ถอดแนวคิดการพัฒนาแอปฯ อสม.ออนไลน์ เครือข่ายสังคมงานสาธารณสุข

หลายคนอาจยังไม่รู้ว่าในพื้นที่ห่างไกล อสม. หรืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน คือฟันเฟืองสำคัญที่เข้ามาเป็นเครือข่ายในการเชื่อมต่อความช่วยเหลือในระบบสาธารณสุขมูลฐาน ระหว่างชุมชนกับ รพ.สต. หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในการให้บริการด้านสาธารณสุขชุมชน ซึ่งหากมีเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาช่วยอำนวยความสะดวกในการติดต่อสื่อสาร ก็จะช่วยเชื่อมโยงการดูแลสาธารณสุขชุมชนให้เข้าถึงประชาขนในพื้นที่ห่างไกลได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ทั้งหมดนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ AIS มองว่านอกเหนือจากการให้บริการเครือข่ายสื่อสารโทรคมนาคมแล้ว การนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้าไปบูรณาการการทำงานด้านสาธารณสุขเป็นการสร้างประโยชน์ และคุณค่าเพิ่มให้กับชุมชนและสังคมไทย ซึ่งจะช่วยยกระดับและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนในชุมชนให้ดียิ่งขึ้น

ด้วยเหตุนี้จึงกลายเป็นที่มาของการลงสำรวจพื้นที่ศึกษาการทำงานสาธารณสุขขั้นพื้นฐาน ซึ่งพบว่างานบริการสาธารณสุขชุมชนในพื้นที่ที่ห่างไกล หากมีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้าไปช่วยส่งเสริมการทำงาน จะทำให้การดูแลสุขภาวะอนามัยในชุมชนสะดวก รวดเร็ว ฉับไว แม่นยำ และทันต่อสถานการณ์มากขึ้น  

“แอปฯ  อสม. ออนไลน์” นวัตกรรมเพื่อสังคม จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อส่งเสริมการทำงานระหว่างหน่วยบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ รพ.สต. และ อสม.ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น  ซึ่งแอปฯ บริการสังคมนี้ เกิดจากความร่วมมือของทีมชุมชนสัมพันธ์ และทีมพัฒนาแอปฯ ที่ทำงานประสานกันภายใต้แนวคิด Digital For Thais ซึ่งเป็นวิสัยทัศน์ของ AIS ในการนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้าไปส่งเสริมการทำงานด้านสาธารณสุขชุมชน  เพื่อร่วมสนับสนุนนโยบายของภาครัฐให้ก้าวสู่ไทยแลนด์ 4.0

“ทีมชุมชนสัมพันธ์” ศึกษาวิถีชุมชน สู่การพัฒนาแอปฯ อสม.​ ออนไลน์
ทีมชุมชนสัมพันธ์ นำโดย คุณศิริเพ็ญ ไทวะศุภกุล ผู้อำนวยการสำนักชุมชนสัมพันธ์ บมจ.แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส เล่าให้เราฟังว่า “เริ่มแรกเราต้องลงพื้นที่ไปศึกษาวิถีชีวิตการทำงานจริงของอสม. เพื่อนำข้อมูลมาพัฒนาแอปฯ ซึ่งการออกแบบแอปฯ อสม.ออนไลน์ จะแตกต่างจากแอปฯ อื่น ๆ ที่ปกติจะมีการออกแบบแอปฯ ก่อนแล้วเปิดให้ใช้งาน

แต่สำหรับแอปฯ อสม.ออนไลน์ เราต้องไปศึกษาบริบทการทำงานของรพ.สต.และอสม. ว่าชีวิตการทำงานของเขาในแต่ละวันเป็นอย่างไร  กลุ่มอสม. ที่จะใช้งานส่วนใหญ่มีอายุเท่าไหร่ มีความรู้หรือประสบการณ์ในการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลแค่ไหน เพื่อศึกษาว่าจะนำเทคโนโลยีดิจิทัลของเราเข้าไปช่วยการทำงานของอสม. ได้อย่างไร”

“ทีมพัฒนาแอปฯ” ถอดแนวคิดการทำงาน สู่การสร้าง อสม. 4.0

ในส่วนของทีมพัฒนาแอปฯ ซึ่งนำทีมโดย คุณสมบูรณ์ มาตรคำจันทร์ ผู้จัดการฝ่ายพัฒนาบริการเชื่อมโยง บอกเราว่า “ทางทีมต้องทำความเข้าใจปัญหาอย่างลึกซึ้งว่าสิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อการทำงานของอสม. คืออะไร แล้วจึงลงพื้นที่จริงเพื่อหาข้อมูลให้รู้ลึก รู้จริงถึงชีวิตการทำงานของอสม. และนำมาสร้างสรรค์และพัฒนาแอปฯ ให้ตอบโจทย์การทำงานด้านสาธารณสุขชุมชนมากที่สุด ซึ่งแตกต่างจากการพัฒนาแอปฯ ที่เคยทำ  

เช่น เวลาเราทำซอฟต์แวร์ให้กับผู้ใช้งานในด้านธุรกิจต่าง ๆ เราก็แค่ทำตามที่เขาบอก แต่กรณีนี้ เราต้องไปหาข้อมูลเพิ่มเติม เช่น ส่วนใหญ่อสม. มีการใช้งานสมาร์ทโฟนระบบแอนดรอยด์  ซึ่งการออกแบบแอปฯ จะต้องคำนึงถึงเรื่องเหล่านี้ด้วย ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่เราเรียกว่าไปประสานความคิด แล้วก็นำสิ่งเหล่านั้นมาประมวลผล

หลังจากนั้น ทางทีมฯ จึงกำหนดรูปแบบคร่าว ๆ ว่าในแอปฯ ควรจะต้องมีอะไรบ้างเพื่อช่วยอำนวยความสะดวกให้แก่กลุ่มอสม. เช่น การนัดประชุม การส่งรายงาน แจ้งข่าวโรคระบาดและรับเงิน  เป็นต้น และนำแอปฯ ที่ทำขึ้นมาเป็นต้นแบบให้ รพ.สต.และอสม. ทดลองใช้งานว่าสอดคล้องกับวิถีชีวิตการทำงานจริงหรือไม่  

ซึ่งขั้นตอนนี้ทั้งสองทีมจะมีการประชุมร่วมกันทุก 2 สัปดาห์ เพื่อปรับแก้ และสร้างฟังก์ชันการใช้งานใหม่ ๆ เพื่อให้อสม.ทำงานได้ง่ายขึ้น  นอกจากนี้ยังต้องคำนึงถึงความแตกต่างของบริบทในแต่ละพื้นที่ เพื่อตอบโจทย์การทำงานในทุกพื้นที่ด้วย เช่น รพ.สต.ในพื้นที่ อ.แม่สอด จ.เชียงราย ที่ให้เครือข่ายอสม. ลงไปช่วยเก็บข้อมูลคนต่างด้าวว่าอาศัยอยู่ในบริเวณใด ซึ่งเราก็จะนำวิธีการปักหมุดจีพีเอสมาช่วยการทำงานด้านนี้  

ขณะที่ รพ.สต.บางแห่ง ใช้การปักหมุดในพื้นที่ที่เกิดโรคระบาด หรือพื้นที่ที่มีจุดเสี่ยงเป็นประจำ เช่น การเกิดอุบัติเหตุเด็กจมน้ำ ซึ่งอสม. ที่อยู่ในพื้นที่จะรู้ว่าบริเวณจุดใดที่เกิดเหตุเป็นประจำ ซึ่งหลังจากได้รับข้อมูลเหล่านี้เพิ่มเติม ทีมพัฒนาแอปฯ ก็จะนำมาปรับปรุงฟังก์ชันการทำงานของแอปฯ อสม. ออนไลน์ เพื่อส่งเสริมการทำงานสาธารณสุขชุมชนครอบคลุมมากขึ้น สอดคล้องกับความต้องการใช้งานของรพ.สต. และอสม.

การผสานแนวคิดของทั้งสองทีมในทำงานร่วมกัน ถือเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้แอปฯ อสม.ออนไลน์ กลายเป็นเครือข่ายสังคมออนไลน์เฉพาะกลุ่มสำหรับการทำงานของหน่วยบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ   รพ.สต.กับอสม. ในยุคดิจิทัล 4.0 รวมทั้งได้พยายามปรับปรุงรูปแบบการใช้งานให้สอดคล้องตามความต้องการของกลุ่มผู้ใช้งานอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบัน แอปฯ อสม.ออนไลน์ ได้ขยายการใช้งานไปยังรพ.สต. กว่า 1,500 แห่งทั่วประเทศ รวมทั้งยังได้รับการคัดเลือกจากทั่วโลกให้รับรางวัลชนะเลิศด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่ส่งเสริมกระบวนการทำงาน การเรียนรู้และสุขภาพ ประจำปี 2017 จากสหภาพโทรคมนาคมนานาชาติ และองค์การสหประชาชาติ

การได้รางวัลจากเวทีระดับโลกเป็นเพียงความสำเร็จส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่สิ่งที่ได้รับนอกเหนือกว่านั้น คือการได้ช่วยเหลือชาวบ้านในชุมชนที่ห่างไกลให้สามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขชุมชนอย่างทั่วถึงมากขึ้น  ซึ่งจะทำให้คนในชุมชนมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน


อัพเดตข่าวสารการตลาดทุกวันได้ที่  WebsiteMarketeeronline.co / Facebookwww.facebook.com/marketeeronline

ติดตาม Marketeer Online ทาง Line@ : @marketeer