฟรนไชส์รายใหญ่ ที่ไม่ได้ซื้อสิทธิ์มาเปิดแค่ 1-2 ร้าน แต่เหมาสิทธิ์บริหารทำเลทองครอบคลุม 10 รัฐ เช่น ฟลอริดา เทนเนสซี และเวอร์จิเนีย

หัวใจสำคัญที่เคยทำให้บริษัทเติบโตอย่างแข็งแกร่ง มาจาก 2 กลยุทธ์หลัก

1. ใช้พลังของแบรนด์ใหญ่เป็นใบเบิกทาง

บริษัทเลือกลงทุนกับแบรนด์ที่คนทั้งโลกรู้จักอยู่แล้วอย่าง KFC โดยเปิดร้าน KFC แบบเดี่ยวๆ ไปถึง 75 สาขา

ข้อดีของโมเดลนี้คือบริษัทไม่ต้องเสียเวลาและงบประมาณไปกับการสร้างแบรนด์ใหม่ตั้งแต่ศูนย์ เพราะลูกค้าคุ้นเคยกับรสชาติและเมนูอยู่แล้ว หน้าที่หลักของ Tasty Chick’n จึงโฟกัสแค่การบริหารหน้าร้านให้ได้มาตรฐาน และอาศัยจำนวนสาขาที่มีมากพอมาช่วยต่อรองต้นทุนวัตถุดิบให้ถูกลง

2. เปิดร้านควบ 2 แบรนด์ในพื้นที่เดียว

นอกเหนือจากร้าน KFC เดี่ยวๆ บริษัทยังเปิดร้านรูปแบบ Co-Branded หรือร้านที่รวมแบรนด์ KFC กับร้านอาหารเม็กซิกันอย่าง Taco Bell ไว้ในอาคารเดียวกันอีก 9 สาขา (รวมทั้งหมดเป็น 84 สาขา)

กลยุทธ์นี้ช่วยเพิ่มยอดขายต่อบิลได้ดีขึ้น เพราะลูกค้าที่เข้ามาในร้านมีตัวเลือกหลากหลายขึ้น ที่สำคัญคือช่วยหารค่าเช่าที่และค่าบริหารจัดการหน้าร้านให้คุ้มค่ากว่าการเปิดแค่แบรนด์เดียว

🟥3 ปีแห่งจุดเปลี่ยน จากกำไร สู่ภาวะหลังชนฝา

สูตรการขยายสาขาจำนวนมากด้วยแบรนด์ระดับโลก ดูเหมือนจะเป็นธุรกิจที่มั่นคงและสร้างกระแสเงินสดได้ต่อเนื่อง

แต่ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ตัวเลขทางบัญชีกลับฟ้องว่าโมเดลนี้กำลังพังทลายลง เมื่อปัจจัยลบถาโถมเข้ามาพร้อมกันจากทุกทิศทาง

1. ยอดขายตกลงต่อเนื่อง 3 ปีซ้อน

เอกสารที่ยื่นต่อศาลระบุชัดเจนว่า ยอดขายของร้านลดลง 11.4% ในปี 2024 ลดต่ออีก 1.4% ในปี 2025 และลดลงอีก 2.8% ในปี 2026 เบ็ดเสร็จ 3 ปีงบประมาณ ยอดขายหายไปราว 15.6%

สาเหตุหลักมาจากการแข่งขันในตลาดไก่ทอดสหรัฐฯ ที่ดุเดือดขึ้น มีคู่แข่งหน้าใหม่เข้ามาแย่งส่วนแบ่งตลาด ประกอบกับผู้บริโภคเริ่มรัดเข็มขัดและระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น

2. ต้นทุนพุ่งจนกินกำไรเกือบหมด

ในขณะที่เงินไหลเข้าร้านน้อยลง รายจ่ายกลับพุ่งสวนทาง ทั้งราคาวัตถุดิบ ค่าแรงพนักงาน และค่าเช่าพื้นที่ที่ขยับตัวสูงขึ้น ส่งผลให้อัตรากำไรขั้นต้นระดับสาขา ดิ่งลงจาก 11.8% ในปี 2023 เหลือเพียง 4% ในปี 2026

ส่วนกำไรจากการดำเนินงาน (EBITDA) ก็หดตัวจาก 12.4 ล้านดอลลาร์ (ราว 420 ล้านบาท) เหลือเพียง 7.1 ล้านดอลลาร์ (ราว 240 ล้านบาท)

3. ภาระบังคับลงทุนเพิ่ม สวนทางเงินสดในมือ

ปัญหาที่หนักหนาสาหัสที่สุดสำหรับคนทำแฟรนไชส์คือ “เงื่อนไขตามสัญญา”

เพราะนอกจากจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมรายเดือนตามปกติแล้ว บริษัทยังถูกกำหนดให้ต้องควักเงินรีโนเวตและอัปเกรดร้านอีกเกือบ 40 สาขา ภายในปี 2029 ซึ่งต้องใช้เงินลงทุนมหาศาล ในจังหวะที่กระแสเงินสดในบริษัทกำลังร่อยหรอ

🟥รอยร้าวกับบริษัทแม่ และทางรอดสุดท้ายในศาล

เมื่อเงินสดไม่พอหมุนเวียน Tasty Chick’n จึงเริ่มค้างจ่ายค่าสิทธิ์แฟรนไชส์มาตั้งแต่กลางปี 2025 จนยอดหนี้ค้างชำระพอกพูนสูงถึงราว 15.7 – 16 ล้านดอลลาร์ (ราว 531 – 541 ล้านบาท)

เรื่องนี้ทำให้บริษัทแม่อย่าง KFC และ Taco Bell ออกหนังสือแจ้งเตือนว่าผิดสัญญา และยื่นคำขาดเตรียมยกเลิกสัญญาแฟรนไชส์ในเดือนกันยายน 2026

ก่อนหน้านี้ บริษัทพยายามแก้เกมด้วยการทยอยปิดสาขาที่ขาดทุนไปแล้วถึง 44 แห่งตั้งแต่ต้นปี 2026 แต่การปิดร้านอย่างกะทันหันกลับสร้างความไม่พอใจให้บริษัทแม่

โดยฝั่ง Yum! Brands ระบุในเอกสารศาลว่า การปิดร้านแบบปุบปับทำให้แบรนด์ KFC “หายไป” จากบางพื้นที่ และทำลายความเชื่อมั่นของผู้บริโภค

ท้ายที่สุด Tasty Chick’n จึงไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากยื่นขอฟื้นฟูกิจการตามกฎหมาย Chapter 11 พร้อมภาระหนี้สินที่มีหลักประกันเกือบ 73 ล้านดอลลาร์ (ราว 2,470 ล้านบาท)

การยื่นครั้งนี้ก็เพื่อใช้เกราะคุ้มครองทางกฎหมาย ระงับไม่ให้บริษัทแม่ยกเลิกสัญญาทันที รักษาการจ้างงานพนักงานกว่า 1,600 คน และขอวงเงินกู้ฉุกเฉินอีก 20 ล้านดอลลาร์ (ราว 677 ล้านบาท) เพื่อประคองธุรกิจระหว่างรอประกาศขายกิจการทั้งหมดหรือแยกขายรายพื้นที่ผ่านกระบวนการของศาล

เรื่องราวของ Tasty Chick’n แสดงให้เห็นว่าความจริงข้อหนึ่งในโลกธุรกิจแฟรนไชส์ว่า การถือแบรนด์ระดับโลกอยู่ในมือ ไม่ใช่ใบรับประกันความอยู่รอดเสมอไป

เมื่อโครงสร้างต้นทุนเปลี่ยน พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยน แต่ธุรกิจยังแบกหนี้ก้อนใหญ่และภาระผูกพันตามสัญญาที่ขยับตัวได้ช้า แม้แต่พอร์ตธุรกิจที่มีเกือบร้อยสาขา ก็อาจสะดุดล้มได้ในเวลาเพียงไม่กี่ปี

ที่มา: NRN, Bloomberg