ในทัวร์นาเมนต์กีฬาใหญ่ๆ ที่มีการแข่งขันให้ลุ้น ชม และเชียร์ ต่อเนื่องนานนับเดือน ย่อมมีองค์ประกอบมากมาย ทั้งในและนอกสนาม เพื่อกระตุ้นความสนใจ เป็นประโยชน์ทางการตลาด และเพิ่มสีสันคือ มาสคอตประจำทัวร์นาเมนต์
สำหรับฟุตบอลโลก นอกจากเป็นหนึ่งในทัวร์นาเมนต์กีฬาระดับโลกที่มีผู้ชมมากสุด พร้อมด้วยมูลค่าทางการตลาดมหาศาลแล้ว ยังเป็นทัวร์นาเมนต์กีฬาที่มีใช้มาสคอตเป็นทัวร์นาเมนต์แรกๆ อีกด้วย และล่าสุดเพิ่งมีการเปิดตัวมาสคอตของฟุตบอลโลก 2026 ออกมาแล้ว
มาย้อนดูกันว่า ในฟุตบอลโลกครั้งก่อนๆ มีมาสคอตตัวไหนบ้าง น่าสนใจและเป็นที่จดจำ

Willie

ฟุตบอลโลกจัดครั้งแรกเมื่อปี 1930 โดยมีอุรุกวัยเป็นเจ้าภาพ ซึ่งตั้งแต่ครั้งนั้นมาถึงครั้งที่ 7 รูปแบบในการโปรโมททัวร์นาเมนต์เต็มไปด้วยความจริงจัง ผ่านโปสเตอร์ต่างๆ ภาพข่าว และหนังข่าว (Newsreel) แต่มาถึงครั้งที่ 8 ก็เปลี่ยนไป
ปี 1966 วนกลับมาจัดที่ยุโรป และมีอังกฤษเป็นเจ้าภาพ โดยในสนามเป็นการขับเคี่ยวกันของนักฟุตบอลในยุค 60 อย่าง ฟรานซ์ เบคเคนบาวเออร์ จากทีมชาติเยอรมันตะวันตก และ บอบบี้ ชาร์ลตัน จากอังกฤษ ซึ่งในที่สุดจบลงด้วยการคว้าแชมป์ของเจ้าภาพ และแฟนบอลตัวจริงทั่วโลกต่างจำได้ดี
สีสันน่าจดจำอีกอย่างของฟุตบอลโลกครั้งนี้คือ Willie สิงโตตัวผู้ใส่เสื้อลายธง Union Jack ออกแบบโดย เร็ก ฮอย นักเขียนหนังสือภาพสำหรับเด็ก
แม้แรกๆ อาจมีจุดประสงค์เพื่อช่วยโปรโมททัวร์นาเมนต์ ในกลุ่มเด็กๆ แต่ผลที่ได้กลับมากกว่านั้น เพราะเจ้าสิงโตตัวนี้กลายเป็นภาพจำ พร้อมตำแหน่งทูตการทัวร์นาเมนต์ไปในตัว และที่สำคัญยังเป็นครั้งแรกของฟุตบอลโลกที่มีการใช้มาสคอตอีกด้วย
Ciao

ฟุตบอลในครั้งต่อๆ มา ก็มีการใช้มาสคอตในแผนโปรโมทด้วยตลอด โดยคอนเซปต์ที่ใช้คือ ตัวการ์ตูนคน หรือของขึ้นชื่อของประเทศเจ้าภาพ เช่น Tip Tap คู่ตัวการ์ตูนเด็กนักฟุตบอล ในปี 1974 ที่เยอรมันตะวันตกเป็นเจ้าภาพ และ Naranjito ผลส้มใส่ชุดนักฟุตบอล ในปี 1982 ที่สเปน
ทว่าในปี 1990 ที่อิตาลีเป็นเจ้าภาพ มาสคอตของทัวร์นาเมนต์ก็มาถึงจุดเปลี่ยนอีกครั้ง โดยทางการอิตาลี เลือกนำคนรูปแท่ง (Stick Figure) และสีธงชาติคือ แดง ขาว เขียว มารวมกัน กับลูกฟุตบอลที่หัว แล้วตั้งชื่อว่า Ciao ซึ่งเป็นคำทักทายในภาษาอิตาลีนั่นเอง
นี่ถือได้ว่าเป็นครั้งแรกที่มาสคอตของฟุตบอลโลก ไม่ใช่คน สัตว์ หรือผลไม้ และกลายเป็นสีสันสำคัญของฟุตบอลโลกครั้งนี้ ร่วมกับเพลง To Be Number One ในภาษาอังกฤษ (หรือ Un’estate italiana ในภาษาอิตาลี)
Ato Kaz Nik

ข้ามมาถึงฟุตบอลโลกปี 2002 มีจุดเปลี่ยนมากมายในฟุตบอลโลก โดยถือเป็นครั้งแรกที่ 2 ประเทศคือ ญี่ปุ่น กับ เกาหลีใต้ เป็นเจ้าภาพร่วมกัน และยังเป็นครั้งแรกในเอเชียอีกด้วย
จุดเปลี่ยนยังข้ามมาถึงตัวมาสคอต โดยมาสคอตคือ Ato Kaz Nik คาแรกเตอร์จากจินตนาการ ที่ทีมผู้ออกแบบให้ข้อมูลว่า เป็นโค้ช และนักฟุตบอลจากอวกาศ
นี่จึงถือเป็นครั้งแรกที่ฟุตบอลโลกใช้มาสคอตเพิ่มเป็น 3 ตัว
La’eeb

ปี 2022 ฟุตบอลโลกเวียนกลับมาจัดในเอเชียอีกครั้ง โดยประเทศที่ได้เป็นเจ้าภาพคือ กาตาร์ ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่จัดในกลุ่มประเทศอาหรับและตะวันออกกลางอีกด้วย
ในส่วนของมาสคอตก็เป็นอีกครั้งที่ไม่ใช่รูปแบบเดิมๆ อย่าง ตัวการ์ตูนรูปคน สัตว์หรือผลไม้ แต่มาสคอตที่กาตาร์เลือกนั้น ทั้งน่าสนใจ และบ่งบอกอัตลักษณ์ได้เป็นอย่างดี
กาตาร์เลือกผ้าคลุมที่คนในประเทศ ต่อเนื่องไปถึงกลุ่มประเทศอาหรับและตะวันออกกลางใช้กันเป็นมาสคอต โดยตั้งชื่อว่า La’eeb ซึ่งหมายถึง นักเตะฝีเท้าขั้นเทพ ในภาษาอาหรับ
นอกจากเป็นมาสคอตจากเครื่องแต่งกายชาวอาหรับที่คนทั่วโลกจำได้ทันทีที่เห็นแล้ว เจ้า La’eeb ยังกระตุ้นให้ผู้ชมในสนามซื้อผ้าคลุมมาใส่จนถือเป็นสินค้าขายดี และกลายเป็นสีสันของทัวร์นาเมนต์ได้อีกด้วย
Maple Zayu Klutch

ฟุตบอลโลกครั้งต่อไป เป็นครั้งที่ 23 จะจัดขึ้นในปี 2026 ซึ่งสหรัฐฯ แคนาดา และเม็กซิโก ได้เป็นเจ้าภาพรวมกัน โดยมีการเปิดตัวมาสคอตออกมาแล้ว นั่นคือ Maple Zayu Klutch
Maple คือกวางมูซ มาสคอตจากแคนาดา ส่วน Zayu คือเสือจากัวร์ จากเม็กซิโก และ Klutch คือนกอินทรีหัวล้านจากสหรัฐฯ ด้านทีมผู้ออกแบบเผยว่า มาสคอตทั้ง 3 ตัวต่างก็เป็นนักฟุตบอลในตำแหน่งที่ต่างกัน คือ ผู้รักษาประตู ศูนย์หน้าและกองกลางตามลำดับ
FIFA เผยว่า จะเริ่มมีการโปรโมทและทำการตลาดผ่านมาสคอตทั้ง 3 ตัว โดยนอกจากโฆษณาแล้ว ทั้ง 3 จะได้ไปอยู่ในเกม FIFA Heroes ที่เล่นได้ทั้งเครื่องเกมคอนโซล แท็บเล็ต และสมาร์ทโฟน อีกด้วย / cnn, wikipedia
