สมรภูมิธุรกิจไทยกำลังร้อนระอุ ทุนจีนรุกคืบตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ สร้างผลกระทบต่อธุรกิจคนไทยทั้งในออนไลน์และออฟไลน์ แม้การค้าออนไลน์เติบโต ธุรกิจออนไลน์ขยายตัว แต่ผลประโยชน์กลับตกไม่ถึงผู้ประกอบการไทย แต่กระจุกตัวอยู่ในกลุ่มทุนจีน
คุณภาวุธ พงษ์วิทยภานุ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เพย์โซลูชั่น จำกัด กล่าวว่า ภาพรวมของธุรกิจออนไลน์ของไทย คนไทย 61.2 ล้านคน ใช้อินเทอร์เน็ต และซื้อสินค้าบนมาร์เก็ตเพลสจำนวนมาก ธุรกิจจึงต้องเปิดร้านค้าออนไลน์บนแพลตฟอร์มดังควบคู่หน้าร้านเดิม เพื่อเพิ่มโอกาสโกยยอดขายทั้งสองช่องทาง
แต่แทนที่จะเป็นโอกาสให้กับร้านค้าออนไลน์ชาวไทย กลับกลายเป็นโอกาสทองของธุรกิจจีน ที่เข้ามาเช่า Warehouse ในไทย นำเข้าสินค้าจากจีนมาขายบนมาร์เก็ตเพลส ตัดราคาจนคนไทยไม่สามารถสู้ได้ ต้องล้มหายตายจากระบบห่วงโซ่ไป ซึ่งมาร์เก็ตเพลสเจ้าใหญ่ในไทยก็ยังเป็นของทุนจีน และพยายามตัดช่องทางทำเงินของคนไทยเกือบทั้งหมด แม้แต่การชำระเงินก็บังคับให้ทำบนแพลตฟอร์มจนจบ ช่วยให้เม็ดเงินไหลกลับจีนอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย สร้างความเสียหายแก่ห่วงโซ่ธุรกิจไทย หลายรายต้องปิดโรงงาน ปิดร้านค้า เลิกกิจการระนาว โดยเฉพาะผู้ประกอบการรายย่อยที่ไม่มีเงินทุนหนาสู้กับจีน
“ประเทศไทยยืมจมูกจีนหายใจ การที่ไทยพึ่งพาแพลตฟอร์มออนไลน์มาร์เก็ตเพลสสัญชาติจีน แต่ละเจ้าแข่งกันเผาเงิน แจกโปรโมชั่นดึงลูกค้าเข้าไปใช้บริการ จนสุดท้ายเหลือรอดเพียงแพลตฟอร์มของจีนที่มีทุนหนา การผูกขาดนี้ทำให้เมื่อแพลตฟอร์มจับมือกันขึ้นราคาค่าบริการอย่างต่อเนื่อง ผู้ขายบนแพลตฟอร์มไม่มีทางเลือกอื่นแม้จะถูกบีบจนกำไรหด หรือขาดทุนก็ตาม”
ซึ่งการขายบนแพลตฟอร์มมาร์เก็ตเพลสสัญชาติจีนนี้ ผู้ขายยังต้องเผชิญการปิดบังข้อมูลลูกค้า กักลูกค้าไว้ที่ตัวเอง ทำให้ธุรกิจออนไลน์ไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลลูกค้าของตนเองได้ ผู้ประกอบการต้องหันมาสร้างเว็บไซต์และสื่อโซเชียลของตนเอง เพื่อให้ธุรกิจสามารถเก็บ data ของลูกค้าตนเองไว้ได้ ต่อยอดสร้างฐานลูกค้าประจำต่อไปในระยะยาว
เจ้าของธุรกิจจึงต้องใช้นวัตกรรมเข้ามาช่วยในการจัดการระบบหลังบ้าน เชื่อมระบบเว็บไซต์ร้านค้า เข้ากับระบบสต๊อกสินค้าและขนส่ง เชื่อมต่อเข้ากับระบบบัญชี ทำให้ทุก Process เป็นอัตโนมัติ ปรับกลยุทธ์ด้านการชำระเงินให้ยืดหยุ่นมากขึ้น รองรับการทำธุรกรรมผ่านช่องทางดิจิทัลและหน้าร้าน ตั้งแต่การชำระผ่านบัตร การผ่อนชำระ ไปจนถึงการสแกนคิวอาร์โค้ด เพื่อตอบโจทย์พฤติกรรมของผู้บริโภคอย่างครอบคลุม
จากข้อมูลของเพย์โซลูชั่น ธุรกิจต่าง ๆ นำระบบชำระเงินมาใช้ ยอดชำระเงินออนไลน์เติบโตขึ้น YoY +36.84% ช่องทางที่ได้รับความนิยมสูงสุด ได้แก่ พร้อมเพย์และบัตรเครดิต เพย์โซลูชั่นจึงพัฒนาระบบชำระเงินรูปแบบใหม่ ครอบคลุมการให้บริการทั้ง B2C และ B2B ตอบโจทย์ทั้งในส่วนงานขาย งานการตลาด และสนับสนุนงานบัญชีการเงิน การออกเอกสารเพื่อนำส่งสรรพากร
ในครึ่งปีหลัง เพย์โซลูชั่นเตรียมรุกตลาด Tier บน จากเดิมที่โฟกัสในเซกเมนต์กลางลงไป ซึ่งจะช่วยผลักดันให้ยอดชำระเงินผ่านระบบแตะ 7 พันล้านบาท และสามารถดึงเงินตราต่างประเทศเข้าไทยได้เพิ่ม จากที่ในปีที่ผ่านมาเพย์โซลูชั่นดึงเงินตราต่างประเทศเข้าไทยได้ 465 ล้านบาท
พร้อมกันนี้ได้เผยแผนลงทุนใหม่ในสตาร์ตอัป 10 เจ้า และในไตรมาสสี่เผยโฉมกองทุนสตาร์ตอัปครั้งแรกในไทย “ฟินโนเวนเจอร์ ฟันด์ I” (Finnoventure Fund I) ร่วมกับธนาคารกรุงศรี เพื่อเปิดโอกาสให้นักลงทุนรายย่อย และองค์กรที่สนใจลงทุนในสตาร์ตอัปแต่ยังไม่มีความเชี่ยวชาญในการทำงานร่วมกับสตาร์ตอัปได้เข้าลงทุน โดยมีกรุงศรี ฟินโนเวต เป็นผู้ดูแล
สรุป 7 กลยุทธ์รับมือการบุกของธุรกิจจีนทางออนไลน์
1. อย่าขายแค่ “สินค้า” เด็ดขาด ให้ขายเป็นชุด Solutions+Experience+ความเชี่ยวชาญ
2. หาพาร์ตเนอร์ที่จะมาช่วยเสริมกัน (Strategic Partner) แบ่งลูกค้ากัน (Cross Customer) แบ่งทรัพยากร (Sharing Resource) กัน (1+1=3)
3. หาตลาดใหม่ Market segment ใหม่ ๆ ที่ยอมจ่ายโดยไม่สนใจเรื่องราคาเพียงอย่างเดียว
4. เพิ่มช่องทางการขายมากขึ้น และขายออกไปต่างประเทศ (Cross Border)
5. เริ่มสร้างแบรนด์ให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น
6. พัฒนาธุรกิจให้มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น
7. ต้องเข้าใจการพาธุรกิจเข้าสู่ออนไลน์ สร้างทีมที่มาโฟกัสการนำธุรกิจเข้าสู่ออนไลน์
คุณภาวุธกล่าวเสริมว่า แม้ตอนนี้สรรพากรจะรุกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าต่ำกว่า 1,500 บาท แต่ก็ยังเป็นเพียงมาตรการชั่วคราว และเป็นการแก้ปัญหาเพียงหน้าฉาก ที่ปัญหาจริงยังไม่ได้รับการแก้ไข ประกอบไปด้วย กฎเกณฑ์การนำเข้าสินค้าตามด่านชายแดนต่าง ๆ ที่หละหลวมเป็นช่องโหว่ให้จีนหาประโยชน์ได้ และกฎหมายการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท การใช้นอมินี ตลอดจนกีดกันสินค้าที่มาตรฐานต่ำไม่ให้เข้ามาได้ เหนือสิ่งใดคือการสนับสนุนเหล่าคนตัวเล็กในห่วงโซ่ ช่วยเหลือและผลักดันกลุ่มคนเหล่านั้นอย่างเอาจริงเอาจัง ดันเรื่อง Cross Border ให้เกิดให้ได้
–