เราทุกคนเกิดมาคิดเป็นและมีความเป็นนักคิดกันทุกคน แต่ทักษะการคิดอาจแตกต่างไปตามลักษณะนิสัย การศึกษา การเลี้ยงดู และสิ่งแวดล้อมที่เติบโตมา
ทั้งนี้ทั้งนั้น เราจำเป็นต้องมีความคิดและพัฒนาทักษะทางการคิดไปตลอด เพราะความคิดส่งผลถึงการกระทำ และ ‘การคิดเป็น’ จะช่วยให้คุณลงมือทำเรื่องต่าง ๆ ได้ง่ายมากขึ้น
มาดูกันว่า คุณเป็นนักคิดแบบไหน กับ 10 วิธีคิดที่ควรฝึกบ่อยๆ
- คิดต่าง การคิดต่างหรือที่หลาย ๆ คนเรียกคิดนอกกรอบ คือการฝึกให้ตัวเองคิดอะไรที่ไม่เคยคิดมาก่อน กรอบในที่นี้หมายถึงสิ่งที่เราทำจนคุ้นเคย
- คิดล่วงหน้า คือการฝึกมองล่วงหน้าว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง สิ่งนั้นจะส่งผลกับเรามากน้อยแค่ไหน ซึ่งสิ่งที่เกิดขึ้นนั้น..ขึ้นอยู่กับสิ่งที่เราจะทำหรือไม่ทำในวันนี้ รวมถึงการคาดการณ์สิ่งรอบตัวที่จะเปลี่ยนไปในโลกด้วย เพื่อที่เราจะได้เตรียมรับมือก่อนที่สิ่งเหล่านั้นจะเกิดขึ้น
- คิดทางเลือก การคิดทางเลือก คือ การรู้จักเปรียบเทียบข้อดี-ข้อเสียของสิ่งที่เรากำลังจะตัดสินใจอย่างเท่าเทียม ปัญหาที่เราเจอบ่อย ๆ คือ มักเอาของที่ไม่ใช่เรื่องเดียวกันไม่เปรียบเทียบกัน
- คิดสร้างสรรค์ การคิดแบบสร้างสรรค์ หมายถึงการคิดสิ่งที่เราทำ เห็น เป็น และคุ้นเคยในรูปแบบใหม่ การคิดสร้างสรรค์หมายถึงการใช้จินตนาการและการออกแบบคิดสิ่งใหม่ด้วย
- คิดวิเคราะห์สาเหตุ การคิดวิเคราะห์สาเหตุได้ถูกต้อง คือรากฐานของการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน เพราะเราไม่มีทางแก้ปัญหาได้หากเราไม่รู้ว่าต้นต่อของปัญหาอยู่ตรงไหน คนส่วนใหญ่มักบอกปัญหาได้ แต่ไม่สามารถบอกสาเหตุที่แท้จริงของปัญหาได้ นี่เป็นเหตุผลว่า…ทำไมคนที่สามารถวิเคราะห์ปัญหาได้จึงเป็นที่ต้องการ
- คิดเชื่อมโยง คือความสามารถในการเชื่อมโยง ประสบการณ์และความรู้ต่าง ๆ จากหลายแหล่ง มาร้อยเรียงเพื่อให้เห็นภาพใหญ่ นับเป็นทักษะที่สำคัญมากในยุคปัจจุบันที่มีข้อมูลมากมายจนอ่านกันแทบไม่ไหว ถ้าคิดเราเชื่อมโยงได้เก่ง เราก็จะสามารถนำความรู้จากตรงนั้นมาประยุกต์ใช้กับตัวเองได้
- คิดท้าทายกับปัญหา คนเราจะแก้ปัญหาไม่ได้ถ้าไม่รู้จักตั้งคำถามที่ท้าทายกับปัญหาที่อยู่ตรงหน้า คำถามที่เราตั้งคือ ถ้าเราไม่แก้ปัญหาด้วยวิธีเดิม ๆ อะไรคือทางเลือกของเราได้บ้าง มากกว่า 90% ของปัญหาบนโลกนี้สามารถแก้ไขได้ ถ้าเรากล้าตั้งคำถามที่แรงและอยู่บนสมมติฐานใหม่ ๆ ไม่ยึดติดกับแนวคิดการแก้ไขแบบเดิม ๆ และแก้ปัญหาไปทีละขั้นสองขั้น
- คิดเป็นเหตุเป็นผล คือการที่เราสามรถคิดย้อนไปถึงสาเหตุของเรื่องที่เกิดขึ้น ณ ปัจจุบันได้ ว่าเพราะอะไรและทำไมถึงเกิดสิ่งนี้ขึ้นมาในปัจจุบัน การคิดย้อนจริง ๆ ต้องคิดย้อนขึ้นไปหลายขั้น จนกว่าจะเจอสาเหตุที่แท้จริง ยิ่งคิดย้อนไปได้ไกลเท่าไหร่ ยิ่งมีโอกาสแก้ไขและป้องกันไม่ให้เกิดสิ่งเดิม ๆ ได้อีก
- คิดเท่าที่จำเป็น เหมือนจะง่ายนะ แต่จริง ๆ แล้วยากมาก เพราะหมายถึงความสามารถของการรู้อย่างชัดเจนว่าเรื่องต่าง ๆ ต้องการข้อมูลมากน้อยแค่ไหนจึงจะสำหรับการตัดสินใจ
- คิดบทสรุป การมีข้อมูลนับล้านอย่าง แต่คิดวนไปวนมาหาข้อสรุปอะไรไม่ได้ทำให้เสียเวลามาก บทสรุปในที่นี้หมายถึง คำตอบที่เกิดจากการตัดสินใจที่จะทำหรือไม่ทำอะไร หรือผลสรุปของเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่เกิดจากการตกผลึกทางความคิดยืนยันว่าของแบบนี้ฝึกกันได้ที่มา : หนังสือ “ทำธุรกิจคิดเยอะจึงเหนื่อยน้อย” ธรรศภาคย์ เลิศเศวตพงศ์ สำนักพิมพ์อมรินทร์