เวลากาแฟ / วิรัตน์ แสงทองคำ

บางทีสังคมไทยกับคาเฟ่ยุคสมัย มีบางมิติ อาจเชื่อมโยงไปไกลถึงตำนานแห่งศตวรรษ

อาจจะเกี่ยวข้อง Café de Flore และ Les Deux Magots คาเฟ่ในตำนานย่านเก่ากรุงปารีสบ้างก็เป็นได้ คาเฟ่ซึ่งเปิดฉากเปิดโฉมหน้าเมื่อกว่าศตวรรษ ในช่วงเวลาฝรั่งเศสผ่านพ้นยุคกษัตริย์สู่สาธารณรัฐ มีรัฐธรรมนูญและการเลือกตั้ง

ครั้นมาถึงยุคหลังสงครามโลกครั้งที่สอง คาเฟ่ทั้งสองซึ่งอยู่ใกล้ ๆ กันกลายเป็นที่ชุมนุมเชื่อมกับย่านการศึกษายุคเฟื่องฟู เป็นแหล่งเสวนาเป็นกิจวัตร บรรดานักคิด นักเขียนคนสำคัญ ๆ แห่งยุค อย่าง ฌอง-ปอล ซาร์ตร์ (Jean-Paul Sartre) ปิกาโซ่ (Pablo Picasso) อัลเบิร์ต กามูส์ (Albert Camus) และ เฮมิงเวย์ (Ernest Hemingway) เรื่องราวเล่าขานผ่านหนังสือ เพลง ภาพยนตร์ และคนดัง ในทศวรรษต่อ ๆ มา

แม้ปัจจุบันยังคงขลังและเคร่งครัดบางวิถีอันคลาสสิก ขณะขยับขยายสายสัมพันธ์จากชุมชนใกล้เคียงในเมืองใหญ่ สู่จุดหมายปลายทางท่องเที่ยวโลก

เป็นไปตามความเป็นไป ”คาเฟ่ (cafe)” คือ “พื้นที่ประสบการณ์” ปรับเปลี่ยนไปตามบริบทพลวัต

ว่ากันตามแบบฉบับ Café de Flore และ Les Deux Magots แล้ว อย่างที่ (เคยไป) เห็นและเป็นอยู่ จัดสรรพื้นที่ไว้อย่างลงตัว ข้างในเป็นที่รับประทานอาหารสักมื้อปิดท้ายด้วยเวลากาแฟ ส่วนข้างนอกมีไว้สำหรับคอกาแฟโดยเฉพาะ มักนั่งนาน ๆ ไม่ว่าสนทนากับคนคุ้นเคย หรือมองผ่านสัมผัสผู้คนขวักไขว่ค่อนข้างใกล้ชิด ด้วยภาพชีวิตบน footpath เมืองใหญ่

ประสบการณ์นั้นแตกต่างจากยุคหลัง ๆ อยู่บ้าง ดังตัวอย่าง PAUL คาเฟ่หนึ่งในลอนดอน

อันที่จริง PAUL เพิ่งก่อตั้งกว่า 12 ทศวรรษมานี้เอง จากร้านเบเกอรี่ ณ เมืองเล็ก ๆ ตอนเหนือฝรั่งเศส สู่คาเฟ่มีบริการกาแฟด้วยอย่างจริงจังจากนั้นไม่นาน กลายเป็นเครือข่ายคาเฟ่ยุคสมัย มีสาขากว่า 400 แห่งแล้ว ส่วนใหญ่อยู่ในฝรั่งเศส รวมทั้งมุมเล็ก ๆ ณ พิพิธภัณฑ์ลูฟร์ (Louvre)  

PAUL แถว ๆ Covent Market ตลาดเก่าแก่เชื่อมแหล่งผลิตสินค้าเกษตรจากพื้นที่รอบนอก เข้ากับศูนย์กลางกรุงลอนดอน เพิ่งปรับโฉมครั้งใหญ่ราว 2 ทศวรรษมานี้ ดูเผิน ๆ พื้นที่แห่งประสบการณ์คล้าย ๆ ยุคดั้งเดิม ด้านในมีไว้บริการแบบฉบับมื้ออาหาร แต่ด้านหน้าพื้นที่แคบ ๆ มีเพียงโต๊ะบาร์ยาวกับเก้าอี้ทรงสูง สำหรับคอกาแฟผู้แวะพัก สามารถทักทายทั้งบาริสต้ากับคนคุ้นเคย และคนแปลกหน้าหลากหลาย ท่ามกลางบรรยากาศคึกคักขวักไขว่ด้วยผู้คนซึ่งแวะเวียน เข้า-ออกไม่ขาดสาย เลือกสรรเบเกอรี่หรือสั่งกาแฟนำกลับ

ตัดฉับเปลี่ยนฉากมายังยุคใกล้มาก ๆ ซึ่งไกลโพ้นพอสมควร มีบางฉาก บางภาพ บางเรื่องราว เร้าใจเช่นกัน ที่ซึ่งเชื่อมโยงกับโลกกว้างมาตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 ผ่านสถานที่อ้างอิงอันสะเทือนใจ ทั้งสุสาน สะพานและทางรถไฟ

กาญจนบุรี กับฉากเรื่องราวสำคัญในสังคมไทย ปะทุปะทะเป็นแรงกระเพื่อมอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะผ่านแผ่นฟิล์มภาพยนตร์ฮอลลีวู้ด เปิดฉากด้วย The Bridge on the River Kwai ภาพยนตร์ (ฉายปี 2500) ซึ่งสร้างจากนวนิยายขายดี อยู่ในยุคเฟื่องฟูเดียวกันกับคาเฟ่แห่งตำนานข้างต้น โดยนักประพันธ์ชาวฝรั่งเศส-Pierre Boulle จะว่าเป็นคนรุ่นราวคราวเดียวกับนักคิดอย่าง-Albert Camus ด้วยก็ได้ จากประสบการณ์ยุคอาณานิคมที่แตกต่าง โดยเฉพาะทำงานในสวนยางประเทศมาเลเซีย มีส่วนให้เขาผันตัวเองจากวิศวกรมาเป็นนักเขียน

The Bridge on the River Kwai กลายเป็นภาพยนตร์โดยผู้กำกับมีชื่อชาวอังกฤษ David Lean ประทับด้วยรางวัลตุ๊กตาทองถึง 7 ตัว แม้อาศัยฉากใน ศรีลังกา ทว่าสร้างแรงกระตุ้นอันทรงพลังให้ผู้คนสนใจมาเยือนพื้นที่ที่ควรไปถึง กาญจนบุรี จึงได้เข้าไปอยู่ในแผนที่ท่องเที่ยวโลกตั้งแต่ยุคแรก ๆ

เชื่อกันอีกว่าพลังจากฮอลลีวู้ดผลักดันให้มีการลงทุนสร้างสะพานข้ามแม่น้ำแควขึ้นใหม่ บูรณะทางรถไฟสายมรณะให้กลับมาใช้งานได้ 

พลัง ฮอลลีวู้ด สร้างแรงกระเพื่อมต่อเนื่องจนถึงยุคกระแสท่องเที่ยวโลกาภิวัตน์ไม่กี่ปีมานี้ The Railway Man (ฉายปี 2556) ดูมีพลังมากขึ้น ภาพยนตร์มีฉากซึ่งถ่ายทำ ณ พื้นที่ประสบการณ์ที่เป็นจริง ถ่ายทอดเรื่องราวมาจากเค้าโครงอัตตชีวประวัติเชลยศึกชาวอังกฤษ ร่วมมือกันสร้างโดยทีมอังกฤษและออสเตรเลีย นำแสดงโดย Colin Firth และ Nicole Kidman

พอจะเป็นไปได้ว่า คาเฟ่ @กาญจนบุรี โยงใยสายสัมพันธ์ เรียนรู้ และเข้าใจ ”พื้นที่ประสบการณ์” พอสมควรทีเดียว

เรื่องและภาพในช่วงผ่านทาง (ภาพ 1-7) ตามจังหวะเวลา ไม่ได้จงใจเจาะจง โปรโมต คาเฟ่@กาญจนบุรี ที่ใดที่หนึ่งเป็นพิเศษ หากตั้งใจจับภาพซึ่งพอจะจินตนาการประหนึ่งปะติดปะต่อ ”จิ๊กซอว์” เป็น ”พื้นที่แห่งประสบการณ์” อันน่าทึ่ง

 

TheAcademy-Virat-17Aug20-2

TheAcademy-Virat-15Aug20-3

TheAcademy-Virat-15Aug20-5

ภายใน-ศูนย์กลางภายในคาเฟ่ ตั้งใจออกแบบเข้ากับยุค เข้ากับธีม (theme) มีฉากและเวทีเพื่อการเฉลิมฉลอง ”เวลากาแฟ” เคาน์เตอร์บาร์โดดเด่นกับเครื่องทำกาแฟชุดใหญ่ ภาพบาริสต้าเคลื่อนไหวอย่างมีชีวิตชีวา ตกแต่งแทบจะเต็มฉากหลัง ด้วยพื้นที่เมนู แต่งเติมด้วยอักษรและเส้นสายกราฟิกเป็นเอกลักษณ์  ทั้งที่ไม่เพียงบริการกาแฟ จากแบบคลาสสิกสู่สูตรใหม่ ๆ คล้าย ๆ ค็อกเทล หากมีเครื่องดื่มอื่น ๆ อีก ผลิตภัณฑ์เบเกอรี่ให้เลือกลิ้มลอง และบริการมื้ออาหารอย่างเป็นจริงเป็นจัง

ภายนอก-แสดงตำหน่งแห่งที่ ควรจะรู้ว่าคาเฟ่อยู่ที่ไหน สะท้อนภาพและเรื่องราวให้ผู้คนผู้ผ่านทางจดจำได้  

TheAcademy-Virat-15Aug20-1

TheAcademy-Virat-15Aug20-4

 

TheAcademy-Virat-15Aug20-6

TheAcademy-Virat-15Aug20-7

 

กาญจนบุรี มีฉากหลังกว้างใหญ่เป็นภูเขาเข้ากับภูมิทัศน์ผืนป่า แม่น้ำ ลำธาร และท้องทุ่ง สัมพันธ์กับวิถีเกษตรกรรมและธรรมชาติมาช้านาน หลาย ๆ คาเฟ่ตั้งใจให้สัมพันธ์แนบแน่นขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นได้จัดสรรพื้นที่แวดล้อมและเชื่อมโยงไว้อย่างกว้างขวาง ไม่ใช่เพียงเพื่อเป็นฉากให้ภาพเซลฟี่ที่ตื่นตาตื่นใจ หากเป็นพื้นที่เข้าถึงได้ ขยายพรมแดนคาเฟ่อย่างเป็นจริงให้กว้างขึ้น สำหรับผู้คนผ่านมาผ่านไป

พรมแดน และ ”พื้นที่ประสบการณ์” ใหม่ ขยายออกไปอย่างกว้างขวางกว่าที่คิด จาก Place สู่ Space ด้วย

I-


อ่าน “เวลากาแฟ” ทุกตอนที่นี่


วิรัตน์ แสงทองคำ คอลัมนิสต์ ธุรกิจอิสระ ด้วยวัตรปฏิบัติ 4 ทศวรรษกับผลงานนับพันชิ้น งานบางส่วนปรากฏใน https://viratts.wordpress.com/และ https://www.facebook.com/วิรัตน์-แสงทองคำ เบื้องหลังฉาก “เวลากาแฟ” ดำเนินไปเป็นกิจวัตร ด้วยเรื่องราวและความคิดที่แตกต่าง เพิ่งจะเปิดสู่วงกว้างครั้งแรก @Marketeer online



อัพเดตข่าวสารการตลาดทุกวันได้ที่ Website: Marketeeronline.co
Facebook: www.facebook.com/marketeeronline

ติดตาม Marketeer Online ทาง Line@ : @marketeer

เพิ่มเพื่อน