เวลากาแฟ/วิรัตน์ แสงทองคำ

อีกแล้ว-เวลาอยู่บ้านคงจะยิ่งนานขึ้น WFH (work from home) กลับมาคึกคักอีกครั้งจนได้ 

“เวลากาแฟ” เสี้ยวหนึ่งในนั้น ย่อมจะหมุนวนไปรอบ ๆ  เลียบ ๆ เคียงๆ  ตามวาระและสารัตถะของปัจเจก  สำหรับผู้มีเวลาอยู่บ้านค่อนข้างมากอย่างผม พยายามขยายเวลาบางมิติเพิ่มขึ้น ขณะกำกับวงจรหนึ่งให้กระชับ

จุดเริ่ม เกือบ ๆ จะถึงต้นธาร จากสรรหาสารกาแฟ (green bean coffee) หลากหลายดอยภาคเหนือ สั่งตรงจากผู้ปลูก ทยอยมาเข้าคิวกับ “เครื่องคั่วกาแฟเล็ก ๆ ดูธรรมดา ๆ…” (ตอน “ตัวละคร” เล็ก ๆ แห่งวิถีใหม่) เคยนำเสนอแง่มุมที่น่าสนใจไว้เมื่อช่วง Lockdown ครั้งแรก

“ใช้เวลา..เรียนรู้เพื่อใช้งานให้เข้าที่เข้าทาง …หลายปัจจัยแปรผัน..ปริมาณและ..สารกาแฟ …จับจังหวะหมุนด้วยมือ.. สัมพันธ์กับระดับอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง และเวลาที่ผ่านไป …ได้กาแฟคั่ว… ตามรสนิยมเฉพาะตัว…  (เป็น) ประสบการณ์ ..เชิงขยาย… สังเกตสัมผัส.. ทั้ง กลิ่น ควัน สี และเสียงแตกตัว (crack) …” (ภาพ 1)

1

ตามกระบวนการข้างต้นให้เข้มข้นไปถึงปลายทาง อย่างคราวนี้ (ภาพ 2) กาแฟร้อน คลาสสิก สะอาด แบบฉบับเทราด (drip brewed coffee, filtered coffee  หรือ pourover coffee แล้วแต่จะเรียก) เข้ากันได้ดีพิเศษกับคุกกี้ (ถั่ว-อัลมอนด์ -แมคคาเดเมีย-มะม่วงหิมพานต์ และธัญพืช) โฮมเมด ฝีมือภรรยา

2

ดูผ่าน ๆ เป็นวงจรธรรมดา ๆ และเวลาอันเรียบง่าย เมื่อพินิจพิถีพิถัน พอจะมองเห็นรอยวนสู่ปลายทางดั่งก้นหอย

ที่จริงตั้งใจใช้ “ถ้วยกาแฟ” และ “ภาชนะ” เข้าธีมสะท้อนสีสันและเรื่องราวเรื่องหนึ่ง “เวลากาแฟ” ซึ่งแตกต่างและดูสร้างสรรค์ขึ้นบ้าง  เวลาว่าด้วยความเชื่อมโยงแห่งจินตนาการ จากบ้าน-พื้นที่เล็ก ๆ ในชุมชนและสังคม สู่โลกภายนอกกว้างขวาง ในยามความเป็นไปจริงเป็นไปไม่ได้

“ถ้วยกาแฟ ทำในออสเตรเลีย เป็นพอร์ซเลน (porcelain) คำว่า Australian Fine China อ้างอิงงานคุณภาพ มรดกทางวัฒนธรรม ต้นตำรับจีนยุคเก่า ดีไซน์เชื่อมโยงธรรมชาติ ภาพดอกไม้ป่า-Boronia ในออสเตรเลีย โดย Philippa Nikulinsky นักวาดภาพพฤกษศาสตร์ (Botanical illustrator) ชาวออสซี่อาวุโสผู้มีชื่อเสียง” เคยเล่าไว้สั้น ๆ แค่นั้น (ตอน “ธรรมชาติ” เป็นใจ) พอมีเวลามากขึ้น การค้นหาเรื่องราวใหม่ ๆ จึงเป็นไปอย่างตื่นเต้น

Philippa Nikulinsky ในคอลเลกชั่น “ดอกไม้ออสเตรเลีย กับชิ้นงาน Australian Fine China” (ภาพ 34) ทำขึ้นในช่วงปี 2538-2548 คาบเกี่ยวช่วงการเดินทางท่องเที่ยวไปที่นั่น อย่างน้อย 2 ครั้ง ครั้งแรก (2537) กับคณะหนึ่ง ลัดเลาะตามเส้นทางชายฝั่ง Great Barrier Reef จาก Brisbane เกือบถึง Cairns อีกครั้ง (ราวปี 2549) ผมกับครอบครัวขับรถท่องเที่ยวเมืองใหญ่ออสเตรเลีย (Sydney-Canberra-Melbourne) คาดว่าของที่ระลึกชิ้นนี้ติดมือมาด้วยในคราวหลัง

3
4

ยิ่งเชื่อมโยง  “เวลากาแฟ” ยิ่งเดินในจังหวะช้า ๆ  สัมผัสบางสิ่งบางอย่าง บางทีซับซ้อนมากกว่ารสชาติ  ขณะได้ย้อนเวลาคิดคำนึงการเดินทางท่องเที่ยวไปในมิติกว้างและไกลกว่าเดิม

ตำนานดอกไม้ป่า Boronia ย้อนกลับไปกว่า 2 ศตวรรษที่ผ่านมา เมื่อนักพฤกษศาสตร์ผู้มีชื่อเสียงชาวอังกฤษ (Sir James Edward Smith) ให้คำอธิบายและตั้งชื่อขึ้นเพื่อเป็นเกียรติให้กับนักธรรมชาติวิทยาและอนุรักษ์พันธุ์พืชชาวอิตาเลียน (Francesco Borone) ผู้ร่วมงานในยุคเดียวกัน

ยุคก่อนหน้านั้น และต่อเนื่องมายุคเดียวกัน กองเรือโปรตุเกสมาเยือนโลกตะวันออก ตามภาพปรากฏบนจานใส่คุกกี้ (ภาพ 5) เมื่อพลิกด้านล่าง (ภาพ 6) พบข้อความเป็น “จิ๊กซอว์”ต่อเป็นเรื่องเล่าประวัติศาสตร์ยุคอาณานิคม เชื่อว่าภาพด้านบนนำมาจาก museu de marinha lisboa (พิพิธภัณฑ์กองทัพเรือแห่งลิสบอน) ที่ที่นำเสนอแง่มุมประวัติศาสตร์การเดินเรือของโปรตุเกสในยุคนั้น  ต่อจากนั้นไม่นาน เจ้าอาณานิคมขาใหญ่ ๆ แห่งยุโรป ได้นำกล้ากาแฟจากแอฟริกากระจายสู่โลกกว้างไปปลูกในดินแดนอาณานิคม ไม่ว่าจะเป็น ชวา ไปจนถึง บราซิล

5
6

ส่วน Vista Alegre ชื่อเสียงเรียงนามโรงงานพอร์ซเลนแห่งแรกในโปรตุเกส ก่อตั้งเมื่อเกือบ ๆ 2 ศตวรรษที่แล้ว ได้ยินชื่อครั้งแรกเมื่อผมเดินทางท่องเมืองใหญ่ ๆ ในยุโรป จาก London, Paris, Frankfurt, Madrid สู่ Lisbon (2530)  Vista Alegre กับตำนานผ่านร้อนหนาว กำลังขับเคลื่อนต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง เพิ่งก่อตั้ง Vista Alegre Art and Development Centre (Centro de Arte e Desenvolvimento da Empresa CADE) เพื่อกระตุ้นให้มีการพัฒนาการออกแบบสัมพันธ์กับโลกช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ จากยุคสงครามเย็นสู่โลกาภิวัตน์ ขณะตั้งใจรักษามรดกทางวัฒนธรรมโปรตุเกสเอาไว้  เวลานั้น Vista Alegre ได้นำเสนอ แสดงผลงานใหม่ ณ เมืองใหญ่ในโลกตะวันตก ไม่ว่า New York หรือ Milan

ว่าไปแล้ว Vista Alegre เป็นชิ้นงานสำคัญอยู่ในตู้โชว์มานานทีเดียว  อาจถือเป็นครั้งแรก ๆ ที่มีส่วนร่วม “เวลากาแฟ”@บ้าน ธรรมเนียมอันเป็นปกติ ให้มีความหมายพิเศษ

ขณะสถานการณ์ข้างนอกได้ปะทุสู่อีกขั้น ผู้ติดเชื้อ COVID-19 เป็นสถิติใหม่ ขณะประชากรไทยได้ฉีดวัคซีนยังไม่ถึง 1% (ข้อมูล 16 เมษายน 2564)


อ่านทุกเรื่องของ เวลากาแฟ


วิรัตน์ แสงทองคำ คอลัมนิสต์ ธุรกิจอิสระ ด้วยวัตรปฏิบัติ 4 ทศวรรษกับผลงานนับพันชิ้น งานบางส่วนปรากฏใน https://viratts.wordpress.com/และ https://www.facebook.com/วิรัตน์-แสงทองคำ เบื้องหลังฉาก “เวลากาแฟ” ดำเนินไปเป็นกิจวัตร ด้วยเรื่องราวและความคิดที่แตกต่าง เพิ่งจะเปิดสู่วงกว้างครั้งแรก @Marketeer online

 



อัพเดตข่าวสารการตลาดทุกวันได้ที่ Website: Marketeeronline.co
Facebook: www.facebook.com/marketeeronline

ติดตาม Marketeer Online ทาง Line@ : @marketeer

เพิ่มเพื่อน