แป้งเย็นตรางู ตำนานธุรกิจที่เกิดจากคาลาไมน์เอาไม่อยู่ (ประวัติ)
อากาศร้อน ๆ แบบนี้ คล้ายร้อนกันยังไง
เปิดแอร์ เปิดพัดลม อาบน้ำ และบางคนทาแป้งเย็นเข้ามาเสริมทัพคลายร้อน
และความต้องการใช้แป้งเย็นคลายร้อนในไทยได้ผลักดันให้เกิดการแข่งขันของแบรนด์ต่าง ๆ จำนวนมากที่เข้ามาแย่งชิงตลาดให้มากที่สุด
เช่นล่าสุดในปี 2568 โชกุบุสซึ โมโนกาตาริ ขยายฐานลูกค้าด้วยการเปิดตัวแป้งเย็นสำหรับผู้หญิง 2 สูตรใหม่ เพื่อต่อยอดความสำเร็จจากปี 2567 ที่เปิดตัวแป้งเย็นโชกุบุสซึ เมน สำหรับผู้ชาย ลงเล่นตลาดเป็นครั้งแรก
โพรเทคส์ เปิดตัวแป้งเย็นสูตร เจจู ฟลอรัล เฟรช
ตรางู ออกแป้งเย็นลายลิมิเต็ด เอดิชั่น SNAKE BRAND x PARN Limited Edition เป็นต้น
ในวันนี้แม้ตลาดแป้งเย็นจะมีคู่แข่งมากหน้าหลายตา แต่สำหรับต้นกำเนิดของตลาดแป้งเย็นรายแรกของโลกที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันมีที่มาจากแป้งเย็นตรางู หรือ Prickly Heat ที่ต่างชาติเรียกกัน
แป้งเย็นตรางู ถือเป็นแบรนด์ที่มีต้นกำเนิดจากคนไทย โดยหมอล้วน ว่องวานิช ผู้ซื้อกิจการห้างขายยาอังกฤษ (ตรางู) ต่อจากเจ้าของชาวอังกฤษที่ต้องการขายธุรกิจเพื่อเดินทางกลับไปยังประเทศตัวเอง
ซึ่งแรกเริ่มเดิมที ห้างขายยาอังกฤษ (ตรางู) เป็นห้างขายยาสมัยใหม่ที่ก่อตั้งโดยโทมัส เฮย์วาร์ด เฮย์ และ ดร.ปีเตอร์ กาแวน ในปี 2435 เพื่อเป็นร้านขายยาแผนปัจจุบัน และจำหน่ายสินค้านำเข้าจากต่างประเทศ มีโลโก้เป็นงูถูกศรปัก เป็นเครื่องหมายการค้า เพื่อเปรียบเทียบงูที่เป็นสัตว์อสรพิษกับโรคภัยไข้เจ็บ และลูกศร คือยารักษาโรค
ต่อมาโทมัส เฮย์วาร์ด เฮย์ ได้ขายธุรกิจให้กับ แมคเบธ นักปรุงยาในร้านบริหารต่อ
และในปี 2471 เมื่อแมคเบธต้องการกลับประเทศได้ขายธุรกิจต่อให้กับหมอล้วน ซึ่งเป็นนักปรุงยาในร้านเช่นกัน

หลังจากที่หมอล้วนขึ้นเป็นเจ้าของห้างขายยาอังกฤษ (ตรางู) เขาได้นำความรู้ด้านปรุงยาที่มีมาพัฒนาเป็นสินค้าใหม่ ๆ เช่นแป้งน้ำมโนรา (เปลี่ยนชื่อเป็นควีนนาในปัจจุบัน) ที่ให้ความเย็นพร้อมกลิ่นหอม, แป้งเด็กเซ็นลุกซ์ ออกวางจำหน่าย เพื่อขยายฐานลูกค้า ควบคู่ไปกับสินค้านำเข้าและอื่น ๆ ที่จำหน่ายในร้านก่อนหน้านั้น
ซึ่งในช่วงเวลาแรกหมอล้วนยังไม่มีแป้งเย็นตรางูออกทำตลาดแต่อย่างใด
จนกระทั่งในปี 2490 มีทนายความชาวต่างชาติที่ชื่อบิรสเบน ได้เดินทางมาหาหมอล้วน พร้อมกับอาการผดผื่นคันจากอากาศร้อนในประเทศไทย และอาการผดผื่นนี้ไม่สามารถหายได้ด้วยการทาคาลาไมน์
จากความทุกข์เรื่องผดผื่นของ บิรสเบน หมอล้วนได้คิดสูตรแป้งทาตัวที่มีความเย็นขึ้นมาให้ลองใช้ ผลปรากฏว่าใช้แล้วเย็นสบายตัว ผดผื่นหาย
และแป้งเย็นสูตรนี้ของหมอล้วนคือต้นกำเนิดของแบรนด์ แป้งเย็นตรางู ที่ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องมาอย่างยาวนาน
ส่วนการใช้กระป๋องเหล็กที่เป็นซิกเนเจอร์ของแบรนด์ เกิดขึ้นครั้งแรกในปี 2495 เพื่อเก็บความเย็นให้นานยิ่งขึ้น
แม้แป้งตรางูจะเป็นผู้จุดประกายธุรกิจแป้งเย็นให้เกิดขึ้น และสามารถต่อยอดแบรนด์ตรางูไปยังสินค้าอื่น ๆ เช่นเจลอาบน้ำสบู่ ทิชชู่เปียก สเปรย์กันแดดสูตรเย็น และอื่น ๆ เพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้กับธุรกิจ
แต่สำหรับในตลาดแป้งเย็น ตรางูได้เจอความท้าทายทางการแข่งขัน จากแบรนด์ต่าง ๆ ที่เห็นโอกาสจากแป้งเย็นที่มีเมนทอลเป็นส่วนผสมหลักพัฒนาแป้งเย็นออกมาทำตลาดอย่างต่อเนื่อง พร้อมการสื่อสารการตลาดให้มีความเป็นแบรนด์ของคนรุ่นใหม่ และแป้งเย็นเฉพาะกลุ่ม
และทำให้แป้งเย็นตรางูได้ปรับเปลี่ยนการตลาดและวิธีการสื่อสารสร้างแบรนด์ที่อยู่มานานให้เด็กลง และมีสินค้าสูตรใหม่ ๆ ออกมา เข้าถึงลูกค้าในช่วงเวลาที่แตกต่างกันไป เช่น การออกแป้งเย็นสูตรแล็กซิ่ง เฟรนช์ ลาเวนเดอร์, การ Collab กับศิลปินออกลายลิมิเต็ดอิดิชั่น

รวมถึงการรุกตลาดต่างประเทศ ขยายฐานลูกค้า สร้างรายได้ใหม่ ๆ เข้ามา เช่นล่าสุด แป้งเย็นตรางู จับมือกับ เอนี่มายด์ กรุ๊ป ทำตลาดในประเทศฟิลิปปินส์ ประเทศที่มีสภาพอากาศใกล้เคียงกับไทย เพิ่มเติมจากเดิม
อย่างไรก็ดี จากจุดเริ่มต้นของสูตรแป้งเย็นของหมอล้วนในวันนั้น แบรนด์ตรางูได้สร้างอาณาจักรของตรางูที่มีมากกว่าแป้งเย็น ผ่านแบรนด์ต่าง ๆ และธุรกิจในเครือ ทั้งธุรกิจที่เป็น Personal Care และเวชภัณฑ์และสมุนไพร ที่มีมากกว่า 5 บริษัท บนความท้าทายของรายได้บางบริษัทลดลง
และแต่ละบริษัทมีผลประกอบการดังนี้
บริษัท ห้างขายยาอังกฤษ (ตรางู) จำกัด ดำเนินธุรกิจ Wholesales, Retail และ Trading
ปี 2564 รายได้รวม 70.40 ล้านบาท กำไร 2.39 ล้านบาท
ปี 2565 รายได้รวม 51.71 ล้านบาท กำไร 0.14 ล้านบาท
และปี 2566 รายได้รวม 44.36 ล้านบาท กำไร 5.01 ล้านบาท
บริษัท อังกฤษตรางู (แอล.พี.) จำกัด ผลิตสินค้า Personal Care, เวชภัณฑ์และสมุนไพร และธุรกิจ International Business
ปี 2564 รายได้รวม 478.89 ล้านบาท กำไร 39.11 ล้านบาท
ปี 2565 รายได้รวม 475.18 ล้านบาท ขาดทุน 230.37 ล้านบาท
และปี 2566 รายได้รวม 958.80 ล้านบาท กำไร 72.98 ล้านบาท
บริษัท บริทิช ดิสเพนซารี่ คอนซูมเมอร์ จำกัด (มหาชน) ดำเนินธุรกิจจัดหน่ายสินค้า Personal Care และ Skin Care แบรนด์ Tea Tree, Scacare และ Noiris
ปี 2564 รายได้รวม 333.64 ล้านบาท กำไร 19.22 ล้านบาท
ปี 2565 รายได้รวม 315.63 ล้านบาท ขาดทุน 0.87 ล้านบาท
และปี 2566 รายได้รวม 21.55 ล้านบาท กำไร 12.31 ล้านบาท
บริษัท บริทิช ดิสเพนซารี่ เฮลท์แคร์ จำกัด ดำเนินธุรกิจจัดจำหน่ายสินค้าเวชภัณฑ์และสมุนไพร
ปี 2564 รายได้รวม 188.40 ล้านบาท กำไร 10.54 ล้านบาท
ปี 2565 รายได้รวม 222.37 ล้านบาท กำไร 2.74 ล้านบาท
และปี 2566 รายได้รวม 0.30 ล้านบาท ขาดทุน 4.90 ล้านบาท
บริษัท อังกฤษตรางู (แอล.พี.) สาย 5 จำกัด ดำเนินธุรกิจรับจ้างผลิต
ปี 2564 รายได้รวม 81.01 ล้านบาท ขาดทุน 1.69 ล้านบาท
ปี 2565 รายได้รวม 65.94 ล้านบาท ขาดทุน 3,15 ล้านบาท
และปี 2566 รายได้รวม 89.34 ล้านบาท กำไร 2.33 ล้านบาท
–
Website : Marketeeronline.co /
