Insider Trading” คืออะไร เมื่อคนในเล่นหุ้นด้วยข้อมูลลับ ทำไมถึงผิด

“Insider Trading” แปลตรงตัวคือ การซื้อขายหุ้นโดยคนใน

หมายถึง การที่คนในบริษัท (เช่น ผู้บริหาร, กรรมการ, พนักงาน หรือคนที่รู้ข้อมูลลับของบริษัท) นำข้อมูลที่ “ยังไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ” ไปใช้ในการซื้อหรือขายหุ้น เพื่อให้ตัวเองได้กำไรหรือหลีกเลี่ยงการขาดทุนก่อนคนอื่นรู้ข่าว

ยกตัวอย่าง สมมติ CEO ของบริษัท A รู้ล่วงหน้าว่าอีกไม่กี่วันจะมีข่าวดี เช่น บริษัทกำลังจะได้เซ็นสัญญาก้อนใหญ่ ซึ่งจะทำให้ราคาหุ้นขึ้นแน่ ๆ ถ้าเขารีบซื้อหุ้นก่อนข่าวออก นั่นคือ Insider Trading เพราะเขาใช้ “ข้อมูลลับในบริษัท” เพื่อหากำไรจากตลาด

ในทางกลับกัน ถ้าเขารู้ว่าบริษัทกำลังจะขาดทุนหนัก แล้วรีบขายหุ้นก่อนประกาศงบ ก็ถือเป็น Insider Trading เหมือนกัน

ทำไม Insider Trading ถึงเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์

เพราะ “ตลาดหุ้น” ควรเป็นสนามที่ทุกคนได้ข้อมูลเท่าเทียมกัน Insider Trading จึง ทำลายความยุติธรรมของตลาด และ ทำให้คนทั่วไปเสียความเชื่อมั่น

พูดง่าย ๆ คือ เหมือนเล่นเกมที่บางคนรู้คำตอบก่อนคนอื่น คนที่เล่นด้วยจึงไม่มีทางชนะ

ในทางกฎหมาย (ทั้งไทยและต่างประเทศ) การกระทำแบบนี้ถือเป็น ความผิดทางอาญา ผู้กระทำผิดอาจถูก

  • ปรับเป็นเงินจำนวนมาก (หลักล้านถึงหลักสิบล้านบาท)
  • จำคุก (ในบางกรณี)
  • ถูกแบนจากการเป็นผู้บริหารหรือกรรมการบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

ยกตัวอย่างเคสจริงในต่างประเทศ

กรณีของ Terren S. Peizer ประธานและซีอีโอ ของบริษัท Ontrak Inc.

เมื่อเดือน พฤษภาคม-สิงหาคม 2021 เขาใช้แผนการขายหุ้นที่เรียกว่า “Rule 10b5-1 trading plan” (คือแผนการขายหุ้นที่ผู้บริหารตั้งไว้ล่วงหน้าเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกกล่าวหา)

แต่ในเวลาเดียวกัน เขาอยู่ใน สถานะทราบข้อมูลภายในว่า บริษัทลูกค้ารายใหญ่ของ Ontrak กำลังจะยุติสัญญา ซึ่งสามารถทำให้หุ้นบริษัทตกได้อย่างมาก

หลังประกาศข่าวการยุติสัญญา หุ้น Ontrak ดิ่งลงมาก (หลายสิบเปอร์เซ็นต์) ทำให้เขาหลีกเลี่ยงการขาดทุนมากกว่า 12 ล้าน เหรียญสหรัฐฯ

คณะลูกขุนในปี 2024 ตัดสินว่าเขามีความผิด 1 คดีเรื่อง securities fraud และ 2 คดีเรื่อง insider trading

 

หรือกรณี Sheng Fu ซีอีโอ ของ Cheetah Mobile Inc.

โดย บริษัท Cheetah Mobile ซึ่งจดทะเบียนในสหรัฐฯ ถูก Securities and Exchange Commission (SEC) กล่าวหาว่า Sheng Fu (CEO) และอดีตประธานบริษัท ร่วมกันตั้งแผนขายหุ้น (10b5-1 trading plan) ขณะที่ทราบว่า “รายได้จากโฆษณารายใหญ่” กำลังลดลงอย่างมาก ซึ่งเป็นข้อมูลที่ยังไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ

แม้ไม่ได้ถึงขั้นเป็นผู้บริหารใหญ่โตระดับโลกเหมือนเคสแรก แต่ก็เป็นตัวอย่างที่ว่า แม้จะอยู่ในบริษัทเทคโนโลยี/โฆษณา ก็มีโอกาสถูกตรวจสอบ

ชี้ให้เห็นว่า “แผนขายหุ้นล่วงหน้า” ก็ไม่มีภูมิคุ้มกันถ้าทำในช่วงมีข้อมูลภายใน

สรุปง่ายๆ เลย Insider Trading หรือการใช้ข้อมูลลับหากำไรส่วนตัว เป็นสิ่งต้องห้ามในตลาดหุ้นทั่วโลก เพราะมันทำลายความยุติธรรมและความน่าเชื่อถือของระบบนั่นเอง